SPK Fon Rehberini Yeniledi: Serbest Fonlara Yoğunlaşma Sınırı ve Sermaye Şartı

SPK'nın yayımladığı yeni fon rehberi ile serbest fonların hisse alım sınırları, portföy yöneticisi sayıları ve PYŞ sermaye şartları baştan aşağı değişti. İşte 12 maddelik reform.

Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), yatırım fonlarının işleyişine, portföy yönetim şirketlerinin (PYŞ) yapısına ve ortaklık pay satışlarına ilişkin köklü değişiklikler içeren yeni Yatırım Fonlarına İlişkin Rehber'i yayımladı. 28 Ağustos 2026 tarihli ve 52/1589 sayılı Kurul kararıyla yürürlüğe giren yeni düzenleme; piyasadaki yoğunlaşma risklerini azaltmayı, fon işleyişinde şeffaflığı artırmayı ve yatırımcı koruma mekanizmalarını güçlendirmeyi hedefliyor.

Serbest Fonlara Halka Açıklık Oranına Göre Hisse Sınırı

Yeni rehberin en kritik unsurlarından biri, serbest fonların tek bir şirketin Borsa İstanbul'da fiili dolaşımda bulunan paylarına yatırım yapma kapasitesine getirilen sınırlamalar oldu. Şirketlerin halka açıklık oranı düştükçe, serbest fonların alabileceği pay miktarı da kademeli olarak azaltıldı:

Fiili Dolaşım Oranı %25’in Altındaysa: Tek bir serbest fon, dolaşımdaki payların en fazla %8’ini alabilecek.
Fiili Dolaşım Oranı %25 - %50 Arasındaysa: En fazla %6’sına yatırım yapılabilecek.
Fiili Dolaşım Oranı %50 - %75 Arasındaysa: Sınır %4 olarak uygulanacak.
Fiili Dolaşım Oranı %75’in Üzerindeyse: En fazla %2’lik pay alınabilecek.

Aynı yöneticinin yönettiği aynı kurucuya ait tüm menkul kıymet fonlarının toplam sahipliği için ise halka açıklık oranına göre sırasıyla %16, %12, %8 ve %4 tavan sınırları getirildi. Ayrıca, yatırımcısının yönetim hakimiyetine sahip olduğu şirketlerde tek bir serbest fon için limit %1’e, toplam fon grubu için ise %2’ye düşürüldü.

Portföy Yoğunlaşması ve Türev Araç Hesabı

Fonların risk dağılımını teminat altına almak amacıyla portföy yapısına yönelik yeni limitler belirlendi:

%5 - %20 Kuralı: Bir serbest fonun portföy değerinin %5’inden fazlasını oluşturan sermaye piyasası araçlarının toplamı, fon toplam değerinin %20’sini geçemeyecek.
Tek İhraççı ve Swap Dahil %10 Limiti: Bir fonun toplam değerinin %10'undan fazlası tek bir ihraççının araçlarına yatırılamayacak. Bu hesaplamaya doğrudan hisse ve borçlanma araçlarının yanı sıra varantlar, sertifikalar, saklı türevler ve swap işlemleri de dahil edilecek.
Borçlanma ve Kira Sertifikaları: Serbest fonlar, tek bir ihraççının tedavüldeki borçlanma araçlarının en fazla %10’unu; yönetim sözleşmesine dayalı kira sertifikalarının %10’unu, diğer kira sertifikalarının ise en fazla %25’ini portföyüne katabilecek.

Portföy Yöneticilerine Fon Sınırı ve Kademe Şartı

SPK, portföy yöneticilerinin üzerindeki iş yükünü ve yönetim riskini kontrol altına almak adına yönetici başına fon sınırı getirdi:

Bir portföy yöneticisi en fazla 7 fonun yönetiminde görevlendirilebilecek. (Girişim sermayesi ve gayrimenkul yatırım fonları bu hesaptan muaf tutuldu).
Kademeli Geçiş Takvimi: Mevcut yapının uyumu için 1 Ocak 2029'a kadar yönetici başına en fazla 10 fon, 1 Ocak 2031'den itibaren ise nihai hedef olan en fazla 7 fon kuralı uygulanacak.
Yönetici Sayısına Bağlı Fon İhraç Sınırı: Bir PYŞ'nin çıkarabileceği serbest fon sayısı (özel fonlar dahil), bünyesinde istihdam ettiği portföy yöneticisi sayısını aşamayacak. Sınırı aşan şirketlere 30 Haziran 2029’a kadar uyum süresi verildi.

PYŞ'lere Asgari Sermaye ve İlke Yükümlülükleri

Portföy Yönetim Şirketlerinin (PYŞ) finansal dayanıklılığını artırmak amacıyla 2027 yılından itibaren geçerli olmak üzere başlangıç ve ödenmiş sermaye şartları güncellendi:

Geniş Yetkili PYŞ’ler: Asgari ödenmiş/başlangıç sermayesi 500 milyon TL'ye çıkarıldı.
Faaliyetleri Sınırlı PYŞ’ler: Asgari sermaye tutarı 250 milyon TL olarak belirlendi.
%50 Serbest Fon Şartı: Yönetilen aylık ortalama portföyün %50’den fazlası serbest fonlardan oluşan PYŞ’ler, çıkarılmış sermayelerini %10 oranında nakit artırmak üzere SPK’ya başvurmak zorunda olacak. İlk denetim 2026 hesap dönemi sonunda yapılacak.

Para Piyasası Fonları ve Borsa Dışı Hisselerin Devrine Düzenleme

Para piyasası fonlarında katılım fonları hariç portföyün en az %10’unun Devlet İç Borçlanma Senetleri (DİBS) veya Hazine kira sertifikalarında tutulması zorunlu hale getirildi. BİAŞ Pay Senedi Repo Pazarı'ndaki ters repo işlemleri ise fon değerinin %25'i ile sınırlandı.

Ayrıca, halka açık şirketlerin büyük ortaklarının borsa dışında gerçekleştirecekleri pay devirlerine ilişkin kısıtlamalar getirildi. Belirli oranları aşan pay devirlerinde Borsa'da özel emir veya TSP işlemi yapılabilmesi için Kurul onaylı Pay Satış Bilgi Formu düzenlenmesi şart koşuldu.

Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, yetkili kuruluşlar tarafından kişilerin risk ve getiri tercihleri dikkate alınarak kişiye özel sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler ise genel niteliktedir. Bu tavsiyeler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir.

Yorumlar