Yenilenmiş Ürün Piyasasında Yeni Dönem: 14 Gün Şartsız İade Hakkı Geliyor
Ticaret Bakanlığı'nın yayımladığı yeni yönetmelikle ikinci el teknolojik ürün alışverişinde fiziki mağazalarda da 14 günlük cayma hakkı başladı. Televizyonlar da kapsama dahil edildi.
Ticaret Bakanlığı, ikinci el teknolojik ürün piyasasını daha güvenli, şeffaf ve denetlenebilir hale getirmek amacıyla hazırladığı “Yenilenmiş Ürünler Hakkında Yönetmelik” düzenlemesini Resmî Gazete’de yayımladı. Yenilenmiş ürün ekosisteminin etkinliğini artırmayı amaçlayan bu yeni kuralların 1 Ağustos 2026 tarihi itibarıyla resmen yürürlüğe gireceği bildirildi. Düzenlemeyle; cep telefonlarından bilgisayarlara, akıllı saatlerden oyun konsollarına kadar geniş bir ürün yelpazesinin belirli standartlar altında garantili olarak ekonomiye kazandırılması hedefleniyor.
Hem İnternette Hem Mağazada 14 Gün Koşulsuz İade
Yeni yönetmelikle getirilen en dikkat çekici değişikliklerden biri, tüketicilere tanınan cayma hakkının kapsamı oldu. Mevcut durumda büyük oranda yalnızca internet alışverişlerinde geçerli olan bu hak, artık fiziki mağazaları da kapsayacak. Tüketiciler, yenilenmiş bir ürünü fiziki bir mağazadan görerek satın almış olsalar bile, 14 gün içinde hiçbir gerekçe göstermeksizin ve herhangi bir cezai şart ödemeksizin sözleşmeden cayma hakkına sahip olacaklar.
YÜBİS ile Cihazlara Dijital Sicil Kaydı
Pazardaki güven eksikliğini ortadan kaldırmak ve tam şeffaflık sağlamak adına kısa adı YÜBİS olan “Yenilenmiş Ürün Bilgi Sistemi” devreye alınıyor. Bu sistem sayesinde yenilenen her bir cihaz için özel bir dijital sicil kaydı oluşturulacak. Tüketiciler, satın alacakları teknolojik ürünle ilgili şu detaylara YÜBİS üzerinden şeffaf bir şekilde erişebilecekler:
- Cihazın geçmişinde hangi parçaların değiştirildiği ve üzerinde hangi onarım işlemlerinin yapıldığı.
- Kayıp, kaçak ya da çalıntı ürün olup olmadığına dair resmi sorgu kayıtları.
- İlgili yenileme merkezi ile bu merkez adına ticari işlem yürüten tüm yetkili işletmelerin bilgileri.
- Cihaza ait doğrulanabilir ürün sertifikaları.
Televizyonlar da Güvence Kapsamına Alındı
Daha önceki mevzuatta sadece cep telefonu, tablet, akıllı saat, oyun konsolu ve modemleri kapsayan yenileme sistemi, yeni düzenleme ile birlikte televizyonları da içine alacak şekilde genişletildi. Böylece yüksek maliyetli bir segment olan televizyonlar da döngüsel ekonomiye kazandırılacak ve tüketicinin garantili ikinci el ürüne ulaşması kolaylaşacak.
Sermaye Şartı Artırıldı ve Denetimler Sıkılaştırıldı
Sektörün kurumsal yapısını güçlendirmek ve mali güvenilirliği artırmak amacıyla yenileme merkezleri için aranan finansal yeterlilik kriterleri ciddi oranda ağırlaştırıldı. Buna göre, yenileme yetki belgesi alabilmek için gerekli olan asgari ödenmiş sermaye şartı 30 milyon liradan 100 milyon liraya yükseltildi. Kurallara uymayan ve suistimal gerçekleştiren işletmelere yönelik yaptırımlar da şu şekilde netleştirildi:
- Yönetmelik hükümlerine aykırı davranan ve tüketicinin sağlığını, güvenliğini ya da ekonomik çıkarlarını zedeleyen merkezlerin yetki belgeleri askıya alınabilecek veya iptal edilebilecek.
- Yetki belgesi iptal edilen yenileme merkezlerine, iptal tarihinden itibaren 1 yıl boyunca yeniden yeni belge verilmeyecek.
- Sistemde yaşanabilecek olası usulsüzlüklerin önüne geçmek amacıyla elektronik doğrulama, kayıt ve kontrol mekanizmaları daha da geliştirilecek.
1,6 Milyon Ürün Ekonomiye Kazandırıldı
Bakanlık tarafından yapılan açıklamada, bugüne kadar yaklaşık 1,6 milyon adet ürünün başarılı bir şekilde yenilenerek piyasaya yeniden kazandırıldığı bilgisi paylaşıldı. Yenilenmiş cep telefonlarında KDV oranının yüzde 1'e düşürülmüş olması ve sağlanan taksit avantajlarının da bu pazarı desteklediği hatırlatıldı. Yeni adımlarla birlikte döngüsel ekonominin güçlenmesi, israfın engellenmesi, elektronik atıkların azaltılması ve çevre dostu tüketim alışkanlıklarının teşvik edilmesi hedefleniyor.