TCMB’den Zorunlu Karşılık Hamlesi: Döviz Mevduatına İlave Karşılık Kalktı, Oranlar Artırıldı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), makrofinansal istikrarı daha da güçlendirmek ve parasal aktarım mekanizmasının etkinliğini desteklemek amacıyla kritik adımlar atmaya devam ediyor. Banka tarafından hazırlanan "Zorunlu Karşılıklar Hakkında Tebliğ'de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ", Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

Döviz Mevduatına TL Cinsinden İlave Karşılık Uygulaması Kaldırıldı

Yeni düzenleme kapsamında sadeleşme adımlarına bir yenisi daha eklendi. TCMB, 2023 yılında finansal piyasaları desteklemek amacıyla yürürlüğe koyduğu ve son dönemde yüzde 2,5 oranında uyguladığı, döviz cinsinden mevduat ve katılım fonları için Türk lirası (TL) cinsinden ilave zorunlu karşılık ayırma zorunluluğunu tamamen yürürlükten kaldırdı.

Yabancı Para Mevduatlarında Zorunlu Karşılık Oranları Yükseltildi

İlave yükümlülüğün kaldırılmasıyla eş zamanlı olarak, yabancı para (YP) mevduat ve katılım fonlarına doğrudan uygulanan zorunlu karşılık oranlarında artışa gidildi. Vadelerine göre yeni oranlar şu şekilde güncellendi:

• Kısa Vadeli Hesaplar (Vadesiz ve 1 Aya Kadar): Daha önce yüzde 30 seviyesinde olan zorunlu karşılık oranı yüzde 32'ye yükseltildi.
• Uzun Vadeli Hesaplar (1 Aydan Uzun): Daha önce yüzde 26 olarak uygulanan zorunlu karşılık oranı ise yüzde 28'e çıkarıldı.

Merkez Bankası, bankaların bu yeni oranlar üzerinden gerçekleştireceği ilk zorunlu karşılık tesis tarihinin 17 Temmuz 2026 olacağını ilan etti.

Diğer Yükümlülüklerde Vadeli Sistem Devam Ediyor

Yayımlanan yeni tebliğle birlikte müstakrizlerin fonlarına uygulanan zorunlu karşılık oranı yüzde 25 olarak belirlenirken, yurt dışı bankalar mevduatı ve katılım fonlarını da içine alan "diğer yükümlülükler" kategorisinde vadeye göre farklılaştırılmış mevcut oranların uygulanmasına devam edileceği bildirildi. Diğer yükümlülüklerdeki güncel matrah oranları şu şekildedir:

• 1 yıla kadar vadede: Yüzde 21
• 2 yıla kadar vadede: Yüzde 10
• 3 yıla kadar vadede: Yüzde 8
• 5 yıla kadar vadede: Yüzde 3
• 5 yıldan uzun vadede: Yüzde 0

Repo İşlemlerine Yüzde 25 Oranı

Düzenlemedeki bir diğer önemli detay ise bankaların kaynak sağlama yöntemlerinden biri olan repo işlemleri oldu. Bankaların yurt içi yerleşik gerçek veya tüzel kişilerle gerçekleştirdikleri repo işlemlerinden elde ettikleri 1 yıla kadar vadeli fonlar için zorunlu karşılık oranı yüzde 25 olarak uygulanmaya devam edecek.

Resmi Gazete'de yayımlanmasıyla birlikte doğrudan yürürlüğe giren bu tebliğin tüm hüküm ve operasyonel süreçlerini TCMB Başkanı yürütecek.