Türkiye'nin En Büyük Kuantum Bilgisayarı Kuruluyor: ARF-Kuantum 2027'de Hizmete Girecek

Türkiye'nin bilimsel hesaplama ve ileri bilişim altyapısını bir üst seviyeye taşıyacak olan 54 kübit kapasiteli kuantum bilgisayarı "ARF-Kuantum" için kurulum süreci başlatıldı. TÜBİTAK bünyesinde konumlandırılacak ve 2027 yılında devreye alınacak sistemde, kurum içi fiziksel kuruluma olanak tanıyan IQM Radiance R3 kuantum mimarisi kullanılacak.

Bulut tabanlı yurt dışı erişim modellerinin aksine doğrudan kurum içi altyapı olarak inşa edilecek ARF-Kuantum, donanım yönetimi ve veri güvenliğinin yanı sıra sistem üzerinde geliştirilecek algoritmaların ve fikrî mülkiyet haklarının tamamen Türkiye'de kalmasını sağlayacak. Bu yatırımla birlikte Türkiye'nin kuantum bilişim teknolojilerinde dünyanın önde gelen ilk 15 ülkesi arasına girmesi hedefleniyor.

TRUBA Üzerinden Üniversite ve Sanayinin Erişimine Açılacak

Klasik süper bilgisayarların çözmekte zorlandığı çok değişkenli ve karmaşık problemleri yüksek hızda işleyebilen kuantum bilişim teknolojisi, ARF-Kuantum ile geniş bir ekosistemin kullanımına sunulacak. Üniversiteler, araştırma merkezleri, kamu kurumları, teknoloji girişimleri ve sanayi kuruluşları, bulundukları şehirden ulusal yüksek başarımlı hesaplama altyapısı TRUBA üzerinden proje başvurusu yaparak sisteme uzaktan erişim sağlayabilecek.

Altyapının erişime açılmasıyla birlikte Türkiye'de yerli kuantum yazılımları ile algoritmalarının geliştirilmesi hız kazanacak ve bu alandaki nitelikli araştırmacı kapasitesi genişleyecek.

İlaç Keşfinden Siber Güvenliğe Geniş Kullanım Alanı

54 kübitlik işlem gücüne sahip sistem, akademik çalışmaların yanı sıra doğrudan reel sektörün Ar-Ge süreçlerine entegre edilecek. ARF-Kuantum'un moleküler simülasyon kabiliyeti sayesinde yeni ilaç etken maddelerinin ve ileri malzeme teknolojilerinin keşif sürelerinin kısaltılması öngörülüyor.

Bunun yanında enerji şebekelerinin verimliliği, ulaşım ve lojistik ağlarındaki karmaşık rota optimizasyonları, yeni nesil yapay zekâ modelleri ve kuantum sonrası siber güvenlik çözümleri de sistemin öncelikli uygulama alanları arasında yer alıyor.