Akaryakıtta Üç Haneli Fiyat Alarmı: Pompaların Dönüşüm Faturası 212,5 Milyon Dolar
Akaryakıt litre fiyatının 100 TL'yi aşma ihtimali istasyonlarda sayaç krizine yol açtı. 80 bin pompanın üçte ikisi uyumsuz; sektör EPDK ile temas halinde.
Küresel petrol fiyatları ve döviz kurlarındaki hareketlilikle birlikte akaryakıt litre fiyatlarının 99,99 TL sınırını aşarak üç haneli rakamlara ulaşma ihtimali, akaryakıt dağıtım sektöründe ciddi bir altyapı ve sayaç krizini gündeme taşıdı. Türkiye genelinde faaliyet gösteren 14 bin istasyondaki yaklaşık 80 bin pompanın önemli bir bölümünün mevcut yazılım ve mekanik yapısı, litre başına iki haneli tutarları gösterecek şekilde tasarlandığı için sistemin kilitlenme riski bulunuyor.
Sektör temsilcilerinin saha envanteri üzerinden yaptığı analizlere göre, pompaların üçte ikisinin acil revizyon ya da tamamen değişimden geçmesi gerekiyor. Bu teknik dönüşümün sektöre toplam maliyetinin ise yaklaşık 212,5 milyon doları bulacağı hesaplanıyor.
Pompaların Sadece Üçte Biri 100 TL ve Üzerine Hazır
Türkiye genelindeki yaklaşık 75 bin - 80 bin adetlik pompa parkının mevcut teknik yeterlilik tablosu şu şekilde dağılıyor:
| Sayaç / Pompa Türü | Toplam İçindeki Payı | Gerekli İşlem | Birim Maliyet |
|---|---|---|---|
| Eski Tip Manuel/Mekanik Pompalar | Yaklaşık 1/3 (~26.000 adet) | Tamamen yenilenmesi gerekiyor | 7.000 Dolar |
| İki Haneli Dijital Pompalar | Yaklaşık 1/3 (~26.000 adet) | Anakart ve yazılım revizyonu | 1.500 Dolar |
| Yeni Nesil Pompalar | Yaklaşık 1/3 (~26.000 adet) | Üç haneli fiyata doğrudan hazır | - |
Bayilere Ağır Finansal Yük
Kâr marjlarının daraldığı bir dönemde zorunlu bir donanım yenileme sürecine girilmesinin işletmeler üzerinde ağır bir finansal baskı yaratacağına dikkat çekiliyor. Eski tip bir pompanın sıfırdan değiştirilmesi 7 bin dolarlık yatırım gerektirirken, dijital ekranlı modellerin anakart ve yazılım güncellemesi cihaz başına 1.500 dolara mâl oluyor.
Sektörden EPDK'ya: Geçiş Takvimi ve Mevzuat Desteği Talebi
Litre fiyatının 100 TL baremine yaklaşması durumunda istasyonlarda otomasyon kilitlenmesi ve satışların durması riskine karşı dağıtım şirketleri ve sayaç otomasyon üreticileri Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) ile temaslarını sıkılaştırdı.
Sektör heyeti, teknik dönüşümün zamana yayılabilmesi adına makul bir geçiş takviminin belirlenmesini, geçici dönemsel formüllerin (örneğin yarım litre veya farklı birim üzerinden gösterim gibi ara çözümler) yasal zemine oturtulmasını ve esnek mevzuat desteği sağlanmasını talep ediyor.