Dijital Kimlik: Bir Sözleşme ile Kimliğinizi Satabilir Misiniz?
2023 yılında 6. sezonu yayınlanan Black Mirror dizisinin ‘’Joan Is Awful’’ bölümünü izlediğimde çok etkilenmiş, daha iyi anlayabilmek için bir kez daha izlemiştim. Dizideki kadın karakter ne olduğunu bilmediği ve okumadığı bir sözleşme imzalıyor...
Gelişmelerden anında haberdar olmak için Google News'te Paradurumu'na abone olun
Paradurumu'na Google News'te abone olun
Abone OlBlack Mirror’dan Gerçeğe
Aslında bu sözleşme onun hayatının her detayının, yani mahremiyetinin yok sayılarak dizi haline getirilmesi hakkındadır. Bu dizinin başrolünde ise Annie Murphy ve Salma Hayek’in dijital ikizleri var. Dizinin ilerleyen dakikalarında işler çığırından çıkınca Salma Hayek avukatının kapısına dayanır ve sorar:
“Bunu tüm dünyadaki cihazlardan kaldırmak için ne yapabiliriz?’’ Cevap, ‘’Hiçbir şey’’dir. Hatta öyle ki tazminat davası bile açamaz ve ofisi terk eder.
Bölümü izlediğimde böyle bir şeyin olması için uzun bir zamanın geçmesi gerektiğini düşünmüştüm. Yanılmışım.
Bugün bu kurgu gerçek oldu. TikTok yıldızı Khaby Lame, dijital kimliğini ve kullanım haklarını tam anlamıyla dev bir anlaşmayla sattı. Artık yüzü, sesi ve hareketleri yapay zeka ile kopyalanabilecek, fiziksel olarak içerik üretmese bile dijital ikizi içerik hazırlayabilecek. Fazlasıyla heyecan verici, değil mi?
Gelecekte Sıradan Olacak
Evet bu olay günümüzde fazlasıyla heyecan verici, ancak bir süre sonra çok da sıra dışı olmayacak. Gelecekte sosyal medyadaki pek çok kişi, hatta sıradan insanlar bile dijital kimliklerini sözleşmelerle devredecek. Herkesin yüzü, sesi, davranış biçimi ve dijital izi birer ürün haline gelebilecek.
Bu noktada sorulması gereken soru açık: Kimlik satılabilir mi?
Kişisel Veriler Ve KVKK (Kişisel Verileri Koruma Kanunu)
Çok hızlı gelişen teknoloji sonucu oldukça yakın bir gelecekte yüzünüz, sesiniz ve davranışlarınız artık yalnızca kişisel özellikler değil, kişisel veriler sınıfına girecek ve korunacak.
Yani yakın gelecekte KVKK’nın dijital ikizler ya da yapay zeka temsillerini kapsayacak şekilde yeniden düzenlenmesi gerekecek. Bununla beraber dijital okuryazarlığın önemi de gittikçe artacak. Tüm bunlar sadece sosyal medya yıldızları için değil, herkesin dijital kimliğini korumak için hayati.
Dijital Okuryazarlığın Önemi
Dijital okuryazarlık, dünya çapında yapılan teknoloji ve veri koruma yasası konferanslarında, toplantılarında konuşulan en önemli hususlardan ve artık herkesin bilmesi gereken bir gerçek. Dijital okuryazarlık sadece teknoloji kullanabilmek değil; aynı zamanda kimliğinizi, verilerinizi ve haklarınızı koruyabilmek anlamına geliyor.
Teknolojinin geldiği noktada verilerimiz çok kolay bir şekilde edinilebilirken dijital okuryazar olmak, sözleşmeleri anlamak, hangi haklarınızı devrettiğinizi bilmek ve yapay zekâ ile üretilebilecek içeriklerin farkında olmak demektir. Bu, sadece sosyal medya yıldızları için değil, herkes için kritik bir gerekliliktir.
Hukukun ve Biz Avukatların Sorumluluğu
Bu bağlamda teknolojinin sınırları zorladığı dünyamızda hukuk, insan kimliğini ve onurunu korumaya devam etmek zorunda.
Dijital kimliğin ticaretinin yapılmasının sıradan olacağı yakın gelecekte biz avukatlar sadece sözleşme hazırlamayacağız, müvekkillerimizi gelecekteki teknolojik riskler ve dijital kimlik kullanımı konusunda uyarmak, bireyin dijital kimliği üzerinde kontrolünü kaybetmemesi için sözleşme kapsamını netleştirip veri güvenliği ve KVKK çerçevesinde geleceği öngörmek zorunda da olacağız.
Yani biz avukatlar bu konuda kendimizi diğer meslek gruplarına göre daha çok geliştirmek zorundayız. Zira imzalanan her sözleşme yalnızca bugünün değil, yarının dijital dünyasını da şekillendiriyor, şekillendirecek. Zira avukatlar olarak geliştirilen teknolojinin geldiği noktayı çok da önemsemediğimiz ve kendimizi geliştirmediğimiz her an, Roma hukukundan bugüne kadar korumak istediğimiz en temel değer olan insan onurunu yerle bir edebilir.