Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı (2026-2030): 1 Trilyon TL'lik Ekonomik Hacim Harekete Geçiyor

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından ilan edilen Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı (2026-2030), Türkiye'nin dijital dönüşümünde dönüm noktası olarak değerlendiriliyor. Dijital Dönüşüm ve Siber Güvenlik Derneği (DDSGD) Başkanı Taner Çıtak imzalı değerlendirme raporunda, planın sunduğu 1 trilyon TL'lik ekonomik hareketlilik potansiyelinin yanı sıra dikkatle yönetilmesi gereken risklere işaret edildi.

1 Trilyon TL'lik Değere Ulaşma Stratejisi

Eylem Planı doğrultusunda ekonomik büyüme, nitelikli istihdam ve dijital egemenlik odaklı atılacak kritik adımlar şu şekilde sıralandı:

• Kamu Yatırımlarında Pay: Kamu yatırımlarının %2'lik kısmının doğrudan yapay zekâ teknolojilerine ayrılması hedefleniyor.
• Veri Merkezi Kapasitesi: Özel sektör eliyle kurulacak altyapılarla 1 GW seviyesinde veri merkezi kapasitesine ulaşılması öngörülüyor.
• Beyin Göçünü Önleme: Yerli ve güvenli altyapı kapasitesinin artırılmasıyla yabancı sistemlere bağımlılık azaltılırken, nitelikli insan kaynağının yurt içinde tutulması amaçlanıyor.
• Teşvik ve Destek Programları: HIST-30 programı kapsamında yapay zekâ çözümleri, bulut altyapıları ve kuantum teknolojileri için 1,5 milyar doların üzerinde destek hacmi ilan edildi. Ayrıca girişim sermayesi fonlarına 150 milyon dolarlık kamu kaynağı aktarılacak.

Siber Saldırı ve Dijital Güvenlik Uyarısı

Yapay zekâ kullanımının kamu hizmetlerinden sağlığa kadar geniş bir alana yayılmasının siber saldırı yüzeyini genişleteceğine dikkat çekildi. Yapılan değerlendirmede şu risklerin altı çizildi:

• Genişleyen Saldırı Yüzeyi: Altyapı büyüdükçe yapay zekâ sistemleri siber saldırılar için kritik hedef haline gelecek ve güvenlik ihtiyacı katlanarak artacak.
• Kurumlar Arası Eşgüdüm: Sorumlu birimlerin plana katılımı, etik ve güvenilirlik standartları ile kişisel verilerin korunması hayati önem taşıyor.
• Düzenleyici Çerçeve: Olası tehditlere karşı "risk temelli" bir düzenleyici çerçevenin oluşturulması isabetli bir çözüm olarak değerlendiriliyor.

Sivil Toplum ve Üniversitelerin Rolü

Eylem planının uygulama sürecinde özel sektör, üniversiteler ve sivil toplum kuruluşlarının (STK) aktif katılımı hedefleniyor. STK'ların ve akademik kurumların; yapay zekâ okuryazarlığının yaygınlaştırılması, güvenlik farkındalığı ve etik ilkelerin savunulmasında stratejik rol oynayacağı vurgulandı.