Gıda Piyasasında Dev Operasyon: Ölü Çiftçiler Adına Makbuz Düzenleyip Maliyet Şişirmişler

Yaş meyve sebze piyasasını manipüle eden 41 tedarikçi firmaya eş zamanlı operasyon düzenlendi. Tarladan 8 liraya alınan ürüne 24 liralık sahte makbuz kesildiği ortaya çıktı.

Türkiye'de enflasyonun en kritik kalemlerinden biri olan yaş meyve ve sebze sektöründe, tarladan sofraya uzanan fiyat artışlarına yönelik kapsamlı bir adli ve mali operasyon başlatıldı. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı koordinesinde yürütülen soruşturma kapsamında; Hazine ve Maliye Bakanlığı Vergi Denetim Kurulu, Ticaret Bakanlığı ve Tarım ve Orman Bakanlığı'nın ortak veri havuzuyla hazırlanan raporlar doğrultusunda 22 ilde 109 adrese eş zamanlı baskın düzenlendi. Sektörde hakim konumda bulunan 41 büyük dağıtıcı firmanın 41 üst düzey yöneticisi hakkında gözaltı kararı verildi.

Soruşturma dosyasında yer alan tespitler; büyük aracı firmaların gerçeğe aykırı müstahsil makbuzları düzenleyerek maliyetleri kasıtlı olarak şişirdiğini, piyasa fiyatlarını manipüle ettiğini, vergi matrahlarını sıfırladığını ve vefat etmiş yurttaşlar adına dahi sahte alım belgeleri kestiğini gözler önüne serdi.

Ölü Çiftçiler Adına 118 Bin Liralık Makbuzlar

Vergi müfettişleri ve kolluk kuvvetlerinin tespitlerine göre, 1 Ocak 2025 ile 31 Mart 2026 tarihleri arasında bazı tedarikçi firmalar tarafından hayatını kaybetmiş kişiler adına çok sayıda müstahsil makbuzu kesildi. Dosyada, vefat eden şahıslar üzerinden 29 bin TL ile 118 bin TL arasında değişen tutarlarda gerçeğe aykırı ürün alımı gösterildiği belgelendi.

Bunun yanı sıra adına makbuz düzenlenen birçok kişinin fiilen çiftçilik yapmadığı, arazisinin bulunmadığı ya da ilgili firmalarla hiçbir ticari bağı olmadığını beyan ettiği kaydedildi.

8 Liralık Ürünü 24 Lira Gösterip Maliyet Şişirdiler

Soruşturma kapsamında tarladaki gerçek fiyatı belirlemek amacıyla 1.029 üretici çiftçinin resmi ifadesine başvuruldu. Üreticiden çıkan fiyat ile firmaların defterlerine işlenen rakamlar arasında devasa uçurumlar saptandı:

Kapya Biber Vurgunu: Adana'da çiftçiden kilosu 8-9 liraya alınan kapya biber için aracı şirketlerin 18,70 TL ile 23,95 TL arasında sahte müstahsil makbuzu düzenlediği belirlendi.
Farklı Ürünler ve Hayali Alımlar: Bir üreticinin 11,5 liraya sattığı ürün kayıtlara 18,7 lira olarak geçerken; bazı üreticilerin hiç ekimini yapmadığı ürünler üzerinden dahi adlarına yüz binlerce liralık sahte fatura ve makbuz kesildiği tespit edildi.
Kayıt Dışı Stok Oyunu: Bir firmanın 2026 yılının ilk çeyreğinde müstahsil makbuzuyla 6,7 ton portakal alımı göstermesine rağmen 9 ton satış yaptığı, açığın kayıt dışı temin edilip fiktif stoklarla kapatıldığı anlaşıldı.
Hal Kayıt Sistemi Uyuşmazlığı: Bir başka işletmenin 13 bin 488 kilogram narenciye satışı yapmasına karşın Hal Kayıt Sistemi'ne yalnızca 8 bin 384 kilogram bildirimde bulunduğu deşifre edildi.

Sistematik Zarar Beyanıyla Sıfır Vergi

Vergi Denetim Kurulu'nun 207 riskli firma arasından öncelikli olarak incelediği 41 şirketin bilançolarında kârlılık oranlarının bilinçli olarak baskılandığı belirlendi. Yüksek hacimli ürün ticaretine rağmen sahte ve şişirilmiş maliyet belgeleri sayesinde şirketlerin brüt kârları neredeyse sıfır gösterildi; firmaların büyük bir bölümünün Kurumlar Vergisi beyannamelerinde devlete zarar beyan ettiği anlaşıldı.

Müfettişler, bu yöntemin yalnızca münferit muhasebe hataları olmadığını; fiktif stok yaratarak hem haksız kazanç sağlayan hem de vergi kaçıran organize ve sistematik bir mekanizma olduğunu vurguladı.

Adalet Bakanı Gürlek: "Piyasa Hakimiyetini Kötüye Kullandılar"

Operasyonun detaylarını kamuoyuyla paylaşan Adalet Bakanı Akın Gürlek, ekonomik düzeni ve vatandaşın alım gücünü hedef alan manipülasyonlara izin verilmeyeceğini belirterek şu değerlendirmede bulundu:

"Üreticimizin emeğini, vatandaşımızın bütçesini ve piyasanın adil işleyişini korurken, fiyatları manipüle ederek haksız kazanç sağlayan ve ekonomik düzeni bozan suçlarla mücadelemizi kararlılıkla sürdürüyoruz. Yapılan incelemelerde, hallerin büyük tedarikçileri konumundaki bazı firmaların piyasadaki hâkimiyetlerini kullanarak ürün arzını olduğundan düşük, maliyetleri ise gerçeğinden yüksek gösterdikleri; sahte müstahsil makbuzlarıyla fiyatları yukarı yönlü manipüle ettikleri tespit edilmiştir."

Soruşturmanın; "fiyatları etkileme", "Vergi Usul Kanunu'na muhalefet", "resmi belgede sahtecilik" ve "suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama" suçları kapsamında perakende ve zincir market zincirini de kapsayacak şekilde genişletilerek sürdürüleceği bildirildi.

Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, yetkili kuruluşlar tarafından kişilerin risk ve getiri tercihleri dikkate alınarak kişiye özel sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler ise genel niteliktedir. Bu tavsiyeler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir.

Yorumlar