BTK'dan Telefon ve İnternette Aboneliklerinde Yapay Zeka Dönemi: Kurallar Değişti

Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK), siber güvenliği artırmak, kimlik hırsızlığının önüne geçmek ve kamuoyunda "açık hat" olarak bilinen yasa dışı abonelik dolandırıcılıklarını tamamen bitirmek amacıyla devrim niteliğinde bir düzenlemeye gitti. Resmi Gazete’de yayımlanan yeni yönetmelikle birlikte; cep telefonu hattı açtırırken, numara taşırken veya internet aboneliği başlatırken uygulanan kimlik doğrulama yöntemleri baştan aşağı yenilendi. Yeni dönemde yapay zeka, biyometrik yüz tarama ve canlı konum eşleştirmesi gibi ileri teknolojik güvenlik önlemleri zorunlu hale gelecek.

Kimlik Doğrulamada Yeni Nesil 5 Güvenli Yol

Yönetmeliğe göre, sahte kimlik belgeleriyle abonelik yapılmasını engellemek amacıyla eski uygulamalar rafa kaldırılıyor. Vatandaşlar ve abonelik başvurusu yapan kişiler, kimliklerini artık yalnızca şu 5 güvenli yöntemden biriyle kanıtlayabilecek:

• e-Devlet Kapısı: e-Devlet sistemi üzerinden güvenli giriş yapılarak onay verilmesi,
• Yapay Zeka ve Görüntülü Doğrulama: Yeni nesil çipli kimlik kartının telefona okutulması (NFC yöntemiyle) ve yapay zekâ ya da müşteri temsilcisi eşliğinde görüntülü doğrulama yapılması,
• Fiziksel Doğrulama (Bayilerde): Çipli kimlik kartının temaslı okuyuculara okutularak şifre (PIN) veya parmak izi onayı verilmesi,
• Video Kaydı Belgesi: Bayilerde yüz yüze yapılan işlemlere özel, işlem anında tüketicinin canlı video görüntüsünün alınması (Sistemlerin hızlı çalışması için bu videoların dosya boyutu en fazla 2 megabyte ile sınırlandırılmıştır),
• Göç İdaresi Entegrasyonu: Yabancı uyruklu vatandaşlar için doğrudan Göç İdaresi Başkanlığı sistemleri üzerinden sorgulama yapılması.

Operatörler Her 3 Ayda Bir "Aktiflik Kontrolü" Yapacak

Yeni düzenleme sadece yeni aboneleri değil, mevcut hat sahiplerini de yakından ilgilendiriyor. Turkcell, Vodafone ve Türk Telekom gibi tüm mobil operatörler, her 3 ayda bir tüm abonelerinin durumunu İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri sistemleri üzerinden otomatik olarak denetleyecek. Kişinin T.C. kimlik numarasının, yabancı kimlik numarasının veya şirketlerin tüzel kişiliklerinin halen aktif olup olmadığı incelenecek.

Doğrulanmayan Hatlar Kademeli Olarak Kapatılacak

Yapılan 3 aylık periyodik kontrollerde aktifliği veya kimlik bilgileri devlet sistemlerinden teyit edilemeyen aboneler için süreç şu adımlarla işleyecek:

• 24 Saat İçinde Uyarı: Bilgileri eşleşmeyen aboneye 24 saat içinde kısa mesajla (SMS) bilgilendirme ve düzeltme uyarısı yapılacak.
• 30 Gün İçinde Kısıtlama: Uyarıya rağmen yasal sürede durumunu düzeltmeyen hatlar, 30 gün içerisinde dış aramalara ve kullanıma kısıtlanacak.
• 90 Gün İçinde Kapanma: Kısıtlama süresinin başlamasından sonraki 90 günün sonunda, kimlik doğrulaması hâlâ tamamlanmamış olan hatlar tamamen kapatılacak.

Not: Şirket ve kurum aboneliklerinde yetkili kişinin aktifliği teyit edilemezse hat hemen kapatılmayacak; ancak yeni bir yetkili tanımlanana kadar o hat üzerinden hiçbir yeni işlem yapılmasına izin verilmeyecek.

Açılabilecek Hat Sayısına Yasal Tavan Sınırı

Suistimallerin engellenmesi adına gerçek ve tüzel kişiler adına açılabilecek maksimum hat sayısına katı kotalar getirildi. Operatörler, BTK tarafından belirlenen üst sınırın üzerinde yeni abonelik kaydı oluşturamayacak. Karara göre bir operatör aynı kişi adına;

• Türk vatandaşları için: En fazla 6 hat,
• Yabancı uyruklular (Yerleşik) için: En fazla 3 hat,
• Turistler için: En fazla 1 hat açabilecek.

Yabancılara Sıkı Denetim: Konum Takibi ve Yüz Tarama

Türkiye'de yaşayan yabancı uyruklu kişilerin hat açılış süreçlerine çok sıkı denetim mekanizmaları entegre ediliyor. Yeni nesil çipli kimliği olmayan yabancıların süreçleri doğrudan Göç İdaresi Başkanlığı mobil uygulaması üzerinden yürütülecek.

Başvuru sahibi, Göç İdaresi’nin uygulamasına giriş yaptığında sistem, kişinin o anki canlı yüz görüntüsü ile devlet kayıtlarındaki fotoğrafı yapay zeka ile karşılaştırarak yüz verisini doğrulayacak. Bu aşamada onay alamayanlar İl Göç Müdürlüklerine yönlendirilerek biyometrik veri (parmak izi vb.) kontrolünden geçecek.

En Dikkat Çekici Güvenlik Önlemi: Canlı Konum Kontrolü
Yabancı uyruklu kişi Göç İdaresi uygulamasına bağlandığı an; kullandığı cep telefonunun canlı konum bilgisi, internet (IP) adresi ve numara bilgisi BTK aracılığıyla doğrudan GSM operatöründen sorgulanacak. Operatör sistemleri anlık konumu ve bilgileri onaylarsa işlem tamamlanabilecek. Yabancı kimlik numarası henüz olmayan kişilerin ise pasaport numaraları geçerli sayılacak.

Diplomatlar İçin Dışişleri Bakanlığı Teyidi

Türkiye'de görev yapan yabancı büyükelçilik çalışanları, konsolosluk memurları ve onların aileleri için de net bir prosedür belirlendi. "Yabancı Misyon Kimlik Kartı" sahibi olan bu kişiler, e-Devlet üzerinden şifreleriyle giriş yapacak. e-Devlet sistemi, bu kişilerin beyan ettiği diplomatik bilgileri BTK vasıtasıyla doğrudan Dışişleri Bakanlığı kayıtlarından sorgulayarak teyit edecek.

Yeni Uygulama 25 Haziran'da Resmen Başlıyor

Vatandaşların dijital dünyadaki güvenliğini üst seviyeye çıkaracak olan bu yeni yönetmelik, 25 Haziran 2026 tarihi itibarıyla resmen yürürlüğe girecek. Bu yasal süreye kadar tüm telefon operatörleri, internet servis sağlayıcıları ve ilgili kamu kurumları altyapılarını yeni yapay zekâ, görüntülü doğrulama, yüz tarama ve konum teyidi sistemlerine hazır hale getirecek.