Ticaret Bakanlığı'ndan Gümrüklerde Sıkı Takip: Son 2,5 Yılda 28,7 Milyar TL Ek Vergi ve Ceza

Ticaret Bakanlığı, gümrük ve dış ticaret işlemlerinin mevzuata uygunluğunu sağlamak ve vergi kayıp-kaçağını en aza indirmek amacıyla yürüttüğü geriye dönük denetimlerin bilançosunu açıkladı. Bakanlık tarafından paylaşılan verilere göre, son 2,5 yıllık süreçte gerçekleştirilen sonradan kontrol ve ikincil kontrol denetimleri neticesinde toplam 28,7 milyar TL’lik ek vergi tahakkuku ve ceza kararı düzenlendi.

Denetim Bilançosunda Yıllara Göre Agresif Artış

Dış ticaret işlemlerinde adil rekabet ortamını korumayı ve kamu gelirlerini güvence altına almayı hedefleyen denetimlerin mali hacmi her yıl katlanarak arttı:

• 2024 Yılı Verileri: 5,5 milyar TL’lik İkincil Kontrol ve 1,3 milyar TL’lik Sonradan Kontrol olmak üzere, bir önceki yıla göre %98 artışla toplam 6,8 milyar TL tahakkuk oluşturuldu.
• 2025 Yılı (Geçen Yıl) Verileri: 11,8 milyar TL’lik İkincil Kontrol ve 1,8 milyar TL’lik Sonradan Kontrol ile bir önceki yıla göre %100 artış kaydedilerek toplam 13,6 milyar TL seviyesine ulaşıldı.
• 2026 Yılı (Ocak-Haziran) Verileri: İçinde bulunduğumuz yılın ilk 6 aylık döneminde ise 6,5 milyar TL’lik İkincil Kontrol ve 1,8 milyar TL’lik Sonradan Kontrol ile geçen yılın aynı dönemine göre %43'lük bir artış yakalanarak 8,3 milyar TL değerinde yeni ek tahakkuk ve ceza kararı sisteme işlendi.

Riskli İşlemler İleri Veri Analitiği Teknikleriyle Yakalanıyor

Ticaret Araştırmaları ve Risk Değerlendirme Genel Müdürlüğü koordinesinde yürütülen bu operasyonlarda, yüz binlerce firma ve milyonlarca gümrük beyannamesi yapay zeka tabanlı algoritmalar ve dijital sistemler tarafından taranıyor. Denetim süreçlerinde yetişmiş insan kaynağının yanı sıra şu ileri teknolojik altyapılar kullanılıyor:

• SKPS: Sonradan Kontrol Puanlama Sistemi
• İKAS: İkincil Kontrol Alarm Sistemi
• DİKOP: Dahilde İşleme Kontrol Programı
• KIYAS: Kıymet Alarm Sistemi

Müfettişler ve Bölge Müdürlükleri Eş Güdümlü Çalışıyor

Dijital sistemler ve risk analizleri tarafından "şüpheli" ya da "riskli" olarak bayraklandırılan ticari işlemler iki farklı kanaldan derinlemesine incelemeye alınıyor:

Sistem algoritmasının yüksek risk tespit ettiği firmalar, doğrudan Ticaret Bakanlığı Müfettişleri tarafından "Sonradan Kontrol Denetimi" kapsamına alınıyor. Beyanname bazındaki şüpheli gümrük evrakları ise Türkiye genelindeki 18 Bölge Müdürlüğü Kontrol Şubeleri tarafından "İkincil Kontrol İncelemesi"ne tabi tutularak yasal süreç işletiliyor.

Bakanlık, kurallara uygun işlem yürüten dürüst firmaların haklarını korumak ve haksız rekabeti engellemek adına geriye dönük bu gümrük kontrollerinin önümüzdeki dönemde de aynı kararlılık ve etkinlikle devam edeceğini vurguladı.