Dilara Yavuz

info@paradurumu.com
TÜM YAZILARI
Medeniyetin Sessiz Ölçüsü Roma hukukunda “persona” kelimesi, toplum içinde hak sahibi bireyi tanımlardı. İnsan, yalnızca nefes alan bir canlı değil; kamusal düzenin içinde yer alan bir özneydi. Bir Teori, Bir Belgesel, Bir Gerçek 2024 yılında gururumuz Daron Acemoğlu, James A. Robinson ve Simon Johnson “kurumların oluşumu ve refah üzerindeki etkileri” üzerine yaptıkları çalışmalarla Nobel Ekonomi Ödülü’nü aldılar. Emek, Para ve Hukuk: 1 Mayıs'ın Hatırlattıkları İnsanlık tarihine bakıldığında bazı kavramlar icat edilmemiş, yalnızca görünür hale gelmiştir. Emek bunlardan biridir. İnsan, var olduğu andan itibaren emek verir. Hayatta kalmak, üretmek, dönüştürmek ve paylaşmak için. Para Nedir? Önce şu yanlışı düzeltelim: Para, bir sabah Lidyalı tüccarların "Eureka!" diye bağırmasıyla icat edilmedi. Para, insanlıktan çok daha eskidir. Hatta canlılıktan da eskidir. Para, evrenin işleyiş kodudur. Ekonomi Neden Hukuksuz Uçamaz? Hepimiz İkarus'u biliriz. Babası Daidalus, tutsak oldukları Girit’ten kaçmak için balmumu ve kuş tüyünden kanatlar yapar. Oğluna sıkı sıkı tembih eder: "Ne çok alçaktan uç ki denizin nemi kanatlarını ağırlaştırsın ne de çok yüksekten uç ki güneşin sıcağı balmumunu eritsin." Dijital Vicdan: Hukukun Sustuğu Yerde Kim Konuşuyor? “Dijital vicdan", bir kavramdan çok daha fazlası... İnsanların ekran başında verdiği hızlı kararların, paylaşımların ve tepkilerin toplamı. Türk Dil Kurumu’nun yılın kelimesi olarak bu ifadeyi seçmesi, aslında hepimize bir soru yöneltiyor: Vicdan, gerçekten dijitalleşebilir mi?
Adaletin Yanında Yürüyenler: Avukatlar Günü Üzerine 5 Nisan çoğu zaman bir “meslek günü” olarak geçip gidiyor. Oysa durup düşününce aslında bundan çok daha fazlasını hatırlamamız gereken bir gün bu. Çünkü avukatlık dediğimiz şey yalnızca bir meslek değil, insanın kendini savunma ihtiyacından doğan, neredeyse insanlık tarihi kadar eski bir refleks. Yapay Zekâ Sözleşme Yazar, Ama Adaleti Kim Sağlar? İnsanlık tarihi aslında güven arayışının tarihidir. Bu arayışın en somut çıktılarından biri ise sözleşmelerdir. Bugün birkaç sayfalık bir metin olarak karşımıza çıkan sözleşmeler binlerce yıl öncesine, Mezopotamya’nın kil tabletlerine kadar uzanan köklü bir geçmişe sahiptir. Dijital Kimlik: Bir Sözleşme ile Kimliğinizi Satabilir Misiniz? 2023 yılında 6. sezonu yayınlanan Black Mirror dizisinin ‘’Joan Is Awful’’ bölümünü izlediğimde çok etkilenmiş, daha iyi anlayabilmek için bir kez daha izlemiştim. Dizideki kadın karakter ne olduğunu bilmediği ve okumadığı bir sözleşme imzalıyor... İnsan Ne ile Yaşar? Çoğu zaman önemli, hatta hayatın felsefesini bize sunacak sorular ancak bir kayıptan sonra aklımıza gelir ve böylelikle o sorular üzerine düşünme fırsatı buluruz. Ben de dün kıymetli İlber Hocamızı yitirmenin derin hüznüyle düşündüm: ‘’İnsan Ne İle Yaşar?’’ Çekirdekten Filize: Kadınların Cesareti Bazen hayat bir çekirdekle konuşur insanla. Sessizce, fark ettirmeden. Blockchain ve Hukuk 2008 finans krizinin yarattığı güven sarsıntısı, dijital dünyada yeni bir arayışın kapısını araladı: Satoshi Nakamoto’nun ortaya koyduğu model yalnızca teknik bir yenilik değil, güvenin nasıl yeniden inşa edilebileceğine dair alternatif bir öneriydi. Yapay Zekâ Hata Yaparsa: Sorumlu Kim? Bir sabah uyanıyorsunuz ve yapay zekâ destekli bir sistem sizi hiç ilginiz olmayan bir suçun faili olarak işaretliyor. Kredi notunuz sıfırlanıyor, işinizi kaybediyorsunuz. Ya da otonom bir araç size çarpıyor. Dava açmak istiyorsunuz ama ortada klasik anlamda bir “fail” yok.