Ekmek Fiyatında Enflasyona Endeksli Model Teklifi

Un, maya, işçilik ve enerji maliyetlerindeki artışlar nedeniyle sık sık gündeme gelen ekmek tarifeleri için İstanbul Ticaret Odası’ndan (İTO) alternatif bir sistem önerisi geldi. İTO Ekmek, Un ve Unlu Mamuller Meslek Komitesi Üyesi ve Meclis Başkan Yardımcısı Selim Şimşek, mevcut tarife onay süreçlerinin hem fırıncılar hem de kamu kurumları açısından ciddi bürokratik gecikmelere yol açtığını belirterek, ekmek fiyatlarının resmi enflasyon (TÜFE) verilerine endeksli otomatik bir formülle güncellenmesini talep etti.

Ekmek üretiminde 40’a yakın farklı girdinin kullanıldığına dikkat çeken Şimşek, bu kalemlerin tamamının serbest piyasa koşullarında fiyatlandığını, buna karşın nihai ürünün azami fiyat tarifesine tabi olmasının üreticiyi zorladığını ifade etti.

"Bürokrasiyle Uğraşmadan Otomatik Fiyatlama Yapılsın"

Maliyet baskısı nedeniyle yılda iki veya üç kez tarife yenileme ihtiyacı doğduğunu vurgulayan Selim Şimşek, önerilen modeli şu sözlerle aktardı:

"Hammadde girdilerinin ve enerji maliyetlerinin artması neticesinde yılda en az iki veya üç defa yeni fiyat tarifesi yapma zorunluluğumuz oluyor. Yaklaşık 40’a yakın girdimiz var ve bunların tamamı serbest piyasada belirlenirken ekmek tarifeye bağlı. Tarife onay süreçleri odayı, sektörü ve bakanlığı yoruyor. Yıllık enflasyon rakamları zaten düzenli açıklanıyor. Bu bürokrasiyle uğraşmaya gerek kalmadan, ilgili bakanlığın takdir edeceği periyotlarla yılda iki, üç veya dört defa ekmek tarifesinin doğrudan enflasyon oranında belirlenmesini talep ediyoruz."

Yeni Tarife İçin Düğmeye Basıldı

Şimşek, sahadan gelen maliyet artışları doğrultusunda İstanbul için yeni bir tarife çalışmasının başlatıldığını da duyurdu. Talebin meslek komitesinde görüşülerek karara bağlandığını belirten Şimşek, hazırlıkların ardından teklifin kısa süre içinde İTO Yönetim Kurulu gündemine taşınacağını bildirdi. Yapılan işlemi "zam" yerine maliyet kaynaklı bir "fiyat ayarlaması" olarak tanımladı.

Fırıncılar Sektörün 4 Temel Sorununa Çözüm İstiyor

Fiyatlama mekanizmasının yanı sıra sektörün çözüm bekleyen diğer yapısal başlıkları şu şekilde sıralandı:

• Ruhsatsız Fırın Denetimi: Kaçak işletmelerin haksız rekabet yarattığını ve yasal fırınların kapasite kullanımını düşürdüğünü belirten Şimşek, Valilik ve İBB koordinasyonunda etkin denetim ve kapatma yaptırımlarının uygulanmasını; yeni fırın açılışlarının ise bölge ihtiyacına göre fizibiliteye bağlanmasını istedi.
• Yüzde 5 Market İadesi Kaldırılsın: Zincir marketlerin fırıncılara uyguladığı yüzde 5'e varan bayat ekmek iade uygulamasının kaldırılması talep edildi. İadenin sıfırlanmasının ekmek israfını önleyeceği ve üretim-tüketim planlamasını iyileştireceği kaydedildi.
• Kasa Satışında KDV Çelişkisi: İçerisinde masa bulunan fırınlarda paket ekmek satışına dahi yüzde 10 KDV uygulanmasının haksız rekabete yol açtığı belirtilerek, tezgahtan doğrudan satın alınıp götürülen ekmekte verginin yüzde 1 olarak netleştirilmesi gerektiği savunuldu.
• Kentsel Dönüşüm ve Nitelikli Eleman: Kentsel dönüşüme giren binalardaki ruhsatlı fırınların haklarının yeni yapıda korunması istenirken, sektörde büyüyen iş gücü açığı için meslek liselerinde ekmekçilik ve unlu mamuller bölümlerinin açılması çağrısı yapıldı.