Hanehalkı Bütçe İstatistikleri Açıklandı: Cüzdanlardan En Büyük Pay Konut ve Kiraya Gitti

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2025 yılına ilişkin merakla beklenen "hanehalkı tüketim harcaması" istatistiklerini kamuoyuyla paylaştı. Açıklanan resmi verilere göre, Türkiye genelinde hanehalklarının tüketim amaçlı yaptığı harcamalar içinde en yüksek payı konut ve kira kalemi aldı. İkinci sırada ulaştırma yer alırken, üçüncü sırayı ise gıda ve alkolsüz içecek harcamaları oluşturdu.

Tüketim Harcamalarında Öne Çıkan Sektörel Dağılım

Ülke genelindeki hanehalkı bütçelerinden yapılan harcamaların ana sektörlere göre dağılımı resmi raporda şu şekilde yer aldı:

• Konut ve Kira: Yüzde 29,3 ile bütçeden en büyük payı alan kalem oldu.
• Ulaştırma: Yüzde 20,5 ile ikinci sırada yer aldı.
• Gıda ve Alkolsüz İçecekler: Yüzde 17,3 ile üçüncü sırada kendine yer buldu.

Buna karşılık toplam tüketim harcamaları içinde en düşük paya sahip olan alanlar ise yüzde 0,8 ile sigorta ve finansal hizmetler, yüzde 1,8 ile eğitim hizmetleri ve yüzde 2,2 ile sağlık harcamaları olarak kayıtlara geçti.

Gelir Gruplarına ve Gelir Kaynağına Göre Değişen Alışkanlıklar

Gelire göre sıralı yüzde 20'lik gruplar incelendiğinde, yüksek gelirli hanelerin düşük gelirli hanelere kıyasla ulaşıma 3 kattan fazla pay ayırdığı belirlendi. En yüksek gelir grubu olan beşinci yüzde 20'lik gruptaki haneler ulaştırmaya yüzde 25, konut ve kiraya yüzde 25,7, gıda ve alkolsüz içeceklere yüzde 12,4 pay ayırdı. En düşük gelir grubunu oluşturan birinci yüzde 20'lik gruptaki haneler ise konut ve kiraya yüzde 38,7, gıda ve alkolsüz içeceklere yüzde 29,2, ulaştırmaya ise yalnızca yüzde 8,6 oranında harcama yaptı.

Hanehalkının temel gelir kaynağı da bütçe yönetiminde belirleyici oldu. Temel geliri maaş, ücret veya yevmiye olan haneler konut ve kiraya yüzde 26,4, gıdaya yüzde 16 ve ulaştırmaya yüzde 21,9 pay ayırırken; müteşebbis geliri olan hanehalklarında bu oranlar konut ve kirada yüzde 25,5, gıdada yüzde 17 ve ulaştırmada yüzde 25,9 olarak tespit edildi.

Hane Büyüklüğü Bütçe Dağılımını Nasıl Etkiliyor?

Hanehalkı büyüklüğüne göre yapılan incelemelerde, tek kişilik hanelerin konut ve kira harcamalarına yüzde 41, gıda ve alkolsüz içeceklere yüzde 14,3, ulaştırmaya ise yüzde 14,4 pay ayırdığı görüldü. Buna karşılık, büyüklüğü 6 ve daha fazla kişi olan geniş ailelerin bütçelerinde gıda ve alkolsüz içecekler yüzde 23,7 ile ilk sıraya yerleşirken, konut ve kira yüzde 22,4, ulaştırma ise yüzde 18,1 pay aldı.

Gıda Tüketiminde En Büyük İsraf Taze Meyve ve Sebzede

Raporda hanehalkları tarafından en fazla israf edilen gıda gruplarına dair çarpıcı veriler de paylaşıldı. Yapılan analize göre, çöpe giden gıdalar içinde en büyük payı yüzde 39,7 ile taze meyve ve sebze grubu aldı. İsraf sıralamasında bu grubu yüzde 32,5'lik oranla ekmek, yüzde 15,1'lik oranla ise süt ve süt ürünleri takip etti.