Trump Yönetimi Yeni Tarife Peşinde: %10'luk Geçici Ek Vergi Sona Eriyor

Gelişmelerden anında haberdar olmak için Google News'te Paradurumu'na abone olun

Paradurumu'na Google News'te abone olun

Abone Ol

ABD'de Donald Trump yönetiminin dış ticarette korumacı politikalar kapsamında uygulamaya koyduğu geçici küresel gümrük vergisi rejiminde kritik bir eşiğe gelindi. Yüksek Mahkeme'nin Uluslararası Acil Ekonomik Yetkiler Yasası'na (IEEPA) dayandırılan gümrük vergilerini hukuka aykırı bulmasının ardından, 1974 tarihli Ticaret Yasası'nın 122. Bölümü uyarınca yürürlüğe konulan yüzde 10'luk küresel gümrük vergisinin 150 günlük yasal süresi 24 Temmuz Cuma günü itibarıyla tamamlanıyor. Beyaz Saray, bu tarihten önce hukuki boşluk doğmaması adına yeni bir tarife düzenlemesi için düğmeye bastı.

Yasal Süre Sınırı ve 301. Bölüm Hamlesi

Başkan Trump'ın 20 Şubat'taki Yüksek Mahkeme kararı sonrası geçici bir çözüm olarak başvurduğu 122. Bölüm, başkana ödemeler dengesi krizleriyle mücadele amacıyla en fazla 150 gün süreyle ek vergi koyma yetkisi tanıyor. Kongre tarafından uzatılmayan bu yetkinin süresi dolarken, ABD Ticaret Temsilciliği'nin (USTR) 1974 Ticaret Yasası'nın 301. Bölümü kapsamında yürüttüğü soruşturmaları temel alarak daha kalıcı bir sistem kurması bekleniyor.

USTR, ticaret anlaşmalarını ihlal eden veya ABD ticaretini dezavantajlı duruma düşüren yabancı uygulamaları soruşturma yetkisi veren 301. Bölüm çerçevesinde son aylarda iki dev inceleme yürüttü:

• Yapısal Aşırı Kapasite Soruşturması: Mart ayında Çin, Avrupa Birliği, Meksika ve Hindistan'ın da dahil olduğu 16 büyük ekonominin imalat sektöründeki aşırı kapasite politikalarına yönelik başlatıldı.
• Zorla Çalıştırma Soruşturması: Türkiye, Çin, AB, Kanada, Brezilya, Japonya ve Birleşik Krallık'ın da yer aldığı 60 ticaret ortağı hakkında yürütüldü. Haziranda açıklanan ön raporda bu ülkelerden yapılan ithalata yüzde 10 ile yüzde 12,5 arasında ek tarife önerildi.

ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer, 60 ülkeyi kapsayan ve ABD dış ticaretinin yaklaşık yüzde 99'una hitap eden bu soruşturmaya ilişkin yakın zamanda somut adımların atılacağını bildirdi.

Ortalama Tarife Seviyesi Değişecek mi?

Yale Üniversitesi Bütçe Laboratuvarı (Budget Lab) analizlerine göre, ABD'nin 21 Temmuz itibarıyla uyguladığı ortalama tarife oranı yüzde 12,1 seviyesinde bulunuyor. 122. Bölüm tarifesinin düşmesiyle bu oranın yıl sonunda yüzde 9,8'e inmesi beklenirken; 301. Bölüm kapsamında yeni vergi paketinin devreye girmesi halinde ortalama gümrük vergisi oranının yüzde 12,8 seviyesinde dengeleneceği öngörülüyor.

Belirsizlik ve Çeşitli Ülkelere Yeni Misillemeler

122. Bölüm'ün sona ermesiyle ABD ticaret politikasında yaklaşık 5 aydır süren hukuki geçiş döneminin sonuna gelinirken, uzmanlar yeni bir belirsizlik dalgasına dikkat çekiyor. Trump yönetimi bölgesel ve ülke bazlı gümrük vergisi tehditlerini de sürdürüyor:

• Kanada'ya %50 Ek Vergi: Trump, orman yangınlarının maliyeti ile otomotiv, alkol ve süt ürünlerindeki "ayrımcı" politikaları gerekçe göstererek 1930 Tarife Yasası'nın 338. Bölümü uyarınca Kanada menşeli bazı ürünlere yüzde 50 ek vergi öngören bildirisini imzaladı. Bu kararın 19 Ağustos'ta yürürlüğe girmesi bekleniyor.
• Brezilya'ya %25 Ek Vergi: Haksız ticari uygulamalar gerekçe gösterilerek 15 Temmuz'da Brezilya ürünlerine 301. Bölüm kapsamında yüzde 25 oranında gümrük vergisi getirildi.

Hanehalkına Yıllık Maliyeti 1.100 Dolara Yükseliyor

Mevcut gümrük vergisi rejiminin ABD'deki nihai tüketici fiyatlarına etkisinin yüzde 0,4 seviyesinde olduğu ve ortalama bir hanehalkına yıllık maliyetinin 550 doları bulduğu tahmin ediliyor. 301. Bölüm tarifelerinin tam kapasite uygulanması durumunda ise tüketiciye olan yıllık yükün ikiye katlanarak 1.100 dolar seviyesine çıkabileceği, federal bütçeye ise önümüzdeki 10 yılda yaklaşık 2 trilyon dolar gelir sağlayacağı hesaplanıyor.