Sıfır Araç Pazarı Daralmaya Devam Ederken İkinci El Otomobilde Sert Değer Kaybı Yaşanıyor
Sıfır araç pazarı yıllık bazda yüzde 25 daralırken ikinci elde araç fiyatları geriliyor. AB'nin "Made in Europe" kararı ise sanayi kapasitesini yüzde 20 seviyelerine düşürme riski taşıyor.
Gelişmelerden anında haberdar olmak için Google News'te Paradurumu'na abone olun
Paradurumu'na Google News'te abone olun
Abone OlTürkiye otomotiv sektörü; iç pazarda zayıflayan tüketici talebi, ağır finansman maliyetleri, sıfır araç kampanyalarının ikinci elde yarattığı sert değer kaybı ve Avrupa Birliği'nin (AB) yeni korumacı sanayi adımları nedeniyle çok cepheli bir kriz sarmalına girdi. Otomotiv gazetecisi Emre Özpeynirci'nin paylaştığı verilere göre, sıfır araç pazarında yıllık daralma yüzde 25'i aşarken sektörün yıl sonu toplam satış beklentisi 1,1 milyon adede kadar geriledi.
Yıl başında hedeflenen 1,4 milyonluk rekor satış hacminden yaklaşık 300 bin adetlik bir sapma yaşandığı belirtilirken, bayilerin artan stok ve finansman yükü sebebiyle sıfır araçları liste fiyatlarının altında ve zararına elden çıkarmaya başladığı kaydedildi.
Sıfırda Fiyatlar Reel Olarak Geriliyor Ancak Alıcı Çıkmıyor
Otomobil fiyat artışlarının resmi enflasyonun gerisinde kalarak reel bazda ucuzlamasına rağmen satışların canlanamadığına dikkat çekildi. Tüketicilerin nakit birikimlerinin erimesi, satın alma gücündeki aşınma ve bankaların taşıt kredisi musluklarını kısması, piyasadaki talebin kesilmesindeki temel etkenler olarak öne çıkıyor.
Asıl Tehdit Brüksel'den: "Made in Europe" Kapasiteyi Yüzde 20'ye Düşürebilir
İç pazardaki talep daralmasının yanı sıra Türkiye otomotiv sanayisinin küresel konumunu sarsacak en büyük risk Avrupa Birliği'nin yeni regülasyon hazırlıklarında yatıyor:
- Fransa ve Almanya arasında müzakere edilen "Made in Europe" düzenlemesinde, Türkiye'de üretilen yedek parça ve komponentlerin kabul edilmesi ancak nihai montajı yapılan tamamlanmış araçların kapsam dışı bırakılması tartışılıyor.
- Yıllık 2,2 milyon adetlik üretim kapasitesine sahip olan Türk otomotiv sanayisi, halihazırda yaklaşık yüzde 60 kapasite kullanım oranıyla çalışıyor.
- Avrupa'ya ihraç edilen yıllık yaklaşık 800 bin aracın pazar erişiminin kesilmesi durumunda, yerli fabrikaların kapasite kullanım oranlarının yüzde 20-30 bandına kadar çökebileceği uyarısı yapılıyor.
- Türkiye ile AB arasındaki otomotiv ticaret hacmi 37 milyar euroyu buluyor; geçen yıl Türkiye'den AB'ye 798 bin araç ihraç edilirken AB'den 812 bin araç ithal edildi.
- Ford, Hyundai ve Toyota gibi Türkiye'de üretim yapan küresel devler ile sektör temsilcileri, tamamlanmış araçların da Avrupa ekosistemine dahil edilmesi amacıyla yoğun bir lobi ve diplomasi faaliyeti yürütüyor.
İkinci El Piyasasında Asıl Kriz Fiyatlarda Yaşanıyor
İkinci el otomobil pazarında satış adetleri son bir yılda yüzde 1,52'lik sınırlı bir gerilemeyle 5,5 milyondan 5,3 milyon adede inse de araçların piyasa değerinde derin bir erime gözleniyor:
- Sıfır araçlardaki agresif nakit indirimleri ve takas kampanyaları, genç ikinci el araçların fiyatlarını aşağı çekti.
- Normal şartlarda sıfır liste fiyatının yaklaşık yüzde 65'i seviyesinde fiyatlanması gereken üç yaşındaki ikinci el otomobillerin satış değeri yüzde 57-58 seviyelerine kadar geriledi.
- İkinci el piyasasında satılan araçların yüzde 55'i 10 yaş ve üzerindeki otomobillerden oluştu.
- 16 yaş ve üzerindeki hurda potansiyeli taşıyan araçların toplam ikinci el satışlarındaki payı yüzde 32,66'ya fırlarken, bu yaş grubunun satışlarında yıllık yüzde 29 artış kaydedildi.
Bölgelere Göre Sıfır ve İkinci El Satış Oranları
Türkiye genelinde satılan her 1 sıfır kilometre otomobile karşılık ortalama 8 ikinci el araç el değiştiriyor. Bölgesel bazda alım gücü ve pazar tercihleri şu şekilde dağılıyor:
| Bölge | 1 Sıfır Araca Karşılık Satılan İkinci El Araç |
|---|---|
| Karadeniz | 11,5 |
| İç Anadolu | 11,5 |
| Akdeniz | 11,1 |
| Güneydoğu Anadolu | 8,3 |
| Doğu Anadolu | 7,2 |
| Marmara | 5,8 |
| Türkiye Ortalaması | 8,0 |