Orta Doğu'da Savaş Alarmı: İran Hürmüz Boğazı'nı İkinci Bir Duyuruya Kadar Kapattı
ABD ile İran arasındaki mutabakatın bozulmasının ardından gerilim zirve yaptı. İran Devrim Muhafızları Ordusu, ABD müdahalelerini gerekçe göstererek Hürmüz Boğazı'nı deniz trafiğine tamamen kapattı.
Orta Doğu coğrafyası, küresel enerji sevkiyatının şah damarı konumundaki Hürmüz Boğazı'ndan gelen son dakika askeri kararıyla yeniden büyük bir krizin eşiğine geldi. Washington ile Tahran arasında yürütülen 14 maddelik ateşkes mutabakatının fiilen bozulması ve karşılıklı saldırıların başlamasının ardından İran, bölgedeki tüm dengeleri değiştirecek radikal bir hamle yaptı.
"İkinci Bir Duyuruya ve ABD Müdahaleleri Bitene Kadar Kapalı"
İran Devrim Muhafızları Ordusu Deniz Kuvvetleri (IRGCN) tarafından devlet medyası üzerinden yayımlanan resmi bildiride, Hürmüz Boğazı'ndaki geçiş koridorunun deniz trafiğine tamamen kapatıldığı ilan edildi. Kararın alınmasındaki askeri gerekçeler ve operasyonel detaylar şu şekildedir:
- Rotadan Çıkan Gemilere Müdahale: Tahran yönetimi, son birkaç saat içinde bazı yabancı askeri unsurların ve ticari gemilerin İran Deniz Kuvvetleri tarafından önceden belirlenen güvenlik koridorlarının dışına çıktığını ve "yetkisiz rotalarda" seyretmeye çalıştığını öne sürdü.
- Uyarı Atışı Yapıldı: Yapılan telsiz çağrılarına ve askeri uyarılara rağmen rotasını değiştirmeyi reddeden ve deniz güvenliğini tehlikeye attığı belirtilen bir ticari gemi, Devrim Muhafızları Donanması tarafından uyarı atışlarıyla durduruldu. Saldırıya uğrayan "GFS Galaxy" isimli konteyner gemisinin güvertesinde yangın çıktığı ve bir mürettebatın kayıp olduğu bildirildi.
- Kesin Geçiş Yasağı: Yaşanan sıcak temasın ardından yapılan açıklamada, "Yasadışı yabancı müdahaleler nedeniyle ortaya çıkan istikrarsız güvenlik durumu sebebiyle, Hürmüz Boğazı ikinci bir duyuruya kadar kapatılmıştır. Bölgedeki Amerikan müdahaleleri tamamen sona erene kadar hiçbir geminin geçişine izin verilmeyecektir" denildi.
CENTCOM'dan İran'a 140 Hedefli Misilleme Dalgası
Hürmüz Boğazı'nın kapatılma kararına paralel olarak, ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) da bölgedeki envanter korumasını ve hava operasyonlarını en üst seviyeye çıkardı:
- Üçüncü Saldırı Dalgası: ABD ordusu, hafta başından bu yana İran'a yönelik üçüncü büyük hava harekâtı dalgasını başlattığını duyurdu. CENTCOM unsurları, son operasyon kapsamında İran sınırları içerisindeki füze rampaları, radar istasyonları ve lojistik merkezlerden oluşan yaklaşık 140 askeri hedefi bombaladı.
- Vekil Güçlerin Komuta Merkezleri Vuruldu: İran ise bu hamleye misilleme olarak Ürdün'de bulunan Prens Hasan Hava Üssü'ndeki ABD'ye ait MQ-9 İHA hangarlarını ve komuta kontrol merkezlerini kamikaze dronlarla hedef aldığını açıkladı. Katar'ın başkenti Doha'da da patlama seslerinin duyulduğu gelen bilgiler arasında.
Siyasi Tepkiler: "Sözünüzü Tutun ya da Bedelini Ödeyin"
Yeniden alevlenen topyekûn savaş durumuna dair İran kanadından ilk siyasi değerlendirme, Meclis Başkanı ve ateşkes görüşmelerinin başmüzakerecisi Muhammed Bakır Galibaf'tan geldi. Galibaf, "Tek taraflı anlaşmaların devri sona erdi. Size söylemiştik; sözünüzü tutun ya da bedelini ödeyin. Gerçekler kapınızı çalıyor" ifadelerini kullanarak ABD eksenini suçladı.
İran ayrıca, Amerikan ve İsrail ordularının kendi topraklarını ya da hava sahasını kullanmasına izin veren bölge ülkelerinin (Körfez emirlikleri) doğacak tüm askeri ve stratejik sonuçlardan doğrudan sorumlu tutulacağını belirterek komşularına net bir gözdağı verdi.
Küresel Piyasalar ve Enerji Arzı Alarmda
Hürmüz Boğazı, dünya genelinde tüketilen petrolün yaklaşık beşte birinin ve Katar başta olmak üzere küresel sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) arzının en kritik bölümünün geçiş noktasıdır. Alternatif bir deniz rotasının bulunmaması nedeniyle boğazın tamamen kapatılması, küresel enerji tedarik zincirinde büyük bir tıkanmaya yol açma riski barındırıyor. Finans analistleri, indirim kararı alan akaryakıt piyasalarının ve petrol fiyatlarının bu kararla birlikte yeniden agresif bir yükseliş trendine girebileceğini öngörüyor.