Ticaret Bakanlığı E-Ticaret Raporu: Gelen 29,5 Milyon Paketin 27 Milyonu Çin'den!

Ticaret Bakanlığı, Basitleştirilmiş Gümrük Beyanı (BGB) verilerinden yola çıkarak Türkiye'nin mikro düzeydeki e-ticaret hacmini ortaya koyan kapsamlı bir rapor yayımladı. Raporda, özellikle pandemi sonrasında dijital alışveriş platformlarının etkisiyle düşük hacimli ithalat ve ihracat paketlerinde yaşanan devasa sıçrama çarpıcı verilerle gözler önüne serildi.

E-Ticaret İthalatında Çin Hegemonyası

Koronavirüs öncesi dönemi kapsayan 2015-2020 yılları arasında yıllık 1,4 milyon ile 1,7 milyon adet arasında seyreden e-ticaret kaynaklı ithal paket sayısı, 2021-2025 yılları arasında adeta patlama yaşayarak 29,5 milyon adede kadar tırmandı. 2025 yılı verilerinde ithalatın ülkelere göre dağılımı ise çarpıcı bir tablo ortaya koydu:

• Çin Menşeli Ürünler: Türkiye'ye ulaşan toplam 29,5 milyon e-ticaret paketinin 27 milyonu doğrudan Çin'den geldi.
• Hollanda Takipte: Listenin ikinci sırasında yer alan Hollanda'dan gelen paket miktarı ise 926 bin adette kaldı.

Resmî raporda yurt dışından gelen bu gönderilerin adet bazındaki ezici üstünlüğü sıralanırken, ithal edilen paketlerin toplam parasal değerine ise yer verilmedi.

İhracat Paket Sayısı Artarken Toplam Değer Düştü

Elektronik ihracat (e-ihracat), numune, armağan ve kişisel kullanım amaçlı gönderiler dahil edildiğinde, Türkiye'nin yurt dışına gönderdiği toplam paket sayısı 2025 yılında bir önceki yıla göre 2,8 milyon adet artarak 51,6 milyon adede ulaştı. Ancak paket sayısındaki bu artışa rağmen, toplam ihracat bedeli geçen yıla kıyasla 300 milyon doları aşkan bir düşüşle 2 milyar 255 milyon dolar olarak kayıtlara geçti.

Lojistik altyapısının oturmasıyla birlikte düşük kıymetli ürünlerin e-ticarete daha fazla dahil olması, paket başına düşen ortalama değeri ciddi oranda aşağı çekti. 2018 yılında 99,1 dolar olan bir e-ticaret paketinin ortalama değeri, 2025 yılına gelindiğinde 43,7 dolara kadar geriledi.

E-İhracatta En Çok Kazandıran Ürün Kategorileri

Parasal değer bakımından e-ihracatta tekstil ve hazır giyim sektörünün ağırlığı bu yıl da devam etti. 2025 yılında en çok dış satım yapılan ve ilk sıraları paylaşan ürün grupları ile finansal büyüklükleri şu şekildedir:

Küresel Pazarlarda Fırsatlar ve Bölgesel Riskler

Ticaret Bakanlığı'nın raporunda yer alan ülke bazındaki piyasa tahlillerine göre, bölgesel pazarlarda dikkat çeken trendler ve sunulan stratejik avantajlar şu şekilde özetlendi:

• Öne Çıkan Avrupa Pazarları: Avrupa'da özellikle Romanya e-ihracatta güçlü bir sıçrama yakaladı. Yunanistan, Bulgaristan ve KKTC de 2025 yılında ilk 20 ülke arasına girmeyi başardı.
• Körfez Bölgesinde Gerileme: Körfez bölgesindeki ülkelere yönelik e-ticaret gönderilerinde ise kayda değer bir azalma eğilimi gözlendi.
• Stratejik Avantaj Sağlayan Ülkeler: Kuzey Amerika pazarı yüksek birim bedeliyle kar marjı sunarken; Yunanistan, Bulgaristan ve Polonya ölçek büyütmek (hacim yakalamak) isteyen ihracatçılara avantaj sağlıyor. KKTC lojistik yakınlığı, Avustralya ise tüketicilerinin düzenli alım alışkanlıklarıyla öne çıkıyor.

Değer Kaybının Arkasındaki Temel Neden: Korumacılık

Bakanlık, paket sayısındaki artışa rağmen toplam finansal değerdeki dönemsel daralmayı küresel piyasa koşullarına bağlayarak şu analize yer verdi:

"Dünya genelinde giderek yaygınlaşan korumacı gümrük uygulamaları, lojistik ve gümrükleme maliyetlerini yukarı çekmektedir. Küresel rekabetin yoğunluğu sebebiyle ihracatçılar bu maliyet artışlarını ürün satış fiyatlarına anında yansıtmakta güçlük çekmekte, pazar payı kaybetme korkusuyla fiyat artıramamaktadır. Tüketiciler de artan gümrük maliyetleri karşısında daha ucuz ürünlere yönelmektedir. Küreselleşmenin bu ticaret alanına olumlu etkisi sürse de toplam değerlerde dönemsel bir daralma yaşanmaktadır."