İş Yerinde Görünmeyen Kopuş: "Sessiz Çatlama"
Sessiz çatlama (quiet cracking), çalışanların işten ayrılmadan içsel motivasyon, aidiyet ve anlam duygusunu kaybetmeleri olarak tanımlanıyor. Dışarıdan fark edilmesi zor olan bu durum iş dünyasında yeni bir bağlılık krizine işaret ediyor.
İş dünyasında son yıllarda sıkça konuşulan “sessiz istifa” kavramının ardından, 2025 itibarıyla daha derin ve görünmez bir sorun gündeme geldi: Sessiz Çatlama (Quiet Cracking). Bu terim, çalışanların fiziksel olarak işte kalmaya devam ederken zihinsel ve duygusal olarak işlerinden kopmalarını ifade ediyor.
Sessiz çatlama yaşayan kişiler görevlerini yerine getiriyor, toplantılara katılıyor ve dışarıdan bakıldığında “normal” bir iş rutini sürdürüyorlar. Ancak bu görünümün arkasında azalan motivasyon, kaybolan aidiyet hissi ve anlam duygusunun zayıflaması yatıyor. Uzmanlara göre bu durum kısa vadede fark edilmese de uzun vadede üretkenlik kaybı ve kurumsal bağlılıkta ciddi erozyon yaratıyor.
Bu yönüyle sessiz çatlama, sessiz istifadan ayrışıyor. Sessiz istifada çalışanlar bilinçli olarak sınır çizip sadece görev tanımlarına odaklanırken, sessiz çatlamada duygusal kopuş daha derin ve çoğu zaman fark edilmeden ilerliyor. Çalışan artık yalnızca “yapması gerektiği için” çalışıyor; işine katkı sunma, gelişme ya da aidiyet hissetme motivasyonu giderek azalıyor.
Uluslararası araştırmalar bu ruh halinin arkasında yetersiz takdir, sınırlı kariyer olanakları, tükenmişlik, ekonomik belirsizlik ve sürekli yüksek performans beklentisi gibi nedenlerin öne çıktığını gösteriyor. İş değiştirme riskinin arttığı dönemlerde birçok çalışan ayrılmak yerine içsel olarak geri çekilmeyi tercih ediyor.
Uzmanlar sessiz çatlamanın iş dünyasında görünmeyen, ama büyüyen bir risk olduğuna dikkat çekiyorlar. Bu nedenle şirketlerin yalnızca performans çıktısına değil, çalışanların duygusal bağlılığına, anlam arayışına ve psikolojik güvenliğine de odaklanması gerektiği vurgulanıyor. Aksi halde sessiz çatlama, zamanla yüksek çalışan devrine ve kurumsal kültürde kalıcı hasarlara yol açabiliyor.