Türkiye'nin 5 Yıllık Akıllı Şehir Yol Haritası: 2030 Hedefleri Belli Oldu
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın 2030 Ulusal Akıllı Şehirler Stratejisi yayımlandı. 81 ile dijital yönetim merkezleri kurulacak, 2030'da Akıllı Şehir Kanunu çıkacak.
Gelişmelerden anında haberdar olmak için Google News'te Paradurumu'na abone olun
Paradurumu'na Google News'te abone olun
Abone OlÇevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından hazırlanan "2030 Ulusal Akıllı Şehirler Stratejisi ve Eylem Planı", Resmi Gazete'de yayımlanarak resmen yürürlüğe girdi. Şehirlerin kentsel altyapısını dijital teknolojilerle entegre etmeyi amaçlayan 5 yıllık yol haritası; uygulamaya, izlemeye ve ölçmeye odaklanan 4 stratejik amaç, 8 hedef, 32 eylem ve 297 somut uygulama adımından oluşuyor.
Düzenlemeyle birlikte belediyecilik hizmetlerinden trafik akışına, enerji verimliliğinden atık yönetimine kadar geniş bir yelpazede 50 öncelikli akıllı kentsel uygulamanın sahaya indirilmesi ve mükerrer teknoloji yatırımlarının önüne geçilmesi hedefleniyor.
81 İlden Başlayarak 2030'a Uzanan Kademeli Takvim
Resmi Gazete'de ilan edilen eylem planı kapsamında yerel yönetimlerin dijital dönüşüm süreci yıl bazında kademelendirildi. 2026 sonuna kadar 81 ilin tamamında yerel akıllı şehir stratejileri ile uygulama yol haritaları tamamlanacak. Belediyeler bünyesinde müstakil akıllı şehir birimleri ihdas edilirken, mekânsal planlama süreçlerinde semantik planlama modeline geçiş zorunlu hale getirilecek.
Dönüşümün ikinci aşamasında, 2027 yılı itibarıyla büyükşehirlerin ardından 187 ilçe belediyesi sisteme entegre edilecek ve toplam 268 belediyede Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) tabanlı kentsel gelişim planları devreye alınacak. 2028 yılına gelindiğinde en az 50 akıllı şehir uygulaması sahada aktif olarak kullanılmaya başlanacak; oluşturulacak yerli teknoloji kümelenmeleriyle geliştirilen kentsel çözümler küresel pazarlara ihraç edilecek.
Dijital Şehir Yönetim Merkezleri ve Akıllı Şehir Kanunu
Yol haritasının dördüncü yılı olan 2029'da, tüm illerde asayiş, trafik ve çevre temizliği gibi temel belediyecilik hizmetlerinin tek bir ekrandan koordine edileceği "Dijital Şehir Yönetim Merkezleri" kurulacak. Bu merkezlerin üst koordinasyonu ise Bakanlık çatısı altındaki "Ulusal Akıllı Şehir Merkezi" tarafından yürütülecek.
Planın nihai hedef yılı olan 2030'da ise sektörün yasal zeminini oluşturacak "Akıllı Şehir Kanunu" yürürlüğe sokulacak. Şehir teknolojilerinde en az yüzde 80 yerli üretim şartı getirilirken, kentsel yazılım ve donanım alanında faaliyet gösteren 500 girişimci şirket doğrudan desteklenecek.
Günlük Yaşama Dokunan 50 Akıllı Kentsel Çözüm
Vatandaşların kentsel hizmetlere erişimini hızlandıracak uygulamalar kapsamında; atık toplama araçlarının konteyner doluluk sensörlerine göre dinamik rota çizeceği akıllı atık sistemleri ile tüketimi düşüren akıllı sokak aydınlatmaları hayata geçirilecek. Trafik sıkışıklığı gerçek zamanlı sinyalizasyon algoritmalarıyla yönetilirken, mahalle ölçeğindeki arıza ve talepler mobil platformlar üzerinden doğrudan ilgili birimlere iletilebilecek.
TOKİ tarafından inşa edilecek yeni yerleşim alanlarında şebeke kayıplarını anlık tespit eden sensörler ve yeşil enerji altyapısı standart hale getirilecek. Ayrıca afet yönetimi, iklim krizi ve kentsel dönüşüm süreçlerini simüle edebilmek amacıyla her kentin interaktif bir "dijital ikizi" oluşturularak kamu kaynaklarının verimsiz teknoloji projelerine harcanmasının önüne geçilecek.