Agorafobiniz olabilir mi? Agorafobi neden olur? Nasıl anlaşılır ve tedavisi var mı?
Agorafobi bir çeşit anksiyete bozukluğudur. Kişilerin güven alanlarının dışında kaldığında ortaya çıkan bir hastalıktır. Sosyal olmaktan, sosyalleşmekten kaçındıkları gibi yalnız başına kalmak istemez veya tek başına dışarıda bulunmak istemezler. Sizin de böyle endişeleriniz var mı?
Agorafobi belirtileri gösteren kişiler içlerindeki korku ve endişe sebebiyle normal olmaktan uzaklaşır. İzole yaşama yaklaşması ise kişilerin sosyal bağlarını zayıflatır. Aile, arkadaş ve iş çevresine de zarar vermiş olur. İnsan sosyal bir varlıktır ve etkileşim içinde yaşayarak kendini var eder. Bu dengenin işleyişini, kişilerde ortaya çıkan bazı hastalıklar büyük ölçüde bozabilir. İşte agorafobi de etkisi tüm hayata yayılan bu hastalıklardan biridir.
Agorafobi kendini nasıl gösterir? Belirtileri nelerdir?
Agorafobisi olan insanlar önceden gitmedikleri kalabalık bir ortama girmeye çekinirler, tanımadıkları bu kalabalık ortam onları güvensiz hissettirir. Bu sebeple yaşayacakları korkuyu hafifletmek için yanlarında güvende hissettikleri bir insanın bulunmasını isterler. İnsanların toplu olarak bulunması gereken konser, sinema, mağaza gibi yerlere girmeye çekindikleri gibi girseler de ortalama bir süre duramazlar.
Toplu mekanlarda bulunmaktan korkmanın yanı sıra otobüs, vapur, tren uçak, metro, uçak gibi toplu taşıma araçlarına binmekten de endişe duyarlar. Kalabalık ortamlarda ani durumlar yaşanırsa bir şey yapamayacaklarını çaresiz kalacaklarını düşündükleri için yükse kaygıya kapılırlar. Diğer yandan olası ani bir durumda vücutlarının veya kendilerinin verecekleri anlık reaksiyonlardan dolayı bile önceden utanma duygusuna kapılırlar. Toplum içinde birilerinin kendi aralarında gülüşmelerinin nedeni olmak düşüncesi, kendince utanılacak davranışlar sergilemek korkusu bu insanları görünmez olmaya iter.
Agorafobinin altında yatan nedenler
Bu hastalığın kesin nedeni bilinmiyor ancak hastalığın baş göstermesinde bazı nedenlerin olduğu öngörülüyor. Bu nedenler arasında başı çeken genetik yatkınlıklar. Ailelerinde agorafobi ve benzeri anksiyetesi olan bireylerde risk daha fazla olabilir.
Beyindeki seratonin, noradrenalin gibi maddelerin dengesizliği, mükemmeliyetçi, kontrolcü, aşırı sorumluluk sahibi olma gibi bazı kişilik özellikleri, çocukken yaşanan travmatik olaylar da (ayrılık, kayıp, istismar, şiddet vs.) bu hastalığın ortaya çıkmasındaki nedenler arasında gösterilebilir. Ayrıca panik atak problemi olanlarda da ataklar esnasında yaşanan korku sebebiyle agorafobi oluşabilir.
Nasıl tedavi edilir?
Tedavi için öncelikle tanı koymak gerekir tanı koymak görevi ise belirli testler ve seanslar sonucunda psikiyatristlere aittir. Hastalığın tedavisinde ilaç ve psikoterapi genel olarak bir arada uygulanır. İlaçlar beyindeki kimyasal aksaklıkları düzenlemeye yardımcı olurken psikoterapi de kişinin bilişsel ve ruhsal gelişimine olumlu dönütler verir. Tedavide süreklilik ve düzen iyileşe sürecini kısaltır.
İnsanların sosyal yaşamını yerle bir eden bu hastalık tanılandıktan sonra kişiye özel ilaç ve psikoterapi yöntemleri ile kontrol altına alınabilir hatta tamamen ortadan kaldırılabilir. Kendinizde yukarıda saydığımız belirtileri görüyorsanız bir doktora danışmalısınız. Sağlıkla kalın.