Trafik Sigortasında "Aracı" Dönemi Bitiyor: Değer Kaybı İadesi Otomatikleşiyor

Zorunlu trafik sigortası tazminat süreçlerinde vatandaşları yakından ilgilendiren büyük bir bürokratik dönüşüm yarın itibarıyla başlıyor. Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumunun (SEDDK) hazırladığı ve Resmi Gazete'de yayımlanan yeni tebliğ uyarınca, araç değer kaybı tazminatlarında yüksek komisyonlar talep eden "aracı" yapılara duyulan ihtiyaç tamamen ortadan kalkıyor.

Değer Kaybı İçin Ayrıca Başvuru Yapılmayacak

Mevcut uygulamada trafik kazalarından sonra araç onarımı ve değer kaybı süreçlerinin ayrı ayrı yürütülmesi; farklı eksper raporları düzenlenmesine, sürecin uzamasına ve aracıların haksız kazanç sağlamasına kapı aralıyordu. Yarın yürürlüğe girecek sistemle birlikte hasar yönetiminde şu köklü değişiklikler devreye alınacak:

• Tek Başvuru, Tek Eksper: Trafik kazası sonrasında maddi hasarı inceleyecek eksper, merkezi atama sistemiyle belirlenecek. Aynı eksper, hem hasarı hem de araç değer kaybını tek bir rapor içinde değerlendirecek. Maddi hasar başvurusu yapan vatandaşlar, değer kaybı için ayrıca bir dosya açtırmak zorunda kalmayacak.
• Ortak Hesaplama Kriterleri: Araç değer kaybı hesaplanırken keyfi uygulamaların önüne geçmek amacıyla ortak standartlar getirildi. Eksperler; aracın markasını, model yılını, kilometre/kullanım durumunu, hasarın niteliğini ve piyasa özelliklerini ortak bir havuzda değerlendirecek.
• Doğrudan İletişim ve e-Devlet Bilgilendirmesi: Hak sahipleri sigorta şirketlerine doğrudan ulaşabilecek, böylece aracıların komisyon taleplerinin önüne geçilecek. Eksper raporu şirkete ulaştığında hesaplanan tutar hak sahibine bildirilecek ve süreç e-Devlet'e kayıtlı telefon numaraları üzerinden şeffaf şekilde takip edilebilecek.

Onarımlarda Orijinal Parça Esas Alınacak

Yeni dönemde kaza yapan araçların onarım kalitesine ilişkin belirsizlikleri azaltmak amacıyla parça kullanım standartları netleştirildi. Araç onarımlarında temel ilke olarak orijinal parça kullanımı benimsenecek. Orijinal parçanın temin edilememesi, teknik olarak değiştirme imkanının bulunmaması veya araç sahibinin yazılı onay vermesi durumlarında ancak eşdeğer ya da yeniden kullanılabilir parçalara izin verilecek.

Sağlık Teminatları ve Ağır Hasarlı Araç Ödemeleri

Düzenleme kapsamında görev ve sorumluluk alanlarının netleşmesi adına sağlık teminatları ile ağır hasar ödemelerine de yasal çerçeve çizildi:

• Tedavi ve Bakıcı Giderleri: Trafik kazası kaynaklı tedavi giderleri SGK tarafından karşılanmaya devam edecek. Geçici iş göremezlik ile sürekli sakatlık tazminatları trafik sigortasının sakatlık teminatından ödenirken; sürekli sakatlık raporu öncesi ve sonrasındaki bakıcı giderleri sağlık giderleri teminatı kapsamında değerlendirilecek.
• Ağır Hasar Belge Şartı: Eksper raporuyla ağır hasarlı (pert) olduğu tespit edilen araçların tazminat ödemeleri, aracın trafikten çekildiğini gösteren "trafikten çekilmiştir" kaşeli tescil belgesi sigorta şirketine sunulmadan kesinlikle yapılmayacak.

Olay Yerini Terk Etme Hükmüne Düzenleme

Sigorta şirketlerinin, ödedikleri tazminatı kusurlu sürücüden geri isteme (rücu) hakkına ilişkin "olay yerini terk etme" maddesi daha insani kriterlere bağlandı. Can güvenliğinin tehlikede olması sebebiyle olay yerinden uzaklaşılması ya da bedeni yaralanmalı kazalarda acil tedavi amacıyla sağlık kuruluşuna gidilmesi gibi zorunlu haller artık rücu sebebi sayılmayacak. Bu gibi haklı gerekçeler dışındaki keyfi terk durumlarında ise şirketler kusurlu sigortalısına rücu edebilecek.

Hedef: Yargı Yükünü Azaltmak ve Primleri Düşürmek

Araç değer kaybı uyuşmazlıkları, Sigorta Tahkim Komisyonu'na taşınan dosyaların yaklaşık yüzde 70'ini oluşturuyordu. Yeni düzenlemenin getirdiği dijitalleşme ve standartlaşma sayesinde hem tahkim sistemindeki bu aşırı yoğunluğun ve yargılama maliyetlerinin azalması hem de operasyonel verimlilik artışının uzun vadede trafik sigortası primlerine indirim olarak yansıması hedefleniyor.