Kadınların Son Güvencesi de Tartışılıyor mu?

Bir altın bileziğin bazen bir kadının özgürlüğü anlamına geldiği bir ülkede yaşıyoruz. Bu cümle kimilerine abartılı gelebilir, ancak aile mahkemelerinde gördüğümüz yüzlerce dosya, boşanma sonrasında ekonomik güvencenin ne kadar hayati olduğunu açıkça gösteriyor

Kimi zaman bir çift küpe, kimi zaman birkaç bilezik, kimi zaman da yoksulluk nafakası; hayatını yeniden kurmaya çalışan bir kadın için sadece ekonomik bir değer değil, aynı zamanda yeniden ayağa kalkabilmenin imkânı anlamına geliyor.

Tam da bu nedenle son günlerde aile hukukuna ilişkin yürütülen tartışmaları dikkatle değerlendirmek gerekiyor. Bir yandan yoksulluk nafakasına ilişkin değişiklik çalışmaları konuşulurken, diğer yandan Yargıtay 2. Hukuk Dairesi'nin düğün takılarının aidiyetine ilişkin benimsediği yeni yaklaşım kamuoyunda geniş yankı uyandırıyor.

İlk bakışta bu iki konu birbirinden bağımsız gibi görünse de aslında aynı sorunun etrafında şekilleniyor: Boşanma sonrasında ekonomik olarak daha kırılgan durumda kalan eş nasıl korunacak?

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi'nin son dönemde benimsediği yaklaşım, eşler arasında farklı bir anlaşma veya yerel örf ve adet bulunmadığı sürece düğünde kime takıldıysa ziynet eşyasının ona ait olduğu yönünde. Hukuki açıdan bakıldığında bu yaklaşımın mülkiyet hakkı ve şekli, eşitlik ilkesi bakımından savunulabilecek yönleri elbette var.

Ancak hukuk yalnızca kurallar bütünü değil. Hukuk, toplumun gerçekleriyle birlikte anlam kazanıyor.

Türkiye'de düğün takıları hiçbir zaman yalnızca birer hediye olarak görülmedi. Yıllar boyunca birçok aile için bu takılar birikim, güvence ve zor günlerin sigortası oldu. Özellikle de kadınlar açısından çoğu zaman ekonomik bağımsızlığın elde tutulabilen tek somut karşılığı olarak görüldü.

Bu nedenle düğün takılarına ilişkin tartışmayı yalnızca 'altın kimin yakasına takıldı?' sorusuna indirgemek, meselenin sosyal boyutunu göz ardı etmek anlamına geliyor.

Benzer bir tartışma bugün yoksulluk nafakası konusunda da yaşanıyor.

Kamuoyunda yoksulluk nafakası çoğu zaman birkaç çarpıcı örnek üzerinden tartışılıyor. Ancak mahkeme salonlarında karşımıza çıkan tablo bundan çok daha farklı. Uzun yıllar boyunca ev içi emeği üstlenmiş, çocuk yetiştirmiş, kariyerine ara vermiş veya çalışma hayatına hiç katılamamış pek çok kadın, boşanma sonrasında ciddi ekonomik zorluklarla karşı karşıya kalıyor.

Yoksulluk nafakası bir ödül değil. Bir ceza da değil. Yoksulluk nafakası, boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek eşin korunmasına yönelik sosyal bir hukuk kurumu. Bu nedenle yapılacak düzenlemelerin yalnızca nafaka yükümlüsünün değil, korunmaya ihtiyaç duyan eşin de gerçekliğini dikkate alması gerekiyor.

Bugün sıklıkla eşitlikten söz ediyoruz. Ancak hukukçuların çok iyi bildiği bir gerçek var: Eşitlik ile adalet aynı şey değil.

Başlangıç koşulları eşit olmayan bireylere aynı kuralları uygulamak her zaman adil sonuçlar doğurmuyor. Hukukun görevi yalnızca herkese aynı şekilde davranmak değil, gerektiğinde toplumsal ve ekonomik eşitsizlikleri de gözeterek hakkaniyeti sağlamak.

Hiç kuşkusuz erkeklerin de hakları korunmalı. Hukuk bir tarafı mutlak haklı, diğer tarafı mutlak haksız ilan etmez. Ancak aile hukukunun temel amacı, boşanma sonrasında tarafların insan onuruna yakışır bir yaşam sürdürebilmeleri için gerekli dengeyi kurmak.

Bugün tartışılan konu yalnızca nafaka ya da altın değil.

Tartışılan konu, ekonomik olarak daha kırılgan durumda olan bireylerin hangi güvencelerle hayata tutunacağı.

Belki bir gün kadınların ne nafakaya ne de düğün takılarına ihtiyaç duyduğu, ekonomik olarak tam anlamıyla güçlendiği bir toplumsal düzene ulaşacağız. O gün geldiğinde bu tartışmalar da anlamını yitirecek.

Ancak o gün gelene kadar şu soruyu sormaktan vazgeçmemeliyiz:

Kadınların son güvencesi de mi tartışılıyor?

Av. Dilara Yavuz

Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, yetkili kuruluşlar tarafından kişilerin risk ve getiri tercihleri dikkate alınarak kişiye özel sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler ise genel niteliktedir. Bu tavsiyeler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir.

Yorumlar