Hayatın Anlamı

Aranızda kendisine ya da yanındakine soran var mı acaba hayatın anlamı nedir diye. Ben cevabını bilemiyorum, bileniniz var mı?

Aranızda kendisine ya da yanındakine soran var mı acaba hayatın anlamı nedir diye. Ben cevabını bilemiyorum, bileniniz var mı? Yüzyıllar boyunca felsefeciler, düşünürler, sanatçılar ve bilge kişiler aramışlardır elbet cevabını, ne dersiniz bulabilmişler midir, sanmam. 

Birkaç örnek verelim bakalım kendi yaşadıkları zaman diliminde neler söylemişler.

Aristo’ya göre insan rasyonel bir varlıktır, etik değerleri vardır. Öyleyse hayatın amacı iyi olmaktır.

Platon için ise hayatın anlamı öğrenmek, bilgiye ulaşmak, daha çok öğrenmeye çalışmak. Öğrendikçe ve bilgi artıkça erdemli kişilikler de oluşacak, demokrasi de oluşacak eğitimli bireyler topluluğunda. Bazı felsefi akımlara göre hayatın anlamı, amacı basit bir hayatı yaşamak ve sürdürebilmektir. Ya da zevki yükseklerde muhafaza edip acıları azaltabilmektir.

Stoacılık diye adlandırılan grup ise doğanın mantığını, işleyişinin nasıl olduğunu iyi analiz eder, anlar, öğrenir ve ona göre hareket eder, etmelidir de.

Nihilizm ise, hayatın içten içe bir anlamı olmadığına dair felsefik bir doktrindir. Yani “Hayatın anlamı nedir?” diye soran birinin, bir nihilistin vereceği cevap: “Hayatın anlamı yoktur. Dolayısıyla her şey serbesttir.” olur.

Aydınlanma çağında yaşamış Alman felsefesinin kurucu isimlerinden biri olan İmmanuel Kant  (1724-1804) “Yaşamın Anlamı“ adında kitap da yazmış. İlgi duyanlar kitabı edinebilirler. Anlayışa göre kainatı bir arada tutan ilkeler vardır. Dolayısıyla, Kant’ın anlayışı toplumu bir arada tutan ve optimal düzeyde geçinmeyi sağlayan bir ahlaki anlayışa bağlıdır: “Sana nasıl davranılmasını istiyorsan, başkalarına öyle davran.”

 ‘’Bir an bekle, arkana dön ve unuttuklarını anımsa. Kaybettiysen ara, kırdıysan af dile, kırıldıysan affet. Çünkü hayat çok kısa’’ der Mevlana.

Hayatı anlamlı kılan sizin seçimleriniz ve yaşadıklarınızdır aslında demiş birisi... Eşime sordum, nedir hayatın anlamı diye, bir şeyler beklemektir hayatın akışı içerisinde ve iç huzurudur dedi.

Bir de bilirsiniz bir paradoks vardır; yaşamak için yemek mi, yemek için yaşamak mı? Elbette yemeden yaşanmaz ama bazıları için yemek apayrı bir ritüeldir, kendi zevkine damak tadına uygun olarak sıkı dostlarla keyifli sohbetlerle yemek onun için bir bakıma hayatın anlamıdır. 

Hayatın anlamını sevgi, mutluluk ve erdem gibi değerlerle iyi yaşamanın mümkün olduğunu söyleyen felsefeye göre ise düşüncelerin ne ise hayatın da o dur, akışı değiştirmek istiyorsan düşüncelerini değiştir der. 

Bana göre hayata anlamı yükleyen insanın ta kendisidir. Hayata ne yükledin ise anlam da odur. Ancak bir şey var ki o da bakış açınızdır yani hayata nasıl baktığınız. Bazıları bakar hep güzellikleri görür, algılar, güzel bakışlı derler ona, bazıları ise hep eleştirel bir şeyler arar kafasının yorulduğunu fark edemeden. Geçenlerde on iki yaşındaki torunum Timur aradı görüntülü, gözlerime bakarak – ‘’dede bana öyle bir şey söyle ki hayatım boyu hiç unutmayayım.” Dedim insanı yaşatan sevgidir, insan sevgi ile yaşar.

Ne dersiniz, bir anonim masalımsı bilge hikayesi ile renklendirelim mi yazıyı;

Eski zamanların birinde bir adam hayatın anlamının ne olduğuna takmış kafayı… Bulduğu hiçbir cevap ona yeterli gelmemiş ve başkalarına sormaya karar vermiş. Ama aldığı cevaplarda ona yetmemiş. Fakat mutlaka bir cevabı olmalı diyormuş. Ve dolaşıp herkese bunu sormaya karar vermiş.


Köy, kasaba, ülke dolaşmış. Bu arada zamanda durmuyor tabii ki... Tam umudunu yitirmişken bir köyde konuştuğu insanlar ona;

-Şu karşıki dağları görüyor musun, orada yaşlı bir bilge yaşar istersen ona git belki o sana aradığın cevabı verebilir. ‘’ demişler.

Çok zorlu bir yolculuk sonunda bilgenin yaşadığı eve ulaşmış adam. Kapıdan içeri girmiş ve bilgeye hayatın anlamının ne olduğunu sormuş. Bilge sana bunun cevabını söylerim ama önce bir sınavdan geçmen gerekiyor demiş. Adam kabul etmiş.

Bilge bir çay kaşığı vermiş adamın eline ve içine de silme bir şekilde zeytinyağı doldurmuş. Şimdi çık ve bahçede bir tur at tekrar buraya gel. Yalnız dikkat et kaşıktaki zeytinyağı eksilmesin eğer bir damla eksilirse kaybedersin.

Adam gözü çay kaşığında bahçeyi turlayıp gelmiş. Bilge bakmış evet demiş kaşıkta yağ eksilmemiş, peki bahçe nasıldı(!) Adam şaşkın. Ama demiş ben kaşıktan başka bir yere bakmadım ki…

Şimdi tekrar bahçeyi dolaşıyorsun kaşık yine elinde olacak ama bahçeyi inceleyip gel, demiş Bilge...

Adam tekrar bahçeye çıkmış gördüğü güzellikler büyülemiş muhteşem bir bahçedeymiş çünkü. Geri geldiğinde bilge, adama bahçe nasıldı diye sormuş…

Adam gördüğü güzellikler karşısında büyülendiğini anlatmış. Bilge gülümsemiş. Ama kaşıkta hiç yağ kalmamış demiş ve eklemiş.

"- Hayat senin bakışınla anlam kazanır. Ya sadece bir noktayı görürsün, hayatın akıp gider sen farkına varmazsın. Ya da görebileceğin tüm güzelliklerin tam ortasında hayatı yaşarsın, akıp giden zamanın anlam kazanır. "Hayatının anlamı senin bakışlarında gizlidir"

Güzel bir şiirle nokta koyalım;

Ey, benim iyimser hâllerim,
Çabuk aldanışlarım,
Hep inanışlarım,
Alttan alışlarım,
Hatayı hep kendimde buluşlarım,
Değmeyecekleri kafama takışlarım,
Yoktan yere, akıp giden gözyaşlarım,
Herkesi, insan yerine koyuşlarım,
Hepinize elveda…
Artık ben kimsenin,
Hiç kimsesi olmayacağım

Nazım Hikmet

Sevelim insanları, doğayı, hayvanları, sarılalım sevdiklerimize, konuşalım kuşlarla, ağaçlarla, sokaktaki kedilerle, köpeklerle, sevgi sözcükleri ile güzelleşsin iç dünyamız, hayatımız.

İyi yıllar, sağlıklı, bereketli huzurlu ve özgürce yaşayacağımız bir güzel 2021 dileği ile.

Fethi Denizmen

Yorumlar
Kalan Karakter 800
Tahsin Çilingiroğlu
Hayatın anlamı nedir sorusu, bana yıllar önce okuduğum bir kitapta geçen bir kaç cümlelik bir metni hatırlattı . Yazar şöyle diyor " Var olmak bir anlamsızlıga indirgendiğinde yaşamanın insanlar için ceza olmaktan öte bir anlamı yokur. " Bu karamsar ifade nedense aklımda kalmış. Bende hayatın anlamı nediri görünce yazdım. Tabiki hayat herkes için ayri anlamlı.
Gülây Tangöze
Feti bu yazını da keyifle okudum. Ben de hayatın anlamını sorgularken kendime dünyaya iyi gözle bakmayı empati yi kullanıp kendime ve diğer kişilere doğru davranabilmeyi en başta kendimi üzmeden yaşamayı seçmek diye düşünürüm . Bir de Ne verirsem vereyim karşılığını beklemeden mutlu olunduğunu düşünürüm. Sevgi ile kalalım.
Yıldız Dizdaroğlu Ö.
İnsan sadece anı deneyimliyor bunun nedeni işe zihnimizin eşzamanlı birden fazla olaya duyguya görsele odaklanma şansı ve yetisi bulunmaması , eğer bunu da yaşayamazsa hiç bir hatırası oluşmuyor bellekte !....Bu sebepten maalesef 2020 yaşanamadan geçmiş gitmiş oldu .... yavaşlamak yavaşlamak yavaşlamak lazım ...ki yolculuğun manzaralarını görelim ayrıntıları zihnimize nakşedelim ve güzellikleri fark edelim ...bir de korkuyu defedelim ...korku ve anksiyete de baktı yeri gördürtmüyor insana ... cesaret pelerinine sarınmamış insan hız yaparsa ömür yitip gidiyor ....Cesurlar bir kez korkaklar bin kez ölür en acısı ise hiç gerçekten yaşayamadan ölürler ....
Çakmak Turgay
Fethi,bütün yazıların çok öğretici (didaktik).Bunun için mükemmel bir birikim -altyapın olduğunun farkında değildim.Hep babakamu,gırgır şamatalı yıllar geçirdik. Demekki şimdi ömrümüzün ihtişamı
Çiğdem Baysal
Yine çok güzel bir yazı paylaşmışsınız. Şimdiye kadar yazdıklarınız arasında en çok bunu sevdim sanırım. Çünkü benim de kendime ara ara sorduğum bir soru bu. Hayatın/Hayatımın amacı ne? Sevilmek mi, sevmek mi? Bence sevmek. İnsan en çok sevdiği zaman varoluyor çünkü. Mevlana hazretlerinin dediği gibi ‘Yaratılanı severim, Yaradan’dan ötürü. Hep sevelim inşaAllah 💚
Müfit Yalçınkaya
Bugün Ve Bugün Öyle çabuk geçiyor ki günler Hele sen de bir bak hayatına. Daha dün doğmuşuz sanki Yeni okula başlamışız Yeni sevmişiz Öyle çabuk geçiyor ki günler Hele sen de bir bak hayatına Yarın bitecek sanki her şey Yarın ölecek gibiyiz. Daha doymamışız yaşamasına Günlerimiz dün bir, bugün iki Sakın bir şey bırakma yarına Yarın yok ki. Özdemir Asaf ...
Okan Çeltek
Benim için geniş olarak baktığımda hayatın anlamı öğrenmek, ufku genişleterek bilgi dağarcığına birşeyler katarak haz duymak olabilir. Zaten insanoğlu doğduğu andan itibaren içdüdüsel olarak öğrenmek peşinde olan bir varlıktır. Bunun içine kişinin özel ilgi alanları da girince o kişinin hayata bakışı oluyor kanımca. Hayata bakışım oldukça düz ve yalın. Yani günlük yaşam içindeki her olay ve olgu benim için hayatın bir anlamı oluyor. Mutlu ve sağlıklı olmak, okumak ve öğrenmek, aile bireyleri ve arkadaşlarla sohbet etmek, güzel sanatlara ilgi duyarak ruhsal zevkleri doyurmak hayat beklentilerim olarak sayılabilir. Kısaca ve basit olarak bu geniş konuyu özetleyip ifade etmeye çalıştım, hoşgörüle.
Melih HUNDUR
Bende hayatın anlamının öğrenmeyle ilgili olduğunu düşünüyorum. Güdüsel de olsa bebeklikten itibaren yapmaya başladığımız ilk şeylerden biri öğrenmek, yaşadığı çevrenin farkında olmak. Doğası gereği insan hep merak ediyor bu onu canlı tutuyor. Sonrası birikimlerimizi özgürce kullanmak arzusu isteği. Belli bir çağda da egonun etkin olduğu kendini göstermek eser bırakmak var olduğunu kanıtlamak arzusu. Birikimleri paylaşabileceğin sevdiğin ve sevildiğin dostlar içinde, toplum içinde kabul edilmiş olmak. Ve tabi bu sevgisiz olacak bir şey değil. Bilgilendikçe erdemli ve sevgi dolu insanların topluluğu artacak. “insanı yaşatan sevgidir, insan sevgi ile yaşar. ”sözünüze tamamen katılıyorum değerli Ağabeyim. 2021 yılı sevgi mutluluk dolu bir yıl olması temennisiyle.. Sevgilerimle
İbrahim Seber
Benim hayat felsefem... evdeyken işi özlemek, işteyken evi özlemek. Hicbir gün surat asarak yataktan kalkmadım. Hiçbir zaman ulan bu günde işe gidilir mi demedim. Bir çok mesleğim oldu ama hiçbirisini zorla yapmadım. Daima birkaç saat, gün, ay veya yıl sonraki hedeflerime kitlenerek yaşadım. Beklentin olduğu zaman çok daha zevkli oluyor yaşamak. 74 yaşındayım hala çalışıyorum para içinmi hayır yaşamaya devam etmek için. HAYATI SEVIYORUM BEN.
melih baş
Yine güzel bir konu bulmuşsun Fethi abi.Yaşam parmak izinin farklılığı gibidir.Her insanın yaşadığı şeylerin bütünü hayatının anlamıdır.Benzer duygulardır ama hepsi farklıdır.Bireyseldir.Mutlulukları yaşayabilmek en idealidir şüphesiz.Hiçbirimiz hayatımızda kötü bir şeyler olsun istemeyiz.Ama bütün yaşadıklarımız hayatımızın anlamıdır
Önder Oruç
...Hayat firsatlarin bilmecesi gibidir, çözüm bulursan zamani, bulamazsan hem zamani hemde cevapları kaybedersin..
Efnan Akpulat
Merhaba Fethi Abi; İnsanın hayatına mana katabilecek olan yine o insanın kendisidir... Yazınız o kadar aydınlatıcı ki... Bu düşünceyi uyandırdı kafamda... Emeğinize, yüreğinize sağlık... Sevgiler...
Cüneyt Çevik
Diğer bir arkadaşının dediği gibi,2021 e döktürerek girmişsin.Hayatla ilgili soruya gelince, kanımca herkezin yorumu büyük oran da farklı olacaktır.Benimki ise,iç huzur ve mutluluk olacak. Nazım üstadın,şiiri ise yazını daha da bir güzelleştirmiş.Eline sağlık.
Ebru Çağın
Yaklaşık 5 yıldır Bodrum'da, bana göre manzarası şahane, minik bir yazlığımız var. Güzel sofralar kurar, can dostlarımı ağırlarım hep. Paha biçilmez zamanlar geçirdim. Geçen seneye kadar hep ne kadar güzel bir manzaramız olduğunu düşünürdüm. Bu yaz güneşin nasıl da güzel battığını, gece yarısı yıldızların görüntüsünün ne kadar da büyüleyici olduğunu, ayın nasıl da güzel doğduğunu idrak ettim. İşte bence bu kelime hayatın anlamı. 'İDRAK'. Bir diğer adı ile farkındalık. Aslında hiçbir şeye sahip olmadığımızı bilebilmek. Ama her şeyin bizim ve bizim için olduğunu kavramak. Bu taraftan bakınca elimizde olan tüm gücümüzle sevmek ve sevildiğimizi hissetmek, nasıl daha iyi bir insan olabileceğimizi kurgulamak. İçimize bakabilmek ve gücümüzü yalnızca kendimizden almak. Tüm acılara 'bu da geçer ya hu' diyebilmek
Yıldız Dizdaroğlu Ö.
İnsan sadece anı deneyimliyor bunun nedeni işe zihnimizin eşzamanlı birden fazla olaya duyguya görsele odaklanma şansı ve yetisi bulunmaması , eğer bunu da yaşayamazsa hiç bir hatırası oluşmuyor bellekte !....Bu sebepten maalesef 2020 yaşanamadan geçmiş gitmiş oldu .... yavaşlamak yavaşlamak yavaşlamak lazım ...ki yolculuğun manzaralarını görelim ayrıntıları zihnimize nakşedelim ve güzellikleri fark edelim ...bir de korkuyu defedelim ...korku ve anksiyete de baktı yeri gördürtmüyor insana ... cesaret pelerinine sarınmamış insan hız yaparsa ömür yitip gidiyor ....Cesurlar bir kez korkaklar bin kez ölür en acısı ise hiç gerçekten yaşayamadan ölürler ....
Nazlıhan Hundur
Harika bir yazı olmuş, insanları hayatın anlamıyla birleştikmek de çok zekice 👌 Bence mutluluk ve tatmin olabilir hayatın anlamı. Mutluluk zaten herkesin peşinde olduğu duygu, tatmin ise başarmaktan , insanlığa faydalı olmaktan gelen bir tatmin ise o hayat anlamlıdır sanki✨
Canan Sunar
2021 için 😌Çok güzel bir konu seçmiş, oldukça güzel anlatmışsın Fethi amca, yine kalemine sağlık🍀
Saim Oğuzülgen
Dünya üzerinde yaşayan en akıllı olan canlı olan insanın öncelikle kendisine tanınan yaşama hakkının yaşayan diğer tüm canlılara da tanındığını bilerek, onların yaşam haklarına da saygı duyması yönündedir. Insanın kendi yaşamının, tüm diğer canlılar ile birlikte devam ettiğinin bilincinde olarak onlara ve çevresine zarar vermeden yaşama hakkı olabileceğini bilmesi gerektiğidir. Bir insanın yaşamı süresince tüketen değil üreten, zarar veren değil koruyan, bünyesinde bulunan salim davranış niteliklerine uygun bir yaşam tarzı ile yasayan bir canlı olunması gerektiğini, belirtmek isterim. "İyilerin gizli orduları vardır" sözü bir insanın olması gereken yaşam felsefesini ortaya koyar. Benim hayata bakış açım da budur. Elimden geldiğince bu düşünce ve duygularla yaşamaya devam ediyorum. Sevgiler
Nihan Gökalp
Fethi Bey, yine düşündürücü, sorgulayıcı bir yolculuk oldu benim için yazınız. Bir yandan da 'İnsan neyle yaşar?' kitabını hatırlattınız bana, cevap sevgi...
Sedat Sonar
Bu tür yazılarını “Denemeler” isimli bir kitapta toplamanı tavsiye ederim.
Ekrem Ülkü
Sevgili Fethi, döktürmüşsün yine. Hayatın anlamına ilişkin felsefî bir potbori yapmışsın, çok da iyi yapmışsın. Sonra da hayata olumlu bakışını yansıtan düşüncelerini paylaşmışsın. Ben de sana istediğin gibi bir yeni yıl diliyorum. Sevgiler.