Goldman Sachs'tan Türkiye İhracat Analizi

Gelişmelerden anında haberdar olmak için Google News'te Paradurumu'na abone olun

Paradurumu'na Google News'te abone olun

Abone Ol

Küresel yatırım bankası Goldman Sachs, Türkiye ekonomisinin dış ticaret performansına mercek tutan "Türkiye İhracat Yavaşlamasının Anatomisi" başlıklı yeni analiz raporunu kamuoyuyla paylaştı. Raporda; Türkiye'nin ihracatındaki ivme kaybının temel nedenleri, ürün ve pazar bazındaki değişimler, Çin kaynaklı rekabet baskısı ve uygulanan dezenflasyon programına olası yansımaları kapsamlı bir şekilde incelendi.

"2009-2019 Arasındaki Güçlü Büyüme Trendi Yerini Gerilemeye Bıraktı"

Goldman Sachs analizine göre Türkiye, 2009-2019 yılları arasında gelişmekte olan ülkeler arasında reel ihracatta en güçlü büyüme gösteren ekonomilerden biriydi. Ancak bu performans son dönemde yön değiştirdi. Raporda ihracatın tarihsel seyri şu şekilde özetlendi:

• 2022 - 2024 Dönemi: Reel ihracat artışı büyük ölçüde durgunlaşarak yatay bir seyir izledi.
• 2025'in İkinci Yarısı ve Sonrası: İhracat ivmesi net bir şekilde aşağı yönlü bir eğilime girdi.
• 2026 Cari Açık Tahmini: İhracattaki kan kaybının cari dengeyi olumsuz etkilediğini belirten banka, 2026 yılı sonunda cari açığın yaklaşık 60 milyar dolar seviyesine (GSYH'nin %3,5'i) ulaşacağını öngördü.

Pazar Payı Kayıplarının Anatomisi: Çin ve Doğu Avrupa Baskısı

Banka raporunda, ihracat performansındaki zayıflık ürün grupları ve hedef pazarlar bazında detaylandırıldı. Yavaşlamanın ilk olarak ara mallarında başladığı, ardından tüketim mallarına yayıldığı; sermaye mallarının ise bu süreçte görece daha dirençli kaldığı ifade edildi. Pazar payı kayıplarının arkasındaki faktörler ise şunlardır:

• Ara Malları: Türkiye'nin ara malı ihracatındaki pazar payı kayıpları büyük ölçüde Çin'in agresif arzından kaynaklandı. Avrupa dışındaki pazarlarda da rekabet gücünün zayıfladığı görüldü.
• Tüketim Malları: Tüketim malı tarafındaki pazar payı kayıpları ise Avrupa pazarında ağırlıklı olarak Orta ve Doğu Avrupa (ODA) ülkeleri tarafından dolduruldu.
• Bölgesel Yavaşlama: Ana pazar konumundaki Avrupa ve Orta Doğu ekonomilerindeki büyüme ivmesinin zayıflaması, dış talebi doğrudan düşürdü.

İhracat Fiyatları Rakiplere Göre Düzensiz Yükseldi

Goldman Sachs, Çin kaynaklı küresel rekabetin pek çok ülkeyi etkilediğini ancak Türkiye'nin ara ve tüketim malı ağırlıklı ihracat yapısı nedeniyle bu süreçten daha fazla yaralandığını vurguladı. Ayrıca, 2019 yılından bu yana Türkiye'nin ihraç ürün fiyatlarının Polonya ve Mısır gibi doğrudan rakip ülkelere kıyasla çok daha hızlı yükseldiği, bunun da uluslararası pazarlarda fiyat rekabetçiliğini ciddi şekilde törpülediği kaydedildi.

Ekonomi Politikası Ve Dış Denge Riskleri

Raporda, dış dengedeki bozulmanın mevcut dezenflasyon programı üzerinde önemli bir risk oluşturduğu ifade edildi. Ekonomi yönetiminin dış dengedeki bu baskının farkında olduğu ve geçmiş dönemlere kıyasla hareket alanının daha geniş olduğu belirtildi.

Goldman Sachs; ekonomi yönetiminin önceliği dış dengeyi yeniden tesis etmeye vermesi durumunda dezenflasyon sürecinin yavaşlayabileceğine dikkat çekti. Finansal istikrarın korunması adına dedolarizasyon eğiliminin sürmesi gerektiğini belirten kurum, Türk lirasında beklenenden daha hızlı bir değer kaybı yaşanması halinde politika faizlerinin piyasa beklentilerinin üzerinde tutulması gerekebileceğini değerlendirdi.