UNCTAD 2026 Raporu: Küresel Doğrudan Yabancı Yatırımlar 1,6 Trilyon Dolara Ulaştı
UNCTAD Dünya Yatırım Raporu'na göre küresel doğrudan yabancı yatırımlardaki iki yıllık düşüş trendi sona erdi. Yatırımlarda aslan payını ABD alırken, yapay zekâ ve veri merkezleri sektörü domine etti.
Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı (UNCTAD) tarafından hazırlanan Dünya Yatırım Raporu 2026 yayımlandı. Rapora göre, küresel doğrudan yabancı yatırımlarda (DYY) iki yıldır üst üste yaşanan gerileme dönemi sona erdi ve piyasalarda toparlanma sinyalleri baş gösterdi. Ancak küresel ölçekte yaşanan bu iyileşmeye rağmen, yatırımların coğrafi dağılımındaki kalkınma ve paylaşım eşitsizliği derinleşmeye devam ediyor.
Küresel Yatırımlarda %6'lık Artış: Gelişmiş Ülkeler İvme Kazandı
Uluslararası sermaye akışlarının makroekonomik karnesini ortaya koyan raporda, ülke gruplarına göre şu finansal veriler öne çıktı:
- Toplam Hacim: Küresel doğrudan yabancı yatırımlar, 2025 yılında yıllık bazda yüzde 6 artış göstererek 1,6 trilyon dolara yükseldi.
- Gelişmiş Ekonomiler: Gelişmiş ülkelere yönelik doğrudan yabancı yatırım girişleri yüzde 11 gibi güçlü bir oranla artarak 723 milyar dolara tırmandı.
- Gelişmekte Olan Ekonomiler: Gelişmekte olan ülkelere yönelik yatırımlar ise küresel sermayenin ana dış finansman kaynağı olmayı sürdürmesine rağmen sadece yüzde 2 artarak 901 milyar dolarda kaldı. Bu durum bölgeler arasındaki kalkınma makasının açık kalmasına neden oluyor.
Yatırımların %80'ini 20 Ülke Paylaştı: Zirve Yine ABD'nin
Küresel doğrudan yabancı yatırımların aslan payı, aralarında gelişmekte olan stratejik pazarların da bulunduğu sadece 20 ülkeye gitti. Bu 20 pazar, toplam yatırımların yüzde 80'ini tek başına çekti. Sıralamada ilk 5 ülke şöyle şekillendi:
| Sıra | Ülke | Çektiği Doğrudan Yabancı Yatırım Tutarı (2025) |
|---|---|---|
| 1 | ABD | 277 Milyar Dolar |
| 2 | Singapur | 151 Milyar Dolar |
| 3 | Hong Kong | 116 Milyar Dolar |
| 4 | Çin | 105 Milyar Dolar |
| 5 | Brezilya | 77 Milyar Dolar |
Küresel sermayeyi en çok çeken ilk 20 ülkenin devamını ise sırasıyla; İngiltere, Almanya, Kanada, Birleşik Arap Emirlikleri, Meksika, Hindistan, Avustralya, Suudi Arabistan, İsveç, İsrail, Rusya, Fransa, Endonezya, Vietnam ve İspanya oluşturdu.
Yapay Zekâ ve Veri Merkezleri Sektörü Domine Etti
Ticaret politikaları ve yeni nesil teknolojiler, doğrudan yabancı yatırımların sektörel ağırlık merkezini de kökten değiştirdi. Yapay zekâ altyapısı, yarı iletkenler, kritik mineraller ve enerji dönüşümü teknolojileri küresel sıfırdan (greenfield) yatırımların yüzde 44'ünü sırtladı. Bu oran 2020 yılında sadece yüzde 16 seviyesindeydi. Sektörel yatırım hacimleri ise şu şekilde dağıldı:
- Veri Merkezleri: 235 Milyar Dolar ile doğrudan yabancı yatırımlarda ilk sırada yer aldı.
- Petrol ve Gaz: 38 Milyar Dolar.
- Yarı İletkenler (Çip): 13 Milyar Dolar.
2026 Görünümü: Riskler ve Belirsizlikler Masada
UNCTAD analizine göre, doğrudan yabancı yatırımların 2026 yılına ilişkin genel projeksiyonu zorlu bir patika çizmeye devam ediyor. Çok uluslu şirketlerin ve küresel yatırımcıların yeni finansal kararlarında; ticaret politikalarındaki belirsizlikler, tırmanan jeopolitik gerilimler, yüksek borçlanma/finansman maliyetleri ve küresel ekonomideki parçalanma eğilimleri en belirleyici risk unsurları olarak masada kalmayı sürdürüyor.