Kira beyannamesi nasıl verilir? Son gün ne zaman?

Gelişmelerden anında haberdar olmak için Google News'te Paradurumu'na abone olun

Paradurumu'na Google News'te abone olun

Abone Ol

Kira beyannamesine dair detayları, gayrimenkul sahibi olan vatandaşla araştırmaya devam ediyor. Her yıl mesken ve iş yeri kiralarından elde edilen gelirler için ödenen kira vergisinin nasıl hesaplanacağı ise mal sahiplerinin merak ettiği konular arasında yer alıyor.  2022 yılında konut veya iş yerinden kira alan kişilerin kira beyannamelerini 31 Mart'a kadar vermeleri gerekiyor.

Ancak Kahramanmaraş’ta merkezli yaşanan art arda depremlerin ardından afet bölgesi ilan edilen 11 il ve Sivas'ın Gürün ilçesinde bu süre değişti. Afet bölgelerinde verilmesi gereken beyanname ve 15 Ağustos tarihine kadar, vergi ödeme süreleri de 31 Ağustos'a kadar uzatıldı. Mücbir sebebin diğer illere bir etkisi olmadığından 2022 yılında konut veya iş yerinden kira alan kişilerin kira beyannameleri ile ilgili sürede bir değişiklik yapılmadı. Mal sahiplerinin mart ayının birinden başlamak üzere 31 Mart'a kadar kira beyannamelerini vermeleri gerekiyor.

Her yıl olduğu gibi bu yıl da çok kişiyi yakından ilgilendiren kira vergisi hakkında akla takılanları sizler için derledik.

Kira Beyannamesi İçin Son Gün Ne Zaman?

Kira gelir beyannamesinde bulunmak isteyen vatandaşlar internet sitesi üzerinden gerekli işlemlerini kolaylıkla yapabilecek. Vatandaşların 2022 yılında beyannamede bulunabilmesi için ise belirlenen son tarih 31 Mart 2022 Perşembe günü olacak. 

Kiraların Banka Aracılığıyla Tahsil Edilmesi Zorunlu mu?

İş yeri kiralamalarında, herhangi bir tutar sınırlaması olmaksızın kira tahsilat ve ödemelerinin, bankaların yanısıra PTT aracılığıyla yapılması gerekiyor. Konut kiralarında ise bu durum farklı. Zorunluluk her bir konut için 500 TL ve üzerindeki ödeme ve tahsilatlar için geçerli. Buna göre iş yeri kirasının her halükârda, konut kirasının ise 500 TL ve fazla olması durumunda banka aracılığıyla tahsil edilmesi şartı var. Ayrıca bazı mal sahipleri gayri mülklerinde günlük ve kiralamalar yapıyor. Bu durumda kira bedelleri 500 TL’nin altında olabiliyor. Konutlarını haftalık, günlük şekilde kısa süreli olarak kiraya verenler için 500 TL sınırı söz konusu değil. Bu şekilde kiraya verenlerin, kaç lira olursa olsun tüm kiraları banka veya PTT aracılığıyla tahsil etmeleri şartı var.

HAZIR BEYANA ULAŞMAK İÇİN TIKLAYINIZ…

Kira Beyannamelerinde Ceza Nasıl Uygulanıyor?

Banka aracılığıyla ödeme ve tahsilat zorunluluğuna uymamanın cezası var.  Tespit edildiğinde hem kiracıya hem de mal sahibine ayrı ayrı ceza kesiliyor. Cezanın tutarı ise mükellefiyet türüne göre değişiyor. Kirayı tahsil eden gerçek kişi açısından ceza, 2022 yılında her bir tahsilat için 880 TL'den az olmamak üzere tahsil edilen tutarın yüzde 5'i olarak hesaplanıyor. Bu zorunluluğu yerine getirmeyen mülk sahipleri aldığı kiranın üzerinde ceza ödemek zorunda kalabilir.

Konut Kirasında Bir İstisna Tutar Yok mu?

Kira beyannamelerinde sadece konut kiraları için bir istisna uygulaması söz konusu. İstisna tutarı her yıl güncelleniyor, yeniden belirleniyor. 2022 yılında elde edilen konut kira gelirleri için bu tutar yıllık 9 bin 500 TL, olarak belirlendi.  Konut olarak kiraya verilen gayrimenkullerden 2022 yılında 9 bin 500 TL'den daha az kira alındıysa beyanname vermeye gerek yok. Yıllık kira, bu tutarı aşıyorsa aşan kısmın gelir vergisi beyannamesi ile beyan edilmesi gerekiyor.

Birden fazla konuttan kira geliri elde edilmesi halinde, bunların her biri için ayrı ayrı istisnadan yararlanılması mümkün değil. Mülk sahipleri beyan sırasında, toplam kiradan 9 bin 500 TL'lik istisnayı sadece bir kez, düşebiliyor.

Mülkün Ortak Olması Durumunda Ortaklar İstisnadan Yararlanabilir mi?

Mülkün ortak olması durumunda aynı konuta, bu mülk ortaklığına eşler de dahil olmak üzere birden fazla kişinin sahip olması halinde , kira alan her ortak ayrı ayrı beyanname vereceğinden 9 bin 500 TL'lik istisnadan da ayrı ayrı yararlanabilirler.

İstisnanın Tamamından Yararlanılabilir mi?

Kiralama ne zaman yapılmış olursa olsun, o takvim yılında elde edilen kira tutarından istisnanın tamamı yani 9 bin 500 TL düşülebilir.

İstisnadan Kimler Yararlanamıyor?

• Sadece konut kira gelirleri için geçerli olan istisnadan aşağıda sayılan mükellefler yararlanamıyor:
• İstisna tutarın üzerinde konut kira geliri elde edilip beyan etmeyen veya eksik beyan eden mülk sahipleri,
• Ticari veya mesleki kazancını yıllık beyanname ile bildirmek mecburiyetinde olan kişiler,
• İstisna tutarın üzerinde konut kira geliri elde edenlerden, beyana tabi olup olmadığına bakılmaksızın, elde ettikleri gelirlerin gayri safi tutarları toplamı 250 bin TL'yi aşanlar.

İş Yeri Kira Gelirlerinde Kesilen Verginin Oranı Ne?

Gerçek kişilerin iş yeri olarak kiraya verdikleri gayri-menkullerden elde edilen gelirler tevkifat kapsamında. Bu vergiyi, kirayı öderken kiracılar kesiyor. Tevkifattın oranı ise yüzde 20 olarak uygulanıyor. 2022 yılında elde edilen ve tevkifata tabi tutulmuş olan brüt kira geliri toplamı 70 bin TL'den azsa beyan edilmiyor. Ama iş yeri kira geliri bu tutarı aşıyorsa tamamının beyan edilmesi gerekiyor.

Kira Gelirinden Düşülebilecek Giderlere İlişkin Yöntemler Neler?

Giderler için yasada "götürü gider" ve "gerçek gider" olmak üzere iki farklı yöntem mevcut.  Mükellefler her iki yönteme göre ödenmesi gereken vergi tutarını hesaplayarak, kendileri için daha avantajlı olan yöntemi seçebilme hakkına sahip. Ancak götürü gider yönteminin seçilmesi durumunda, iki yıl geçmedikçe gerçek gider usulüne dönülemiyor.

Götürü gider yöntemi birçok kişi tarafından tercih ediliyor. Çünkü basit olanı bu. Kira gelirlerini beyan ederken, gelirin yüzde 15'i hiçbir belgeye ihtiyaç duyulmadan gider olarak düşülebiliyor.

Gerçek Gider Yöntemi Nedir?

Gerçek gider yönteminin daha avantajlı olduğu biliniyor.. Kira gelirinden, gelir vergisi yasasında sayılan (Md. 74) ve belgeye dayandırılması gereken giderlerin indirilebildiği bir yöntem. Kiraya verdikleri evi, krediyle alıp kiraya verdiği gayrimenkulü için kredi taksiti ödemeye devam eden kişiler ile evini kiraya verip kendi de kirada oturanlar için gerçek giderin genellikle götürü gidere oranla daha avantajlı. Ancak bu durumda konut kira gelirlerinin 9 bin 500 TL üzerinden vergi hesaplanmadığı için giderlerin de bu tutara isabet eden kısmının indirimine izin verilmiyor.

Hem Kira Alıp Hem de Kendisi Kirada Oturanlar İçin Durum Ne?

Gerçek gider yöntemi seçilmişse düşülebilir. Ama sadece kiraya verilen konutlar için geçerli bir durum. Konutlarını kiraya verenler, elde ettikleri kira gelirinden, kira ile oturdukları konuta ödedikleri kira bedelini düşebiliyor. Ancak bu giderin, kira gelirini aşması durumunda aşan kısmın diğer gelirlerden indirilmesi veya gelecek yıllara devretmesi kesinlikle söz konusu değil.

Gerçek Gider Usulünü Seçenler İçin Durum Ne?

Gerçek gider usulünü seçenler hangi giderleri düşebilir? Kiraya verilen gayrimenkulle ilgili olmak şartıyla aşağıdaki giderler de kira gelirinden düşülebiliyor:

• Yönetim giderleri,
• Isı yalıtımı ve enerji tasarrufu harcamalar,
• Aydınlatma, su, ısıtma ve asansör giderleri,
• Onarım giderleri, bakım ve idame giderleri,
• Sigorta giderleri ile ödenen vergi, harç ve şerefiyeler,
• Amortismanlar (% 2),
• Kiraladıkları mal ve hakları kiraya verenlerin ödedikleri kiralar ve diğer gerçek giderler.

Vergi dairesine gitmeden beyanname verilebilir mi?

Beyanname vermek için vergi dairesine gitmenize gerek yok. Hatta ilk defa beyanname verecekler dahi vergi dairesine gitmeden bütün işlemlerini internet aracılığıyla yapabilir.

Gelir İdaresi Başkanlığının internet sitesinde https://www.gib.gov.tr/ yer alan "Hazır Beyan Sistemi" kullanılıyor.

Bu sistemde; kiraya verilen gayrimenkullere ilişkin bilgiler, 2022 yılında tahsil edilen kira tutarları yazılarak, gider yöntemi. Gerçek gider seçildiyse tek tek giderlerin yazılması gerekiyor. Bilgilerin hepsi girilip,  beyanname son haline getirildikten sonra onaylanıyor ve tahakkuk fişi de çıkınca beyan işi tamamlanıyor.

Hesaplanan Vergi Nereye, Kaç Taksitte Ödeniyor?

Vergi iki taksitte; ilki 31 Mart'a, ikincisi de 31 Temmuz tarihine kadar ödenebiliyor. Taksitlerin nakit olarak vergi dairesine, interaktif vergi dairesi üzerinden kredi kartıyla ya da anlaşmalı bankalar aracılığıyla hesaptan ödenmesi mümkün.