AB'den Sanayiye Karbon Maliyeti Desteği: Ücretsiz Tahsisatlar 121 Milyona Çıkarıldı

Avrupa Birliği (AB) kurumları, enerji yoğun sanayi sektörlerinin küresel rekabet gücünü korumak ve yüksek karbon maliyetleri nedeniyle üretimin çevre standartları daha esnek olan birlik dışı ülkelere kaymasını önlemek amacıyla önemli bir adım attı. AB Konseyi, Emisyon Ticaret Sistemi (ETS) kapsamında 2026-2030 döneminde sanayi kuruluşlarına sağlanacak ücretsiz karbon emisyon tahsisatlarının artırılması konusunda Avrupa Parlamentosu (AP) ile yürütülen müzakerelerde uzlaşmaya varıldığını duyurdu.

Varılan geçici mutabakata göre, enerji yoğun sektörleri "karbon kaçağı" riskine karşı korumak üzere 2026-2030 yılları arasında yaklaşık 121 milyon ücretsiz emisyon tahsisatı devreye alınacak. ETS kuralları uyarınca işletmelerin atmosfere saldıkları her bir ton karbondioksit için bir emisyon tahsisatı bulundurması zorunlu tutulurken, tahsisatların ücretsiz dağıtılan bölümü Avrupalı üreticilerin maliyet yükünü doğrudan hafifletiyor.

121 Milyonluk Tahsisat Paketinin Dağılımı Nasıl Şekillendi?

AB Komisyonu'nun Temmuz 2026'da sunduğu ilk teklifin üzerine eklenen yeni kalemlerle oluşturulan 121 milyonluk ücretsiz tahsisat havuzu üç ana bileşenden oluşuyor:

• Avrupa Komisyonu'nun mevcut kurallar çerçevesinde ücretsiz olarak dağıtılmasını öngördüğü yaklaşık 88 milyon emisyon tahsisatı temel havuzu oluşturacak.
• Daha önce enerji verimliliği denetimleri veya iklim nötrlüğü planlarına ilişkin şartları yerine getirmeyen tesisler nedeniyle dağıtılmayan 28 milyon tahsisat da bu pakete ilave edilecek.
• Üretimin AB dışına taşınması riskine en yüksek düzeyde maruz kalan enerji yoğun sektörlere özel destek sağlamak amacıyla 2026-2030 dönemi için ayrıca 5 milyon tahsisat tahsis edilecek.

Kullanılmayan Tahsisatlar Yatırım ve İnovasyon Fonlarına Aktarılacak

Anlaşma metninde, özel destek kapsamında ayrılan ancak sektörler tarafından kullanılmayan emisyon tahsisatlarının atıl kalmaması için bir geri dönüşüm mekanizması da tanımlandı. Buna göre kullanılmayan tahsisatlar, AB'nin Modernizasyon Fonu ve İnovasyon Fonu aracılığıyla sanayide düşük karbonlu yatırımları ve yenilikçi projeleri finanse etmek üzere yönlendirilecek.

Uzlaşılan düzenleme, AB Konseyi ve Avrupa Parlamentosu'nun resmi onay süreçlerini tamamlamasının ardından yürürlüğe girecek. Resmî onay sonrasında AB Komisyonu, kimya, kağıt, gıda işleme ve cam gibi sektörleri yakından ilgilendiren ısı ve yakıt tüketimine dayalı tahsisat hesaplamalarının uygulama kurallarını belirleyecek.