TÜİK Zaman Kullanım Araştırması: Sosyal Medya İkiye Katlandı, Okuma Alışkanlığı Yarıya Düştü

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), daha önce 2006 ve 2015 yıllarında uyguladığı Zaman Kullanım Araştırması'nın üçüncüsünü 2025 yılında gerçekleştirdi. Yaş, cinsiyet ve çalışma durumu gibi değişkenlere göre bireylerin bir gününü nasıl planladığını inceleyen araştırma, Türkiye’nin son 10 yıldaki günlük yaşam ve kültür alışkanlıklarının çarpıcı biçimde değiştiğini ortaya koydu. Veriler, dijitalleşmenin yükselişini gösterirken basılı yayınlara ilginin sert düştüğünü işaret etti.

Günün En Büyük Bölümü Uykuya Ayrılıyor

Araştırma sonuçlarına göre, 10 yaş ve üzerindeki bireylerin gün içinde en fazla vakit ayırdığı faaliyet uyku oldu. Türkiye genelinde uykuya ayrılan zaman günde ortalama 8 saat 55 dakika olarak hesaplandı. Günlük zaman dilimindeki diğer ana faaliyetlerin dağılımı ise şu şekilde şekillendi:

• Cinsiyete Göre Uyku: Kadınlar günde ortalama 9 saat uyurken, erkeklerde bu süre 8 saat 49 dakika oldu.
• Hafta İçi ve Hafta Sonu Farkı: Uykuya ayrılan süre hafta içi ortalama 8 saat 41 dakika iken, hafta sonu 9 saat 28 dakikaya yükseldi.
• Diğer Kişisel Faaliyetler: Uykunun ardından bireyler sırasıyla; 3 saat 15 dakikayı yemek ve kişisel bakıma, 2 saat 25 dakikayı istihdam faaliyetlerine ve 2 saat 22 dakikayı hanehalkı ile aile bakımına ayırdı.

Ev İçindeki İş Yükünde Cinsiyet Makası Korunuyor

TÜİK verileri, 15 yaş ve üzerindeki fertlerin ev içi sorumluluklara ayırdığı sürelerde kadın ve erkek arasında ciddi bir zaman farkı olduğunu gösterdi. Kadınlar, hanehalkı ve aile bakımına günde ortalama 4 saat 3 dakika ayırırken, erkekler bu faaliyetlere yalnızca 58 dakika harcadı. Çalışma durumuna göre kırılımlar ise şu şekilde paylaşıldı:

• Çalışan Fertler: Çalışan kadınlar ev işlerine günde ortalama 2 saat 38 dakika ayırırken, çalışan erkeklerde bu süre 47 dakikada kaldı.
• Çalışmayan Fertler: Çalışmayan kadınlar aile bakımına günde 4 saat 33 dakika harcarken, çalışmayan erkekler 1 saat 17 dakika ayırdı.
• İstihdam Süreleri: Çalışan erkeklerin günde ortalama 6 saatini, çalışan kadınların ise 4 saat 58 dakikasını istihdamla ilgili faaliyetlere (işte geçirilen zaman, iş arama vb.) ayırdığı tespit edildi.

Sosyal Medya İkiye Katlandı, Okuma Alışkanlığı Yarıya Düştü

Son 4 hafta içinde 10 yaş ve üzerindeki bireylerin gerçekleştirdiği eğlence ve kültür faaliyetleri incelendiğinde, dijitalleşmenin etkisi net bir şekilde görüldü. En fazla yapılan faaliyet yüzde 88,8 ile televizyon izlemek olurken, onu yüzde 71,7 ile sosyal medyada vakit geçirmek ve yüzde 67,5 ile akraba ziyaretleri takip etti. Kültürel alışkanlıklardaki 10 yıllık değişim ise şu şekilde özetlendi:

• Sosyal Medya Patlaması: 2015 yılında sosyal medyada vakit geçirdiğini belirtenlerin oranı yüzde 33,9 iken, bu oran 2025 yılında yüzde 71,7’ye ulaşarak iki katından fazla artış gösterdi. Sosyal medya kullanımı erkeklerde yüzde 77, kadınlarda ise yüzde 66,6 oldu.
• Basılı Yayınlarda Sert Düşüş: 2015 yılında gazete, dergi ve benzeri yayınları okuduğunu belirtenlerin oranı yüzde 39,4 seviyesindeyken, 2025 yılında bu oran yüzde 20,1 seviyesine gerileyerek neredeyse yarı yarıya azaldı.

En Az Zaman Spora Ayrılıyor: Futbol Yerini Voleybola Bırakıyor

Bireylerin gün içinde en az zaman ayırdıkları faaliyet, günlük ortalama 12 dakika ile spor ve doğa sporları oldu. Kadınlar spor için günde ortalama 9 dakika, erkekler ise 16 dakika harcadı. Spora ayrılan bu kısıtlı sürenin ardından en az vakit ayrılan alanlar 26 dakika ile hobiler/oyunlar ve 37 dakika ile gönüllü işler/toplantılar oldu. Sportif tercihlerdeki değişim ise dikkat çekti:

• En Popüler Aktivite: Yüzde 11,7 ile yürüyüş veya koşu ilk sırada yer aldı. Onu yüzde 4,1 ile futbol ve yüzde 2,5 ile aletli spor faaliyetleri izledi.
• Futbolda Kan Kaybı: 2015 ve 2025 yılları kıyaslandığında, futbol oynadığını belirtenlerin oranı yüzde 5,2'den yüzde 4,1'e geriledi.
• Voleybolda Yükseliş: Aynı dönemde voleybol oynadığını ifade eden bireylerin oranı yüzde 0,9'dan yüzde 1,4'e yükseldi.

Yaş Gruplarına Göre Öne Çıkan Faaliyetler

Araştırma, yaş gruplarının önceliklerinin de farklılaştığını ortaya koydu. Uyku, eğitim, hobiler, oyunlar ve spora en fazla zamanı 10-14 yaş grubu ayırırken; sosyal yaşam ve eğlence faaliyetlerinde liderliği 15-24 yaş grubu üstlendi. TV izleme, radyo/müzik dinleme ile gönüllü işlere ise en fazla zamanı 55 yaş ve üzeri bireylerin ayırdığı kaydedildi.