Polonya'da Kripto ile Petrol Skandalı: 424 Milyon Dolarlık Zarara Uğradı

Polonya'nın devlet kontrolündeki en büyük enerji şirketinin İsviçre merkezli ticaret iştiraki OTS, petrol alımında dijital varlıkları kullanmaya çalışırken ülke tarihinin en büyük finansal skandallarından birine imza attı. Şirketin, uluslararası yaptırımlar altındaki Venezuela'dan ham petrol tedarik etmek amacıyla aracı kurumlara aktardığı en az 230 milyon dolarlık ön ödeme buharlaşırken, taahhüt edilen petrolün büyük bölümü teslim alınamadı.

Hukuki masraflar, lojistik gecikmeler ve tanker kiralama giderlerinin eklenmesiyle Polonya hükümeti toplam kamu zararının en az 1,6 milyar zlotiye (yaklaşık 424 milyon dolar) ulaştığını bildirdi.

345 Milyon Dolarlık Anlaşma ve USDT Trafiği

Skandalın arka planındaki sevkiyat ve ödeme trafiği şöyle gelişti:

• Sözleşme ve Avans: OTS, Dubai merkezli aracı ticaret firması Hannon International ile 6 milyon varil Venezuela menşeili Merey 16 ham petrolünü 345 milyon dolara satın almak üzere anlaştı. Şirket, beklenen 25-30 milyon dolarlık kâr hedefiyle anlaşmanın ilk beş gününde Hannon'a 230 milyon dolar nakit aktardı.
• Kripto Varlık Talebi: Venezuela devlet petrol şirketi PDVSA, uluslararası finansal yaptırımları aşmak amacıyla ödemelerin Tether (USDT) cinsinden yapılmasını talep etti. Hannon, aktarılan sermayeyi kripto varlıklara dönüştürerek Caracas'taki aracılara iletmeye başladı.
• USB Belleklerle Teslimat ve 50 Milyon Dolarlık Açık: Hannon temsilcilerinin Caracas'ta yerel brokerlarla görüştüğü, on milyonlarca dolarlık USDT cüzdan erişim anahtarlarını USB belleklerle elden teslim ettiği belirlendi. Yalnızca iki işlemde 110 milyon USDT aracılara aktarılmasına rağmen petrol yüklemesi yapılmadı. Dubai'deki bir takas işleminde ise 135 milyon dolar karşılığında yalnızca 85 milyon USDT alınabildiği ve 50 milyon dolarlık kaynağın kaybolduğu ortaya çıktı.

Süpertankerler Haftalarca Boş Bekledi

Şirket tarafından kiralanan üç büyük ham petrol süpertankeri Aralık 2023'te Venezuela karasularına ulaştı ancak haftalarca limanlarda boş bekletildi. Sürekli ertelenen teslimat takvimi nedeniyle günlük demuraj (bekleme) cezaları katlandı; lojistik ve nakliye faturası tek başına 72 milyon doları aştı.

Sonraki süreçte tedarik edilmeye çalışılan 1 milyon varillik alternatif yük yüksek kirlilik oranı nedeniyle reddedildi. Mart 2024'te ise yaklaşık 28,8 milyon dolar değerindeki akaryakıt anlaşmasında taahhüt edilen miktarın yalnızca yarısı yüklenebildi. OTS, Mart 2024 sonunda sözleşmeyi tek taraflı feshetti.

Eski Yönetime Cezai Soruşturma Başlatıldı

Polonya'da iktidara gelen Donald Tusk hükümeti, kamu kaynaklarının buharlaşmasına yol açan denetim zafiyetini mercek altına aldı. Başsavcılık; ticaret şirketinin eski İcra Kurulu Başkanı Samer Awad ve dönemin tepe yöneticileri hakkında görevi kötüye kullanma ve kurumu zarara uğratma suçlamalarıyla adli soruşturma başlattı. Eski yöneticiler ise yöneltilen suçlamaları reddediyor.