İç Sesiniz Ne Diyor?
Yıllardır para üzerine çalışıyorum ve insanların hayatını değiştiren şeyin, sadece daha fazla kazanmak olmadığını çok net görüyorum. Bazen tek bir farkındalık, yıllardır devam eden bir alışkanlığı değiştirebiliyor. Çünkü para yönetimi sadece parayla ilgili değil.
Gelişmelerden anında haberdar olmak için Google News'te Paradurumu'na abone olun
Paradurumu'na Google News'te abone olun
Abone OlKendimizi ne kadar tanıdığımızla…
Kendimize nasıl davrandığımızla…
Ve her gün iç sesimizin bize ne söylediğiyle ilgili. mSabah uyandığınızda içinizin rahat olması...
Ay sonu geldiğinde nefes alabilmek...
Sevdiklerinize zaman ayırabilmek...
Beklenmedik masraf çıktığında paniğe kapılmamak...
Geleceği düşününce umutlu hissedebilmek...
ÖNCE ZİHİN
İnsan çoğu zaman hayatını, aldığı büyük kararlarla değil, kendisi hakkında inandığı şeylerle şekillendiriyor.
“Ben para biriktiremiyorum.”
“Ben hesap kitap insanı değilim.”
“Yatırım bana göre değil.”
“Ben zaten böyleyim.”
Bu cümleler ilk bakışta masum görünüyor. Ama beynimiz, kendimiz hakkında anlattığımız hikayelere inanıyor. Bir süre sonra da o hikayeye uygun davranmaya başlıyoruz. Harcamalarımızı takip etmiyoruz, çünkü “Ben zaten düzenli biri değilim” diyoruz. Yatırıma başlamıyoruz, çünkü “Bu işler bana göre değil” diye düşünüyoruz. Gelirimiz artsa bile aynı döngünün içinde kalıyoruz. Oysa davranış psikolojisi bize ilginç bir şey söylüyor: İnsan değiştiği için farklı davranmıyor. Çoğu zaman farklı davrandığı için zamanla kendini farklı biri olarak görmeye başlıyor. Bir ay harcamalarını takip eden biri, “Ben bütçesini yöneten biriyim” demeye başlıyor. Düzenli birikim yapan biri, kendini planlı biri olarak görmeye başlıyor. Yani değişim, önce kimliğimizle ilgili anlattığımız hikayeyi değiştirmekle başlıyor.
DUYGULARIN ETKİSİ
Hiç fark ettiniz mi? Bazen canımız sıkkın olduğunda alışveriş yapmak iyi fikir gibi geliyor. Bazen yoğun bir haftanın sonunda “Bunu hak ettim” diyerek ihtiyacımız olmayan bir şeyi alabiliyoruz. Bazen de tam tersi. Küçücük yatırım yapmak için günlerce düşünüyoruz. Çünkü para sadece matematik değil, aynı zamanda duygu. Harcamaların arkasında çoğu zaman görünmeyen nedenler var. Stres... Kaygı... Ödüllendirme isteği... Kabul görme ihtiyacı... İnsan bunları fark etmeye başladığında sadece bütçesi değil, davranışları da değişiyor. Bazen sorun para değil. Parayla doldurmaya çalıştığımız duygu oluyor.
KÜÇÜK ADIMLAR
Çoğumuz büyük bir kararın hayatımızı değiştireceğini düşünüyoruz. Pazartesi başlayacağımızı... Önümüzdeki aydan itibaren farklı biri olacağımızı... Ama gerçek hayat öyle işlemiyor. Hayat küçük kararlarla değişiyor. Kart ekstresine gerçekten bakmak. Harcamalarını yargılamadan takip etmek. Gelir küçük de olsa bir kısmını kenara ayırmak. Alışveriş yapmadan önce “Buna gerçekten ihtiyacım var mı?” diye sormak. İlk yatırımı yapmak. Bunlar küçük görünüyor olabilir, ama her tekrar beynimize yeni bir mesaj veriyor.
“Ben geleceğini düşünen biriyim.”
“Ben paramı yönetebilen biriyim.”
İnsan tekrar ettiği davranışa dönüşüyor.
PARANIN ASIL AMACI
Para tek başına mutluluk getirmiyor. Ama doğru yönetildiğinde hayatı kolaylaştırıyor. İnsana seçim yapma özgürlüğü veriyor. Güvende hissettiriyor. Beklenmedik durumlarda nefes aldırıyor. En önemlisi de geleceğe biraz daha umutla bakmayı sağlıyor. O yüzden finansal hedeflerin arkasındaki gerçek nedeni bulmak önemli. Neden birikim yapmak istiyorsunuz?
Borçsuz yaşamak için mi?
Çocukların geleceği için mi?
Yoksa sadece geceleri daha rahat uyumak için mi? İnsan nedenini bildiğinde vazgeçmesi zorlaşıyor. Çünkü artık para için değil, kurmak istediği hayat için çabalıyor.
ÇEVRENİN GÜCÜ
Hayatımızdaki insanlar düşündüğümüzden çok daha fazla etki ediyor. Sadece ne düşündüğümüze değil, ne satın aldığımıza da. Bazen sırf ayıp olmasın diye bütçemizi aşan bir masaya oturuyoruz. Bazen başkalarında gördüğümüz için ihtiyacımız olmayan bir şeyi istiyoruz. Bazen de tam tersi... Yanımızdaki biri sayesinde ilk kez birikim yapmaya başlıyoruz. İlk bütçemizi hazırlıyoruz. Davranışlar bulaşıcıdır. Harcama alışkanlıkları da öyle. Tasarruf alışkanlıkları da. Bu yüzden çevremizi seçmek, bazen en doğru finansal kararlardan biri oluyor.
KENDİNE YATIRIM YAPMAK
Bence hayattaki en değerli yatırım sadece altın, fon ya da hisse senedi değil, insanın kendine yaptığı yatırım. Yeni bir şey öğrenmek. Yeni beceri kazanmak. Sağlığa özen göstermek. Dinlenmek. Kendini sürekli eleştirmek yerine desteklemek. Ve gelecekteki kendini düşünerek para yönetmek.
Çünkü birikim yapmak, aslında gelecekteki kendine verilen bir hediye. “Bugün seni düşündüm” demenin sessiz bir yolu.
Belki bugün hayatınız tamamen değişmeyecek. Ama kendinizi biraz daha tanımaya başladığınızda seçimleriniz değişecek. Seçimler değişince alışkanlıklarınız, alışkanlıklar değişince hem parayla kurduğunuz ilişki hem de hayatınız değişmeye başlayacak. Çünkü finansal iyilik hali, cüzdandaki rakamdan önce insanın kendisiyle kurduğu ilişkide başlıyor. İç sesiniz size her gün bir şey söylüyor. Belki bugün, onu gerçekten dinlemenin zamanı gelmiştir.