Gıdada Aroma Düzenlemesi: 10 Maddeye Yasak, "Doğal" İfadesine Yüzde 95 Şartı
Tarım ve Orman Bakanlığı'nın yeni yönetmeliğiyle domuz ve böcek kaynaklı aromalar yasaklandı. 10 aroma maddesi için 31 Aralık 2026'ya kadar süre tanındı.
Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan Türk Gıda Kodeksi Aroma Vericiler ve Aroma Verme Özelliği Taşıyan Gıda Bileşenleri Yönetmeliği Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Avrupa Birliği mevzuatına uyum çerçevesinde yenilenen düzenlemeyle 2011 tarihli eski yönetmelik yürürlükten kaldırılırken; domuz ve böcek kaynaklı bileşenlere kesin yasak getirildi, 10 aroma maddesinin kullanımı ise takvime bağlandı.
Yeni yönetmelik, gıdalarda yalnızca tüketici sağlığı açısından risk taşımadığı bilimsel olarak kanıtlanmış ve tüketiciyi yanıltıcı nitelikte olmayan bileşenlerin kullanılmasına izin veriyor.
Domuz ve Böcek Kaynaklı Aromalara Kesin Yasak
Yönetmelikle birlikte gıda güvenliği ve tüketici hassasiyetlerine yönelik doğrudan yasaklar devreye alındı:
- Kaynak Materyal Yasağı: Domuz ve böcek kaynaklı aroma vericiler, aroma verme özelliği taşıyan gıda bileşenleri ve bunların üretiminde kullanılan her türlü kaynak materyalin gıdalarda kullanımı tamamen yasaklandı.
- Kullanımı Sınırlandırılan Maddeler: "FL 05.062" ve "FL 05.099" kodlu iki aroma maddesinin kullanımına yalnızca belirli gıda kategorileriyle sınırlı olacak şekilde izin verildi.
10 Aroma Maddesi 31 Aralık 2026'da Tamamen Yasaklanacak
Gıda sektöründe yaygın kullanılan 10 spesifik kimyasal aroma bileşeni için geçiş süreci belirlendi. Söz konusu maddelerin üretimi, ithalatı ve gıdalarda kullanımı 31 Aralık 2026 itibarıyla tamamen sonlandırılacak:
| Uygulama | Kapsamdaki Aroma Maddesi Kodları | Yürürlük Tarihi |
|---|---|---|
| Üretim, İthalat ve Kullanım Yasağı | FL 04.029, FL 05.100, FL 05.175, FL 05.222, FL 15.029, FL 15.030, FL 15.060, FL 15.119, FL 15.130, FL 15.131 | 31 Aralık 2026 |
| Kategori Bazlı Kısıtlama | FL 05.062, FL 05.099 | Yönetmelikle derhal |
Etiketlerde "Doğal" İfadesi İçin Yüzde 95 Kuralı
Tüketicilerin en çok karşılaştığı etiket beyanlarından biri olan "doğal aroma verici" tanımlamasına da katı standartlar getirildi. Buna göre, bir gıda etiketinde aromanın doğal olarak nitelendirilebilmesi için ilgili aroma bileşeninin ağırlıkça en az yüzde 95'inin adı geçen doğrudan kaynaktan (örneğin doğal çilek veya limon) elde edilmiş olması zorunlu kılındı.
Gıda işletmecilerinin yeni etiketleme ve formülasyon kurallarına uyum sağlaması için 31 Aralık 2026'ya kadar geçiş süresi tanındı. Bu tarihten önce piyasaya arz edilmiş mevcut ürünler ise raf ömrü sonuna kadar satışta kalabilecek.