Karadeniz'de Hatlar Tıkandı: Rusya Tahıl İhracatında Uzak Doğu ve Çin'e Yöneliyor

Karadeniz havzasında tırmanan askeri gerilim ve liman altyapılarına yönelik karşılıklı saldırılar, dünyanın en büyük tahıl ihracatçılarından Rusya'yı alternatif lojistik güzergâhlar aramaya zorluyor. Rusya Tarım Bakanı Oksana Lut, Karadeniz hattındaki aksamalar nedeniyle sevkiyatların Baltık, Hazar Denizi ve Kazakistan koridorlarına kaydırıldığını, yeni aşamada ise Uzak Doğu ve Çin rotasının devreye alınması için temasların sürdüğünü açıkladı.

Normal şartlarda toplam tahıl ihracatının yüzde 70'inden fazlasını Karadeniz üzerinden gerçekleştiren Moskova yönetimi, kritik limanların hedef alınmasıyla birlikte yaz hasadının en yoğun döneminde sevkiyat darboğazıyla karşı karşıya kaldı.

Novorossiysk Saldırısı ve Karadeniz Riski

Temmuz ayından bu yana Ukrayna ve Rusya'nın liman tesislerini, tahıl terminallerini ve deniz lojistiğini doğrudan hedef alan hamleleri ticareti zora soktu. Son olarak Rusya'nın ana ihracat kapılarından Novorossiysk limanındaki üç tahıl terminalinden birinin insansız hava aracı saldırısında hasar görmesi tedarik endişelerini tırmandırdı. Rus ordusu da buna karşılık Ukrayna'nın Odesa bölgesindeki liman altyapılarını vurmaya devam ediyor.

Masadaki Alternatif Güzergâhlar

Tarım Bakanı Oksana Lut tarafından paylaşılan bilgilere göre Rusya'nın geleneksel deniz yolları dışındaki lojistik planı şu başlıklardan oluşuyor:

• Hazar ve Baltık Koridoru: Milyonlarca tonluk tahıl hacmi geçici olarak Hazar Denizi ve Baltık limanlarına yönlendirildi.
• Kazakistan Demiryolu Hattı: Kazakistan üzerinden geçen transit koridor aktif olarak kullanılırken, Astana yönetiminin geçiş kısıtlaması uygulamayacağı güvencesi alındı.
• Çin Üzerinden Güneydoğu Asya: Tarihsel olarak tahıl ticaretinde sınırlı paya sahip olan Uzak Doğu rotası geliştiriliyor. Rus tahılının Çin topraklarından transit geçirilerek Güneydoğu Asya pazarlarına indirilmesi için Pekin ile müzakereler yürütülüyor.

Baltık Ülkelerinden Yüzde 300 Vergi Misillemesi

Moskova alternatif rotaları zorlarken batı sınırlarında yeni engellerle karşılaşıyor. Letonya, kendi toprakları ve Baltık ülkeleri üzerinden geçen Rus ve Belarus menşeili tarım ürünlerindeki hacim artışına karşı yüzde 300 oranında gümrük vergisi getirmeye hazırlanıyor. Letonya, Litvanya ve Estonya hattındaki bu vergi hamlesinin, Rusya'nın kuzey deniz rotalarını da maliyet açısından baskılaması bekleniyor.