Okullarda Yeni Güvenlik Dönemi: Arama Yetkisi ve Polis Uygulamasına Uzmanlardan Uyarı

Yeni eğitim öğretim yılının başlamasıyla birlikte, son dönemde yaşanan şiddet olaylarının ardından Milli Eğitim Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığı tarafından hazırlanan kapsamlı güvenlik tedbirleri yürürlüğe giriyor. Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği'nde yapılan değişikliklerle okullarda arama yetkisinden sabit kolluk görevlisine, randevulu veli girişinden okul çevresindeki metruk yapıların yıkımına kadar bir dizi yeni kural uygulanacak.

Fiziksel güvenliği artırmayı amaçlayan bu adımları değerlendiren eğitim uzmanları ve akademisyenler ise polisiye tedbirlerin okul iklimini zedelememesi ve mutlaka pedagojik, psikososyal destek mekanizmalarıyla dengelenmesi gerektiği uyarısında bulunuyor.

Yeni Dönemde Okullarda Hangi Önlemler Devreye Giriyor?

Yayımlanan genelgeler ve yönetmelik değişiklikleri doğrultusunda okullarda uygulanacak başlıca güvenlik adımları şöyle sıralandı:

• Okul İçi Arama Yetkisi: Öğrenci Davranışlarını Değerlendirme Kurulu kararıyla okul, pansiyon, sıra, masa, dolap ve "gerekli görülen diğer yerlerde" arama yapılabilecek. Arama işlemi müdür yardımcısı ve görevli öğretmenlerce tutanak altına alınarak arşivlenecek.
• Kolluk ve Güvenlik Görevlileri: Çok birimli komisyonlarca yapılacak risk analizlerine göre "yüksek riskli" belirlenen okullara sabit "okul kolluk görevlisi", diğer okullara ise koordinasyon görevlileri atanacak.
• Kontrollü Giriş ve Randevu Sistemi: Okullara girişler tek kapıdan ve müracaat kaydıyla sağlanacak. Veliler yalnızca internet üzerinden randevu alarak okula girebilecek, yabancı araçlar bahçeye alınmayacak.
• Çevre Güvenliği ve Metruk Yapılar: Okul çevrelerindeki metruk binalar İmar Kanunu kapsamında valiliklerce yıkılacak; park ve güzergâhlarda kamera, aydınlatma ve devriye denetimleri artırılacak.
• Erken Uyarı Mekanizması: Rehber öğretmenler öğrencilerin fiziksel ve dijital ortamlardaki şiddet eğilimlerini erken aşamada izleyerek yönlendirme yapacak.

Uzmanlar Ne Diyor? "Okul Karakola Dönüştürülmemeli"

Güvenlik eksenli yeni döneme ilişkin akademisyenlerin ve eğitim araştırmacılarının öne çıkan tespitleri şöyle:

Doç. Dr. Emre Er (Yıldız Teknik Üniversitesi): "Fiziksel güvenlik elbette önemli ancak okulda şiddetin yalnızca polisiye tedbirlerle çözülebileceğini düşünmek mümkün değil. Okul bir karakol ya da adliye değil, eğitim kurumudur. Asıl geliştirilmesi gereken izleme ve erken müdahale kapasitesidir. Şiddet önleme; fiziksel tedbirler, güçlü rehberlik, psikososyal destek ve okul aidiyetinin bir arada yürütülmesini gerektirir."

Prof. Dr. Necati Cemaloğlu (Gazi Üniversitesi): "En büyük risk öğretmenin rolünün değişmesidir. Öğretmen yardım istenecek bir yetişkin yerine denetim ve arama makamı olarak algılanırsa güven bağı kopar. Ayrıca 'gerekli görülen haller' gibi muğlak ifadeler keyfiyete yol açmamalıdır; arama yetkisi istisnai ve son tedbir olarak kalmalıdır."

Aydın Kaan Şenel (Eğitim Araştırmacısı): "Literatürde 'sıkılaştırma önlemleri' olarak adlandırılan aşırı fiziksel denetim mekanizmaları, şiddetin kökenine inmek yerine yalnızca sonucunu baskılamaya çalışır. Aşırı güvenlik ortamı okulu bir cezaevi atmosferine büründürerek öğrencilerde yabancılaşma ve endişeyi artırabilir."