Halka Arza Nasıl Girilir? Halka Arz Süreci ve Dikkat Edilmesi Gerekenler

Gelişmelerden anında haberdar olmak için Google News'te Paradurumu'na abone olun

Paradurumu'na Google News'te abone olun

Abone Ol

 Halka arzlar son yıllarda Borsa İstanbul’a yönelik yatırımcı ilgisinin artmasında önemli rol almıştır. Üstelik yalnızca deneyimli yatırımcıların değil, sermaye piyasalarıyla yeni tanışanların da ilgisini çekmektedir. Halka arza nasıl girildiği ise yatırımcıların en çok araştırdığı sorulardandır. Ayrıca halka arz sürecinde dikkat edilmesi gereken noktalar da bulunmaktadır.

Halka Arza Nasıl Girilir? 

Halka arza katılmak isteyenlerin öncelikle bir yatırım hesabı açmaları gerekir. Yatırım hesabı aracı kurumlar ve bankalar üzerinden açılabilmektedir. Hesabınız üzerinden işlemleri güven içerisinde sürdürmek için kurum seçimine dikkat etmelisiniz. 

Seçtiğiniz kurum Sermaye Piyasası Kurulu tarafından lisanslı bir kurum olmalıdır. Bunun yanı sıra kurumun işlemler için yatırımcılara sunduğu platform hızlı ve kullanışlı olmalıdır. Aynı zamanda işlem koşulları ve ücretlendirme noktasında rekabetçi fiyat avantajları sunması yatırımcının gereksiz kesintiler ödemesinin önüne geçebilir.

Bu noktalara dikkat ederek açtığınız hesap üzerinden sadece halka arz hisseleri değil Borsa İstanbul Pay Piyasasında listelenen tüm hisseler üzerinden işlem yapabilirsiniz. 

Halka arz edilecek şirketleri SPK bülteninden veya GCM Yatırım’ın Halka Arz Takvimi sayfası üzerinden takip edebilirsiniz. Süreç genelde öncelikle halka arz edilmesi beklenen şirket izahnamesinin onayının SPK bülteninde yer alması ile başlamaktadır. Halka arz fiyatı, şirketin halka arz gelirini nasıl değerlendireceği (fon kullanım yerleri) ve halka arz edilecek pay oranı genellikle izahnamede yer almaktadır. Ardından şirketin halka açılacağı tarih belli olmaktadır.

Yatırım hesabı bulunan kişiler, hesaplarına gerekli bakiyeyi aktardıktan sonra halka arz talebi oluşturabilir. Ancak bireysel yatırımcılara dağıtılacak pay miktarı, toplam talebe ve katılımcı sayısına göre değişebilir. Bu nedenle yatırımcı talebinin tamamı karşılanmayabilir.  Talep edilen lot sayısının tamamının karşılanmaması durumunda ise kullanılmayan tutar, yatırım hesabına iade edilmektedir.

Halka Arzda Kişi Başına Kaç Lot Düşer? 

Kişi başına düşmesi beklenen lot sayısı halka arz öncesinde tahmini olarak hesaplanabilmektedir. Bu hesaplama bireysel yatırımcılara ayrılan pay miktarı ve halka arza katılması beklenen yatırımcı sayısına bölünerek bulunmaktadır. Bireysel yatırımcılara ayrılan pay miktarı halka arz öncesi bellidir. Ancak halka arza katılması beklenen yatırımcı sayısı halka arz öncesi bilinmediğinden sadece tahmin edilir. Bu nedenle de kişi başına düşecek lot sayısı bu tahmin üzerinden yapılan hesaplamaya dayandığı için kesin olarak bilinemez. 

Örneğin A şirketin halka arzında halka arz edilecek 25 milyon lotun yüzde 40’ı bireysel yatırımcılara ayrıldıysa bu durumda 10 milyon hissenin tahmini katılımcı sayısına bölünmesi gerekir. Şirketin halka arz fiyatının ise 75 lira olduğunu kabul edelim. Eşit dağıtım yönteminin uygulanacağı A şirketi halka arzına 500 bin kişinin katılabileceği tahmin ediliyorsa;

Kişi başına tahminen 20 lot düşecektir. 20x75 = 1500* lira ile halka arza talep oluşturulabilir.

* Kesin dağıtım, geçerli başvuru sayısına ve izahnamede açıklanan dağıtım esaslarına göre belirlendiği için hesaplama örnek olarak yapılmıştır.

Halka Arz Sonrası Hisseler Ne Zaman İşlem Görür? 

Halka arz sonrası hisseler genellikle halka arzın ertesindeki hafta işlem görmeye başlar. Hisselerin işlem göreceği tarih KAP üzerinden duyurulur. Borsada işlem gören hissede yatırımcılar “halka arz sonrası yükseliş eğilimi” beklentisinde olabilirler. Ancak her halka arz hissesinin yükseleceğini beklemek yanlış olur. 

Her Halka Arz Kazandırır mı?

SPK’nın art arda gelen haftalarda halka arz onayları açıkladığı ve halka arz sayısının arttığı dönemler, yatırımcılar arasında “halka arz furyası” olarak adlandırılır. Bu tip dönemlerde yatırımcıların araştırdığı konuların başında, halka arz edilecek şirketlerin hangi kriterlere göre değerlendirilmesi gerektiği gelir. 

Bu kriterlere yakından bakalım.

Öncelikle halka arz olacak şirketlerin izahnamesi incelenmelidir. Şirketin finansal raporları ve büyüme potansiyeli hakkında öngörüde bulunan analist yorumları okunmalıdır. Fiyat tespiti üzerine yazılan araştırma raporlarına bakılmalıdır. Bu raporlar hisse fiyatının makul olup olmadığı hakkında fikir verebilir. Bununla birlikte raporlarda yer alan değerlendirmeler, pay fiyatının gelecekteki yönünü garanti etmez. 

Son olarak izahnamede yer alan fon kullanım yerleri hisse hakkında önemli ipuçları verir. Aşağıda sıraladığımız fon kullanım yerleri halka arz gelirinin makul amaçlarla kullanılacağı hakkında ön kanı oluşturabilir:

• Üretim kapasitesinin artırılması, yeni tesis veya makine yatırımları

• Dijitalleşme ve Ar-Ge harcamaları

• Yeni pazarlara açılma

• İhracat kapasitesinin genişletilmesi

• Büyümeye bağlı işletme sermayesi ihtiyacının karşılanması

• Yüksek maliyetli finansal borçların azaltılması

• Şirkete katkısı açıklanmış şirket satın almaları

Özellikle vurgulamakta yarar var ki finansal borçluluğun azaltılması her zaman şirket hakkında olumsuz algı yaratmayabilir. Borçluluğu azaltarak daha iyi bir nakit akışı yakalayabilen şirketler halka arz sonrası finansal görünümünü güçlendirebilir. 

Bunun dışında halka arzın sermaye artırımı için mi ortak satışı için mi yapıldığı ayrımı önem taşır. Sermaye artırımıyla satılan paylardan elde edilen kaynak şirkete girerken, ortak satışı gelirleri paylarını satan mevcut ortaklara gider.

Halka arz sonrası hissede uzun vadeli mi kısa vadeli mi yatırım yapılacağı veya hisseye yatırımın ara ara alımlarla devam ettirilip ettirilmeyeceği kişilerin yatırım stratejisine göre değişiklik göstermektedir. Bu noktada da risk algısı, sermaye miktarı ve finansal hedefler söz konusu olmaktadır.