MASAK’tan Kara Para Aklamaya ve Terör Finansmanına Karşı Yeni Yol Haritası

Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) Başkanlığı, finansal sistemin güvenliğini artırmak ve suç gelirleriyle daha etkin mücadele etmek amacıyla yeni bir yol haritası hazırladı. Kamuoyuna duyurulan "Türkiye'de Suç Gelirlerinin Aklanması ve Terörizmin Finansmanı ile Mücadele ve Müsadere Uygulamalarında Etkinliğin Artırılması Strateji Belgesi (2026-2030)" kapsamında, mali suçlara karşı uygulanacak önlemler ve denetim mekanizmaları çok daha sıkı bir yapıya kavuşturuluyor.

Önleyici ve Bastırıcı Tedbirler Eş Zamanlı Yürütülecek

Yeni strateji belgesiyle birlikte, kara para aklama ve terörizmin finansmanı suçlarına yönelik el koyma ile müsadere işlemlerinin adli ve idari süreçlerinin hızlandırılması amaçlanıyor. Suçluların elde ettikleri gelirlerden tamamen mahrum bırakılmasını hedefleyen plan kapsamında, kurumlar arası koordinasyon en üst seviyeye çıkarılacak. Yeni dönemde izlenecek temel operasyonel adımlar şu şekildedir:

• Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğünün ilgili genelgesinde yer alan yüksek riskli suçlar ile nakit kontrollerine yönelik açılan adli soruşturmalara ek olarak; aklama suçunun işlendiğine dair şüphe uyandıran durumlarda doğrudan bu suç türünden de soruşturma süreci başlatılacak.
• Karmaşık nitelikteki şüpheli işlem bildirimleri (ŞİB) MASAK tarafından öncelikli olarak analiz edilecek ve yargı makamlarından gelen adli taleplere en kısa sürede yanıt verilmesi sağlanacak.
• MASAK tarafından hazırlanan adli ve idari raporların sonraki aşamalardaki takibi, ilgili diğer kurumların katılımıyla sistematik bir kontrol mekanizmasına bağlanacak.
• Finansman unsuru barındıran tüm terör vakalarında, ana suç soruşturmasıyla eş zamanlı olarak "terörizmin finansmanı" soruşturması da açılacak.

Pay Defterleri Dijitalleşiyor, Siciller Yakın Takibe Alınıyor

Mali süreçlerin şeffaflığını artırmak adına şirketlerin kurumsal kayıtlarında köklü bir dijital dönüşüm hamlesi başlatılıyor. Bu kapsamda kamuya ait diğer bilgi sistemlerinden çekilecek ilave veriler sayesinde, ticaret sicilindeki temel bilgi kontrol süreçleri çok daha gelişmiş bir yapıya kavuşturulacak. Şirketlerin pay defterlerini elektronik ortamda tutma zorunluluğunun kapsamı genişletilirken, geçmişe dönük eski kayıtların da tamamen dijital ortama aktarılması zorunlu hale getirilecek.

Gerçek faydalanıcılık beyanlarındaki olası hatalı veya usulsüz bildirimlerin önüne geçmek amacıyla Ticaret Bakanlığı ile Gelir İdaresi Başkanlığı, asgari olarak 6 aylık periyotlar halinde ortaklaşa risk analiz çalışmaları yürütecek. Bu kontroller esnasında, gerçek faydalanıcılık sicili ile ticaret sicili arasında açıklanamayan bir uyumsuzluk ya da çelişki tespit edilirse, elde edilen tüm veriler açıklamalarıyla birlikte ivedilikle MASAK ve Vergi Denetim Kurulu Başkanlığına iletilecek. İlgili mükellefler doğrudan risk analizi çalışmalarına dahil edilerek denetim programı kapsamına alınacak.

Kurumlar Arası Yeni Özel Alt Çalışma Grupları Kuruluyor

Strateji belgesinin sahadaki etkililiğini artırmak amacıyla, kara para aklama ve terörizmin finansmanına yönelik tehdit ile kırılganlıkları değerlendiren mevcut çalışma gruplarına bağlı yeni alt çalışma kurulları oluşturuluyor. Belirlenen politika hedefleri ve operasyonel uygulama sonuçları, öncelikli olarak Mali Suçlarla Mücadele Koordinasyon Kurulu toplantılarında masaya yatırılacak.

MASAK temsilcisinin koordinatörlüğünde faaliyet gösterecek olan Aklama ve Terörizmin Finansmanı Tehditleri Çalışma Grupları; Adalet Bakanlığı, Hakimler ve Savcılar Kurulu (HSK), İçişleri Bakanlığının ilgili birimleri, Ticaret Bakanlığı Gümrükler Muhafaza Genel Müdürlüğü, Hazine ve Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğü, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Milli Emlak Genel Müdürlüğü ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından görevlendirilecek teknik uzmanlardan oluşacak. Bu gruplara bağlı olarak ihtiyaç doğrultusunda şu alt komiteler de devreye alınabilecek:

• Mevzuat Alt Çalışma Grubu: Yasal düzenleme ve mevzuat geliştirme ihtiyaçlarını tartışacak.
• Vaka Alt Çalışma Grubu: Operasyonel düzeyde devam eden canlı vakalarla ilgili stratejik görüşmeler yürütecek.
• Kırılganlık ve Yaptırımların İzlenmesi Çalışma Grupları: Sistemsel açıkları ve uluslararası yaptırımların uygulanma süreçlerini takip edecek.

Oluşturulan ana çalışma grupları düzenli olarak en az üç ayda bir toplanacak. Ulusal seviyedeki politikalar, stratejik hedefler, faaliyetlerin gerçekleşme durumları, uygulamada karşılaşılan engeller ve bu engellere yönelik çözüm önerileri düzenli raporlar halinde Cumhurbaşkanlığına sunulacak.