Ani Antik Kent, Arpaçay Köprüsü ve Malakanlar

Sıcaklık eksi 20'lerde ama, üşüme duygusu pek yok. Surlardan içeri girdiğinde alabildiğine geniş bir arazi ve üzerlerinde cami, katedral kalıntıları, taşlar... Gezdikçe, yürüdükçe sanki o taşlar dile gelip sana bir şeyler anlatıyor.

Sıcaklık eksi 20'lerde ama, üşüme duygusu pek yok. Surlardan içeri girdiğinde alabildiğine geniş bir arazi ve üzerlerinde cami, katedral kalıntıları, taşlar... Gezdikçe, yürüdükçe sanki o taşlar dile gelip sana bir şeyler anlatıyor.

Ve diyor ki bak, biraz daha git, bir nehir göreceksin, üzerinde yıkılmış bir köprü, işte burası uzun kervanların geçtiği, çan seslerinin duyulduğu İpek Yolu köprüsüydü binlerce insanımız buralarda yaşarken.

Ani Antik Kenti Girişi / 24.01.2019 

Ani Şehri, Kars'ın 44 kilometre doğusunda, Aras Nehri'nin Arpa Çay ( Akhurian) kolu kıyısında.  Harabelerin bulunduğu yerde Arpa Çay, Türkiye ile Ermenistan'ı birbirinden ayırıyor.

Çağlar boyunca bir yerleşim yeri, bir kent, güvenli hem de zira güneydoğusundan geçen Arpa Çay ve Vadisi, kuzeybatısındaki Alaca su ve vadisi ile doğal olarak korunan bir platoda yer alıyor. Şehrin su gereksinimi de debisi yüksek olan Arpa Çay karşılıyor...

İpek Yolu Köprüsü  

Akhurian/Arpaçay'ın üzerindeki bu köprünün Bagratid döneminden (10'uncu veya 11'inci yüzyıl) kalma olduğu düşünülür. Öte yandan, 13'üncü yüzyıldan da olabilir, çünkü yakın civarda bulunan bir yazıt, inşaat işini köprünün yapımını 14'üncü yüzyılla tarihlendirir.

Köprüden görüleceği gibi öbür taraf (Ermenistan) çok yakındır. Ancak ulaşılması tamamen imkansızdır. Köprünün durumu Ani'nin vaziyeti itibariyle semboliktir.

Bakireler Manastırı'nın avlusunun kenarında tonozlu çatılı, kısmen kayadan oyulmuş uzun ve kapalı merdiven vardır.

Bazı kitaplarda belirtilenin aksine, manastıra çıkmaz, nehre iner. Arpaçay'ın üstündeki köprüye giden bir yolu barındırmışa benzer. İnşa edilmesindeki amaç, belki de zaten şehirden yeterince kopuk manastırı, dış dünyadan iyice yalıtmaktı.

Manastırın altındaki vadide birçok yapı vardır. Bunların arasında, küçük ve tek sahınlı bir şapel ve de belki de nehir kıyısını gözetlemek amacıyla yapılmış bir nöbetçi kulesi olabilecek bir yapı vardır. 

(Not: askeriyenin bugünkü kısıtlamaları nedeniyle, Ani ziyaretçileri bu manastırı gezemezler. Sovyetler Birliği'nin çöküşünden sonra, 1990'ların başında, nehirde yüzmek mümkündü. Bugün, bu alanın tamamı yasak bölgedir.)

Kars- Boğatepe 2344 m rakım yolunda. 24.01.2019

Asfalt dışında tüm bölge bembeyaz, doyumsuz güzellikte! 

Ebu-i Menu Çehr Camii

Büyük Selçuklu İmparatorluğu'na bağlı Şeddadiler zamanında inşa edilen Türkiye sınırları içerisindeki ilk camidir. Ebû'l Menuçehr tarafından yaptırılmıştır.

Katedral / Fethiye Camii

Bagratlı Kralı II. Sembat tarafından M.S. 990 yılında temeli atılan ve Kral Sembat öldükten sonra eşi Kraliçe Katranide tarafından 1001 yılında tamamlanan katedral, Selçuklu Sultanı Alparslan'ın 1064 yılında dönemin Ani kentini fethetmesinden sonra camiye çevrilmiştir

Mimarlığını aynı yüzyılda Ayasofya'nın tamiratını yapan mimar Tridat'ın yaptığı, kemerli dar ve yüksek pencereler ile aydınlatılan, heykel oyuklarla süslenen kilise 3 giriş kapısıyla dikkati çekiyor.

Kırmızı renkli tüf taşından inşa edilen, basamaklı bir zemin üzerine kurulan kubbesi, çan kulesi ve kuzey cephesindeki duvarın kısmı yıkılan katedral her gezenin ilgisini çekmekte.

 İncesu Köyü – Malakanlar   

Kars ve çevresi gezimiz esnasında Sevgili Pınar Kaftancıoğlu bizi İncesu Köyünde son kalan Malakanlar’dan birinin evinde misafir olmamızı sağladı. Yukarıdaki fotoğrafı o gün misafir olduğumuz ev sahibinden almıştım.

1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı’nın ardından Kars’a ve çevresine yerleştirilen Malakanlar bölgede yaklaşık 40 yıl ikamet ettiler. Malakanlar şehir hayatını benimsemedikleri için Kars’ta Şahmalar, Karahan, Çakmak ve İncesu gibi köyler kurdular. Yaylalarda hayvancılık ve tarım ile iştigal ettiler. Kars’taki kaşarın tarihi Malakanlara dayanmaktadır.

Sonrasında buraları terk edip dünyaya yayıldılar ama kültürel mirası bugün hala canlılığını korumaktadır. Bir zamanlar sarı saçları, mavi gözleriyle, hayvanlarıyla Kars'ı vatan olarak benimseyen Malakanlar’a rastlamak zor. 

Sayıları ne kadar azalsa da, onlar yaşadıkları topraklarda, Karslıların hafızalarında hep olumlu anılar bıraktı.

Çıldır Gölünde Kızak Keyfi – Kars -Ocak 2019

Ocak 2019'da Heybeliada dostları ile gittiğimiz ve Kars sevdalısı Pınar Kaftancıoğlu nezaret ve yönetiminde gezdiğimiz bu güzel kent ve çevresine ve insanlarına hayran olarak döndük.

Bir kez de yaz günlerinde yaşamak istediğimiz Kars ve güzel insanlarına selam, sevgi ve sağlıklı günler dileğiyle. 

Fethi Denizmen

23.Aralık.2020

Heybeliada

 

 

Yorumlar
Kalan Karakter 800
Lütfü Aiptürer
Vallahi feti beyliğin siz katsayı hayransınız yoksa sizi seyyahlara götüren bayansın zannımca siz o bayanın dükkanındaysa alışveriş yapıyorsunuz inşallah ociftliğide biryazınızda anlatırsınız ama güzel bir yazı ama gittikçe modern evliya çelebi olma yolundasınız kutlarım
Gürhun Güner
O anlattığın antik kentin, yapayalnız görüntülerini beraber yaşarken ben geçmişin ne kadar acımasız olduğunu kabullenirken demek sen bir gün tüm algıladığını yazıya dökmeyi amaçlıyordun.. Bravo bunda da başarılısın ve şimdi bu keyifli anları ve çevreyi senin kaleminden okurken, Malouf’tan bir sayfa okurmuşçasına, canım kahve istedi... Teşekkürler Fethi, hayatımıza kattıkların için..
Mediha Özgül Güner
Sevgili Fethi sayende birlikte gittiğimiz bu Kars gezimiz unutulmaz mutluluklarla dolu Hele sevgli Pınar Kaftancıoğlu nun birlikteliği ayrı bir renk kattı sayesinde Kars’ı çevresini kültürünü geniş olarak tanıma imkanı bulduk sağolsun Muhteşem bir geziydi sizlerle birlikte az ama öz dostlarla olezzetleri tatmak o peynirlerin menşeini görmek çok farklı mutluluklar tatmamıza fırsat yarattığın için ne kadar teşekkür etsem azdır iyiki varsın dostunum ne mutlu bize sevgiler inşallah tekrar gideriz
Acelya Boynuegri
Fethi bey her yazınızı ayrı keyifle okuyorum. Bu yazınızda da tarihte yolculuk yaptım. Kaleminize sağlık..
Gülây Tangöze
Beni tekrar Kars seyahatine götürdünüz. Tarih ve geçmiş medeniyetleri çok güzel bir şekilde anlattığınız için Kars ile ilgili anılarımı tazelenmiş oldunuz. Seyahat ve gezi anılarınızı okumak büyük bir keyif. Devamının dileği ile.
Hilal Hundur
Sayın Denizmen Yine bilgilendirici satırlarınızla seyahate çıktık. Bu güzel yazınıza teşekkürler.
Uğur ACAR
Ani'den anılar bu karlı günlerimizde iyi geldi, belki bir gün yeniden görebilmek ümidiyle.....
Cüneyt Çevik
Kalemine sağlık, bu Corona günlerin de, gitmek isteyip de gidemediğimiz, ülkemizin güzel yerlerine, sayen de gitmiş kadar olduk.
melih baş
En çok gezmek görmek istediğim yerlerden. Ani’den Hazar kıyılarına dek uzanan pek bilmediğimiz gizemli topraklar. Arapların ”bin dilli dağ” dedikleri küçük Kafkasya coğrafyasında bir sürü kadim topluluklar ve tarihleri. Azerbeycan'ın güzel coğrafyası ve tarihi şehirleri. İsimlerini yeni yeni duyduğumuz masalsı şehirleri.. Fethi abim çok enteresan bir bölgeyi bizlere hatırlatmış.İyi de yapmış. Herkesin keşfetmekten zevk alacağı kadim topraklar. Asya’ya dek uzanan yollar açılıyor artık. Seyahat için valizlerimizi hazırlayabiliriz.

Moneye 7/24 Her An Seninle!

Yaptığın harcama istek miydi yoksa ihtiyaç mıydı? Peki kendine koyduğun “ev” ya da “araba” hedefinde yolun neresindesin? Bu ay ne kadar para harcadın? Sor, Moneye sana söylesin.

Google Play App Store