Ticaret Bakanlığı'ndan Aldatıcı Reklamlara Karşı Yeni Dönem: 1 Ağustos'ta Yürürlüğe Giriyor
Ticaret Bakanlığı'nın Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği'nde yaptığı değişiklikler 1 Ağustos'ta devreye giriyor. Yapay zekadan influencer reklamlarına tüm detaylar.
Gelişmelerden anında haberdar olmak için Google News'te Paradurumu'na abone olun
Paradurumu'na Google News'te abone olun
Abone OlTicaret Bakanlığı, tüketicilerin dijitalleşmeyle birlikte artan reklam ve ilan yoğunluğu karşısında aldatıcı ticari uygulamalara karşı daha etkin korunmasını sağlamak amacıyla önemli bir adımı hayata geçiriyor. Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği'nde yapılan geniş kapsamlı değişiklikler, 1 Ağustos 2026 itibarıyla yürürlüğe giriyor.
Yeni dönemde yapay zekayla üretilen reklam içeriklerinden sosyal medya etkileyicilerinin (influencer) paylaşımlarına, çocuklara yönelik hedefli reklam yasağından indirim kampanyalarına kadar pek çok alanda köklü kurallar uygulanacak.
Hedefli Reklamcılığa Şeffaflık ve Çocuklara Yasak
Kişisel verilerin ve çevrim içi davranışların analiz edilerek kullanıcılara özel içeriklerin sunulduğu hedefli reklamcılık uygulamalarında şeffaflık şartı getirildi. Reklam verenler; reklamın hangi kriterlere dayanılarak kullanıcıya gösterildiğini ve bu kriterlerin nasıl değiştirilebileceğini açık ve kolay ulaşılabilir şekilde sunmakla yükümlü olacak.
Ayrıca çocuklara yönelik kişisel verilere dayalı profilleme yöntemleri kullanılarak hedefli reklam yapılması tamamen yasaklandı.
Yapay Zekâ ve Dijital Karakter Düzenlemesi
Yapay zekâ teknolojileri kullanılarak hazırlanan reklam içeriklerine ilişkin yeni kriterler belirlendi:
- Dijital Karakter İkazı: Gerçek insandan ayırt edilemeyecek dijital karakterlerin kullanıldığı reklamlarda bu durumun açık, anlaşılır ve ayırt edilebilir şekilde belirtilmesi zorunlu oldu.
- Deneyimlenmiş Süsü Verme Yasağı: Gerçek bir kişinin yapay zekâ ile oluşturulmuş dijital kopyasının, bir ürünü ya da hizmeti bizzat deneyimlediği veya tavsiye ettiği izlenimi veren reklamların yapılması yasaklandı.
Influencer Paylaşımlarında Etiket Zorunluluğu
Kamuoyunda "influencer" olarak bilinen sosyal medya etkileyicilerinin; herhangi bir kazanç, indirimli ürün/hizmet veya etkinlik daveti gibi menfaat elde ettikleri tüm paylaşımlarında içeriğin açıkça reklam olduğunun anlaşılmasını sağlayan "reklam" veya "tanıtım" ibarelerini kullanması zorunlu hale getirildi.
İndirim Kampanyalarında "Son 10 Gün" Kuralı
Tüketicileri yanıltan sahte indirimlerin önüne geçilmesi amacıyla indirimli satış reklamlarına standart getirildi. İndirimli satışlarda, indirimin başlangıç tarihinden önceki son 10 gün içinde uygulanan en düşük fiyat, üzeri çizilerek indirim öncesi fiyat olarak sunulabilecek. Meyve ve sebze gibi çabuk bozulabilen mallar ile hizmetlerde ise bir önceki satış fiyatı esas alınacak.
Çevresel Beyanlar (Greenwashing) İspatlanmak Zorunda
Reklamlarda "çevre dostu", "doğa dostu" gibi genel içerikli ifadelerin açıklama yapılmadan kullanımı yasaklandı. Çevresel beyanların ürünün yaşam döngüsünün hangi aşamasını kapsadığı belirtilecek; kullanılan sertifika ve onayların üniversiteler, yetkili kurumlar veya akredite araştırma/test kuruluşlarından alınan resmi belgelerle ispatlanması zorunlu tutulacak.
Diğer Öne Çıkan Yeni Düzenlemeler
| Düzenleme Alanı | Yeni Kuralın Özeti |
|---|---|
| Yasa Dışı Şans Oyunları | Falcı, medyum, astrolog hizmeti reklamları ve yasa dışı bahis/kumar yasağı genişletilerek yasa dışı şans oyunları da tam kapsama alındı. |
| Cevap Verme Süresi | Şikayet platformlarında satıcı/sağlayıcılara cevap hakkı için tanınan 72 saatlik süre 48 saate düşürüldü. Yanıt gelmezse değerlendirme yayımlanacak. |
| Takviye Edici Gıdalar | Takviye gıdaların normal beslenmenin yerine geçtiği izlenimi verilmesi yasaklandı. Sağlık beyanı dışındaki hususlarda karşılaştırmalı reklama izin verildi. |
| Tüketici Değerlendirmeleri | Satın alım doğrulaması yapılamayan mecralardaki yorumlar yayımlanamayacak. Farklı başlıklardaki yorumlar aynı alanda erişilebilir sunulacak. |
| Akademik Unvanlar | Reklam ve ilanlarda akademik unvanların tüketiciyi aldatıcı veya yanıltıcı şekilde kullanılması engellenecek. |