Tarım Emtialarında Sert Ayrışma: Buğday, Pirinç ve Pamuk Yükseldi, Kahve ve Kakao Düştü
026'nın ilk yarısında tarım emtiasında jeopolitik krizler ve iklim şokları etkili oldu. Buğday, pirinç ve pamuk fiyatları hızla yükselirken; kahve, şeker ve kakao sert düştü.
Gelişmelerden anında haberdar olmak için Google News'te Paradurumu'na abone olun
Paradurumu'na Google News'te abone olun
Abone OlKüresel emtia piyasalarında tarım grubu ürünleri, 2026 yılının ilk yarısını jeopolitik risklerin ve ekstrem iklim olaylarının gölgesinde yapısal bir ayrışmayla tamamladı. ABD/İsrail-İran Savaşı'nın tetiklediği lojistik ve girdi maliyetleri bazı ürünlerde arz krizine yol açarken, bazı bölgelerdeki rekor hasat beklentileri ise fiyatları dip seviyelere çekti.
Tahıl ve Gıda Grubunda Arz Darboğazı: Pirinç %24 Değer Kazandı
Chicago Ticaret Borsası'nda (CBOT) işlem gören temel gıda maddelerinde, artan enerji ve gübre maliyetleri ile nakliye sorunları nedeniyle sert yükselişler kaydedildi:
- Pirinçte Küresel Kriz: İlk yarının şampiyonu yüzde 24 artışla pirinç oldu. Hava olaylarının üretimi baskılaması, yükselen üretim maliyetleri ve dünyanın en büyük üreticilerinden Hindistan'ın uyguladığı ihracat kısıtlamaları küresel pirinç arzını adeta kilitledi.
- Buğdayda Tarihi Zirve: Buğday fiyatları ilk 6 ayda yüzde 16,2 yükseldi ve kile başına 6,8825 doları görerek Haziran 2024'ten bu yana en yüksek seviyesini test etti. ABD’deki kuraklık nedeniyle ekim alanlarının tarihi düşük seviyelere inmesi ve Hürmüz Boğazı'ndaki lojistik kriz bu yükselişi tetikledi.
- Soya Fasulyesi ve Mısır Ayrışması: Soya fasulyesi, Çin'den gelen güçlü talep ve gübre maliyetleriyle yüzde 9,2 değer kazanırken; mısır fiyatları, Arjantin'deki hızlı hasat dönemi ve ABD-İran geriliminin dönemsel yumuşamasıyla yüzde 1 geriledi.
Tekstilde Pamuk Uçtu; Kahve, Şeker ve Kakao Çakıldı
Endüstriyel tarım ürünleri ve yumuşak emtia (soft commodities) tarafında ise Intercontinental Exchange (ICE) verilerine göre tam bir ters fiyatlama hakim oldu:
- Pamuk %19,5 Yükseldi: ABD'nin ana üretim havzalarında baş gösteren kuraklık ve ani don riski, pamuk kontratlarını yukarı taşıyarak libre bazında yüzde 20'ye yakın prim yaptırdı.
- Brezilya Rüzgarı Kahve ve Şekeri Vurdu: Kahve fiyatları yüzde 15 gerileyerek libre başına 2,3885 dolar ile Eylül 2024'ten bu yana en düşük seviyesine indi. ABD Tarım Bakanlığı'nın (USDA), Brezilya'da 2026-2027 kahve hasadının %14 artışla 71,9 milyon torbaya (rekor seviye) ulaşacağını öngörmesi ve Vietnam'ın ihracat patlaması piyasada arz fazlası yarattı. Benzer şekilde Brezilya'daki yağışlar şeker fiyatlarını da olumlu etkileyerek yüzde 1,3 düşürdü ve Ekim 2020'den beri en düşük seviyeye (0,1334 dolar) çekti.
- Kakaoda Sert Düşüş: Son yılların en hareketli emtiası olan kakao, Batı Afrika'daki olumlu hasat görünümü ve küresel talebin zayıflamasıyla ilk yarıda yüzde 16,3 değer kaybetti. Kakao, Mart 2026'da ton başına 2 bin 846 doları görerek Nisan 2023'ten sonraki en dip seviyesine yerleşti.
Uzmanlar, petrol fiyatlarındaki dalgalanmaların gübre ve lojistik hatları üzerinden tarım emtiasına girdi maliyeti olarak yansımaya devam edeceğini; önümüzdeki dönemde olası bir El Niño dönüşünün ise özellikle kahve ve kakao fiyatlarında ani tepkilere yol açabileceğini belirtiyor.