Kurumlar Vergisinde Yeni Dönem: Üretim, Tarım ve Transit Ticarete Dev Muafiyet

Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir Idresi Başkanlığı tarafından hazırlanan "Gelir Vergisi Genel Tebliği'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ" Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yeni düzenleme; üretim, ihracat, tarım ve transit ticareti teşvik eden çok sayıda vergi kolaylığı getirirken, vakıf üniversitelerinin sağlık işletmelerine yönelik muafiyet dönemini ise sonlandırıyor.

Vakıf Üniversitesi Hastanelerine Vergi Muafiyeti Kalkıyor

Yönetmelikle birlikte vakıf üniversitelerine bağlı olarak ticari faaliyet yürüten sağlık kuruluşlarının mali statüsü değiştirildi:

• Yürürlük Tarihi: Vakıf üniversitelerine bağlı hastane, tıp merkezi, poliklinik ve diyaliz merkezi gibi iktisadi işletmelerin kurumlar vergisi muafiyeti 1 Ocak 2027 itibarıyla sona erecek.
• Mükellefiyet Şartı: Bu tarihten itibaren söz konusu sağlık kurumlarının kurumlar vergisi mükellefiyeti tesis ettirmesi yasal olarak zorunlu olacak.

Serbest Bölgelerde Yurt İçi Üretime Vergi İstisnası Genişletildi

Serbest bölgelerde faaliyet gösteren üreticileri desteklemek amacıyla muafiyet sınırları esnetildi. 1 Ocak 2026'dan itibaren elde edilen kazançlara uygulanmak üzere;

• Ürünlerin sadece yurt dışına değil, serbest bölge içine ya da diğer serbest bölgelere yapılan satışlarından doğan kazançlar da kurumlar vergisinden muaf tutulacak.
• Serbest bölgelerdeki fason üretim faaliyetleri de bu istisnaya dahil edilecek.
• İstisna Dışı Durum: Ürünlerin Türkiye içindeki yerleşik firmalara satışından elde edilen kazançlar ise muafiyet kapsamına girmeyecek.

Transit Ticarete %95, İFM ve Endüstri Bölgelerine %100 Muafiyet

Türkiye'nin lojistik ve finansal merkez olma vizyonunu destekleyecek çok kritik bir vergi indirimi devreye alındı:

• Transit Ticaret İndirimi: Yurt dışından alınan malların Türkiye'ye getirilmeden üçüncü ülkelere satılması veya bu ticarete aracılık edilmesinden doğan kazançların yüzde 95'i kurumlar vergisinden muaf olacak.
• Dijital Ürünler de Kapsamda: Gümrüklü antrepolarda millileştirilmeden satılan mallar ile yurt dışından alınan e-pin, oyun kodu, aktivasyon kodu gibi dijital hakların Türkiye'de kullanılmadan doğrudan yurt dışına satılması veya buna aracılık edilmesi de bu indirime tabi olacak.
• İFM'ye Tam Muafiyet: Bu faaliyetlerin İstanbul Finans Merkezi (İFM) veya ilan edilen Endüstri Bölgeleri'nde yürütülmesi halinde vergi indirim oranı yüzde 100 olarak uygulanacak.
• Türkiye'ye Transfer Şartı: İndirimden yararlanabilmek için kazancın, kurumlar vergisi beyannamesi verilme tarihine kadar fiilen Türkiye'ye transfer edilmesi gerekecek.

Tarım ve Sanayi Üretimine 12,5 Puanlık Büyük Indirim

Üretim odaklı ekonomiyi desteklemek adına tarım ve sanayi sektöründeki kurumlar vergisi oranlarında kalıcı bir indirim modeline geçiliyor:

• Net Vergi Oranı %12,5: Sanayi sicil belgesine sahip fiili üreticiler ile tarımsal üretim yapan kurumların, sadece bu faaliyetlerinden elde ettikleri kazançlarına kurumlar vergisi oranı 12,5 puan indirimli (yani yüzde 12,5 olarak) uygulanacak.
• Uygulama Takvimi: Bu büyük indirim 1 Ocak 2027 tarihinden itibaren verilecek beyannamelerde (2027 ve sonrası kazançlarında) geçerli olacak. 2026 yılı kazançları için eski "1 puanlık indirim" sistemi devam edecek.
• Belge Şartı: Tarımsal üreticilerin bu avantajdan yararlanabilmesi için Çiftçi Kayıt Belgesi (ÇKB) veya ilgili bakanlık onaylı üretici belgesine sahip olması şart koşulacak.

Halka Arz Şirketlerine "Kademeli" Vergi Avantajı

Borsa İstanbul'da (BİST) ilk defa işlem görmeye başlayacak ve paylarının en az yüzde 20'sini halka arz edecek şirketler için matrah hesaplama sıralaması netleştirildi:

• Şirketlerin tüm matrahına uygulanan 2 puanlık genel halka arz indirimi, üretim (%12,5) ve ihracat (%5) indirimlerinden önce hesaplanacak.
• Örnek Hesaplama: Önce 2 puanlık halka arz indirimi düşülerek genel oran yüzde 23'e çekilecek; ardından üretim kazancına isabet eden kısım için 12,5 puan daha düşülerek net vergi oranı yüzde 10,5'e kadar indirilebilecek.