Küresel Deniz Ticareti Baskı Altında: 3 Bölgede 200'den Fazla Gemi Hedef Alındı

Mart ayından bu yana Hürmüz Boğazı, Karadeniz ve Kızıldeniz'de 200'ü aşkın ticari gemi vuruldu, en az 42 denizci hayatını kaybetti. Deniz taşımacılığında risk tablosu ağırlaşıyor.

Küresel ticaretin can damarı olan deniz taşımacılığı rotaları, mart ayından bu yana çatışmaların doğrudan hedefi haline geldi. İran ve Ukrayna merkezli savaşların cephe hatlarını aşarak uluslararası sulara yayılması sonucunda; Hürmüz Boğazı, Karadeniz ve Kızıldeniz'de 200'ün üzerinde ticari gemi saldırıya uğradı. Düzenlenen füze, İHA ve mayın saldırılarında en az 42 denizci yaşamını yitirdi, deniz ticaretinde milyarlarca dolarlık maddi hasar ve lojistik aksama meydana geldi.

Korsanlık faaliyetlerinin 1992'den bu yana en düşük seviyeye (ocak-eylül döneminde 51 olay) gerilediği süreçte, ticari gemilere yönelik tehdidin kaynağı korsan gruplardan çıkarak doğrudan devletler ve vekil güçler arasındaki asimetrik savaşa dönüştü.

En Yoğun Hat: Hürmüz Boğazı ve Enerji Taşımacılığı

ABD ve İsrail'in 1 Mart'ta İran'a yönelik hava harekâtlarını başlatmasıyla birlikte Hürmüz Boğazı ve çevresi en kritik çatışma sahası haline geldi:

137 Ticari Gemi Vuruldu: Günde yaklaşık 17,5 milyon varil ham petrolün geçtiği Hürmüz Boğazı ve Basra Körfezi hattında mart ayından bu yana 137 ticari gemi hedef alındı.
Ekim Ayında Zirve: Hürmüz'deki saldırılar ekim ayında en şiddetli seviyesine ulaştı. Yalnızca ekim ayı boyunca 35 gemi İHA veya füzelerle vuruldu.
Kritik Batmalar ve Liman Ablukası: 13 Ekim'de vurulan Singapur bandıralı "GFS PRIDE" konteyner gemisi ertesi gün batarken, 21 kişilik mürettebat kurtarıldı. ABD güçlerinin İran limanlarına uyguladığı abluka kapsamında ise 12 petrol tankeri kullanılamaz hale getirildi, bunlardan 2'si battı.

Can Kaybının En Ağır Olduğu Hat: Karadeniz

Rusya-Ukrayna savaşı kapsamında Karadeniz havzasındaki sivil ticari taşımacılık da ağır darbe aldı. Gemi sayısı bazında Hürmüz'ün gerisinde kalsa da Karadeniz, insan kaybının en yüksek olduğu bölge olarak öne çıktı:

32 Denizci Hayatını Kaybetti: Karadeniz'deki saldırılarda toplam 32 denizci yaşamını yitirdi. Yalnızca ekim ayında Romanya ve Bulgaristan açıklarındaki saldırılarda 31 denizci kayboldu.
Saldırıların Yoğunluğu: Temmuz-eylül döneminde bölgede yaklaşık 86 ticari gemi hedef alındı. 5-28 Ekim tarihleri arasında ise Romanya ve Bulgaristan kıyılarında en az 9 gemi saldırıya uğrarken, bunlardan 5'i sulara gömüldü.

Kızıldeniz'de Abluka Genişliyor

Yemen'de İran müttefiki Husilerin 20 Temmuz'da Suudi Arabistan bağlantılı gemilere yönelik abluka ilan etmesi, Babu'l Mendeb Boğazı ve Kızıldeniz hattında riskleri tırmandırdı. İlandan iki gün sonra Suudi Arabistan'a ait "ENCELIA" petrol tankeri vuruldu. Yıl boyunca Kızıldeniz rotasında 11 gemi doğrudan saldırıya maruz kaldı.

Uluslararası denizcilik örgütleri ve taşımacılık birlikleri, çatışmaların enerji ve hammadde tedarik zincirinde navlun ve sigorta maliyetlerini tarihi zirvelere taşıdığı konusunda uyarıyor.

Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeleri yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, yetkili kuruluşlar tarafından kişilerin risk ve getiri tercihleri dikkate alınarak kişiye özel sunulmaktadır. Burada yer alan yorum ve tavsiyeler ise genel niteliktedir. Bu tavsiyeler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir.

Yorumlar