Niyetli Yaşam
Tüm dünyayı saran bir akım, ‘Niyetli Yaşam.’ İngilizcesi ‘Intentional Living.’ Ramazan ayı da bunu hissetmemiz için muhteşem bir zaman. Açlık, susuzluk ya da sabır… Bunların her biri bize “Gerçekten neye ihtiyacım var, hayatımı hangi niyetle yaşıyorum?” dedirtiyor. Peki, nedir niyetli yaşam?
Gelişmelerden anında haberdar olmak için Google News'te Paradurumu'na abone olun
Paradurumu'na Google News'te abone olun
Abone OlBirisine ‘Oruç tutuyor musun?’ diye sormayız, öyle değil mi? Soracaksak, ‘Niyetli misin?’ diye sorarız. Çünkü o yatmadan önce niyet etmiştir ve demiştir ki “Ben niyet ediyorum bugün oruç tutmaya.” Aslında hayat da aynen öyle, parasal hayat da. Biz niye niyet ediyoruz, para ne için var, ne yapmaya çalışıyoruz, onu nasıl anlamlandırıyoruz? Mübarek Ramazan ayı bu alışkanlığı oturtmak için de harika bir dönem.
ZİHİNSEL İLİŞKİ
Bereket çoğu zaman yanlış biliniyor. Pek çoğumuz bereketi miktarla, sayıyla, çoğalmayla eş tutuyoruz. Oysa bereket miktarın içinde değil, niyetin içinde saklı. Aynı miktar para, bir kişide stres ve endişe yaratırken bir başkasında huzur ve güven duygusu yaratabiliyor. Bu farkın nedeni paranın kendisi değil, parayla kurulan zihinsel ve duygusal ilişki. KORKMA! İstiklal Marşımızın ilk kelimesi; ‘Korkma!’ Para korkuyla tutulduğunda daralıyor. Çünkü korku, zihni kıtlık moduna sokup ‘ya yetmezse?’ düşüncesi ile kişinin sahip olduklarını büyütmesini değil, kaybetmekten korunmasını sağlıyor. Kişi sürekli bir gerginlik halinde salınıyor. Oysa para bilinçli yönetme niyetiyle genişliyor, artıyor.
OTOMATİK ALIŞKANLIKLAR
Ramazan ayı, bu niyeti yeniden hatırlamak için güçlü bir fırsat. Gün içinde bilinçli olarak vazgeçtiğimiz her alışkanlık, bize aslında neyin otomatik olduğunu gösterir. Para harcama da ihtiyaçtan değil, alışkanlıktan doğar. Pek çok finansal karar, bilinçli değil, duygusal bir alışkanlıktan kaynaklanır.
SİZİNKİ NE?
Kendinize şu soruyu sorun: Ben paramı hangi niyetle yönetiyorum? Güvende hissetmek için mi? Özgürleşmek için mi? Geleceğimi inşa etmek için mi? Çoğaltmak için mi? Statü için mi? Yoksa sadece günü kurtarmak için mi? Bu sorunun cevabı, finansal hayatınızın yönünü belirler. Çünkü niyet, davranışın pusulası olur. Niyet netleştiğinde, kararlar da netleşir. Gereksiz harcamalar kendiliğinden azalır. Öncelikler daha görünür hale gelir. Birikim yapmak bir zorunluluk değil, anlamlı bir tercih haline dönüşür.
GELECEK İLE BAĞ KUR
Ben niyet ile geleceğimle bağ kuruyorum. Bir şeyin içinde olma halini hayal ediyorum. Araştırmalar da bunu destekliyor. İnsanlar finansal kararlarını sadece matematiksel verilerle değil, büyük ölçüde duygularıyla verir. Geleceğiyle duygusal bağ kurabilen kişiler daha istikrarlı finansal alışkanlıklar geliştiriyor. Çünkü onlar için para sadece bugünün değil, yarının da bir parçası.
‘DAHA BİLİNÇLİ HARCAYACAĞIM’ DEMEK GÜZEL BİR BAŞLANGIÇTIR
“Her ay maaşım yattığında yüzde 10’unu ayrı hesaba aktaracağım” demek, beynin karar sistemini harekete geçirir. Araştırmalar, niyetin zaman ve davranışla eşleştirildiğinde alışkanlığa dönüşme ihtimalinin belirgin şekilde arttığını gösteriyor. Yani niyet soyut kaldığında motivasyon üretir; netleştiğinde ise sonuç üretir.
Yaşam, parayı sadece harcanacak ya da biriktirilecek bir araç olarak değil, yön verilecek bir araç olarak görür.
NİYET NETLEŞİNCE DAVRANIŞ GÜÇLENİYOR
Davranış psikoloğu Peter Gollwitzer’in ortaya koyduğu ‘uygulama niyeti’ modeli, bir hedef ne kadar net tanımlanırsa, gerçekleşme ihtimalinin o kadar arttığını gösteriyor.
BEREKET
Belirsiz bir ‘daha fazla’ arzusunda değil, bilinçli ve somut bir yön verme kararında gizlidir bereket.
MAAŞ
Ne kadar kazandığınızdan önce, onu hangi bilinçle yönettiğinizi düşünün. Çünkü bereket çoğu zaman dışarıdan gelen bir artış değil, içeride başlayan bir netliktir.
BÜYÜTME
Berekete niyet edin. Niyet yön verir. Yön verdiğiniz her şey ise zamanla büyür.
YÜK DEĞİL
Paranın hayatınızdaki yerini yeniden tanımlayın. Parayı bir yük olarak değil, bilinçle yönettiğiniz bir araç olarak görün.
FARKINDALIK ADIMI
SORU: Elim sürekli kredi kartına gidiyor, ne yapmalıyım?
CEVAP: Kredi kartı, ödemenin ‘acısını’ ertelediği için beyin onu daha kolay bir seçenek olarak görür. Bu yüzden bunu otomatikleşen bir davranış haline getirmek çok kolay. Kendinize küçük bir farkındalık adımı koyun. Kartı kullanmadan önce kendinize sorun: “Şu anda bu harcamayı yapmazsam ne kaybederim, ne kazanırım?’’ Online platformlardan kartınızın otomatik kaydını kaldırın. Kredi kartı bir kolaylık aracıdır, bir yaşam biçimi değil. Onu siz yönettiğinizde özgürlük sağlar. O sizi yönettiğinde ise yük haline gelir. Kontrolde zorlanıyorsanız, Monay mobil uygulamamdaki ‘Kredi Kartı Diyeti’ programına kaydolun.