Swap (Değiş Tokuş) Nedir?

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu'ndan (BDDK) dövizdeki hareketliliğe karşı yeni bir swap düzenlemesi geldi. BDDK, Türk bankaların yabancılara TL verip karşılığında dolar alma limitlerini özkaynağın yüzde 1’ine çekti. Peki nedir bu SWAP? Ekonomist Emrah Lafçı anlatıyor…

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu'ndan (BDDK) dövizdeki hareketliliğe karşı yeni bir swap düzenlemesi geldi.

BDDK, Türk bankaların yabancılara TL verip karşılığında dolar alma limitlerini özkaynağın yüzde 10'undan yüzde 1’ine çekti. Swap sınırlamasıyla yurtdışı bankaların swap ile TL alıp bunun açığa satılması ve dövizin Türkiye piyasalarında çıkıp, kısa vadeli işlemlerde kullanılmasının önüne geçilmesi hedefleniyor.

Sadece 2 dakika ayırarak SWAP’ın ne demek olduğunu öğrenebilirsiniz.

Ekonomist Emrah Lafçı, hem SWAP’ı, hem de Merkez Bankası’nın rezervlerindeki emanet dövizleri anlatıyor.

BDDK'dan yapılan açıklamada
"Bilindiği üzere, 09/02/2020 tarihli basın açıklamamızda, konsolidasyona tabi yurtdışındaki kredi kuruluşu ve finansal kuruluş niteliğini haiz ortaklıklarıyla gerçekleştirdiği işlemler hariç, bankaların yurtdışı yerleşiklerle yaptıkları bir bacağı döviz diğer bacağı TL olan ve vadede TL alım yönünde gerçekleştirecekleri para swapı, forward, opsiyon ve diğer türev işlemlerin toplamının bankaların en son hesapladıkları  yasal özkaynaklarının yüzde 10’u ile sınırlandırılmasına, sınırlamaya dahil edilen işlemlerin hesaplamasında 90 ila 360 gün vadeli işlemlerin yüzde 75, 360 gün ve üzeri vadeli işlemlerin ise yüzde 50 oranında dikkate alınmasına, söz konusu oranın günlük olarak solo ve konsolide bazda hesaplanması uygulamalarına devam edilmesine, mevcut aşımlar giderilinceye kadar yeni bir işlem yapılmamasına ve bu mahiyetteki vadesi gelen  işlemlerin yenilenmemesi yönünde karar alındığı hususu kamuoyu ile paylaşılmıştır. 

COVID-19 salgını nedeniyle küresel piyasalardaki dengesizlikler ve risklerin artmış olması nedeniyle, söz konusu risklerin yönetilmesi ve finansal istikrarın korunmasına yönelik olarak atılan adımların ve alınan tedbirlerin etkinliğini artırmak 
bakımından yapılan değerlendirme sonucunda Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu’nun 12/04/2020 tarihli ve 8989 sayılı Kararı ile bankaların, yurt dışı yerleşiklerle vadede TL alım yönünde gerçekleştirecekleri yukarıda belirtilen işlemler için:

- Özkaynakların yüzde 10’u nispetinde belirenmiş olan sınırlamanın, yüzde 1 olarak yeniden belirlenmesine,
- Sınırlamaya dahil edilen işlemlerin hesaplamasında kullanılan vadeye göre farklı dikkate alınma oranları uygulamasının kaldırılmasına,
- Söz konusu işlemlerin anlaşılan vadeden önce her ne sebeple olursa olsun bozulmak istenmesi, veya vadesinin uzatılmasının istenmesi durumunda Kurumun yazılı  onayının alınmasına,

- Yukarıda belirtilen diğer hususların aynen uygulanmaya devam edilmesine karar verilmiştir. Diğer taraftan bilindiği üzere, 18/12/2019 tarihli basın açıklamamızda ise; konsolidasyona tabi yurtdışındaki kredi kuruluşu ve finansal kuruluş niteliğini haiz ortaklıklarıyla gerçekleştirdiği işlemler hariç, bankaların yurtdışı yerleşiklerle yaptıkları bir bacağı döviz diğer bacağı TL olan ve vadesine yedi gün veya daha kısa süre kalan, vadede TL satım yönündeki para swapı, forward, opsiyon ve diğer türev işlem tutarları toplamının, en son hesapladıkları yasal özkaynaklarının %10’unu geçemeyeceği, söz konusu oranın günlük olarak solo ve konsolide bazda hesaplanacağı, opsiyon işlemlerinin hesaplamada delta eşdeğeri ile dikkate alınacağı, valör tarihi işlem tarihinden sonra olan (ileri valörlü) türev işlemlerin, hesaplamada valör tarihi itibarıyla dikkate alınacağı ve mevcut aşım giderilinceye kadar aşım bulunan vade aralığında işlem yapılmayacağı yönünde karar alındığı hususu kamuoyu ile paylaşılmıştı.

Ancak, benzer şekilde COVID-19 salgınının yol açtığı finansal risk artışınının ve
ekonomimize yönelik diğer risklerin yönetilmesi için atılan adımları ve alınan tedbirleri
desteklemek açısından yapılan değerlendirme sonucunda, Bankacılık Düzenleme ve
Denetleme Kurulu’nun 12/04/2020 tarihli aynı Kararı ile bankaların, yurt dışı yerleşiklerle
vadede TL satım yönünde gerçekleştirecekleri yukarıda belirtilen işlemler için:

- Söz konusu işlem tutarları toplamının, bankaların en son hesaplanan yasal özkaynaklarına oranının hiçbir takvim gününde
- vadesine 7 gün kalan işlemler için yüzde 1’i,
- vadesine 30 gün kalan işlemler için yüzde 2’yi
- vadesine 1 yıl kalan işlemler için yüzde 10’u
geçmemesine,

- Her ne sebeple olursa olsun söz konusu işlemlerin anlaşılan vadeden önce  bozulmak istenmesi, veya vadesinin uzatılmasının istenmesi durumunda Kurumun yazılı onayının alınmasına Yukarıda belirtilen diğer hususların aynen uygulanmaya devam edilmesine karar verilmiştir." denildi.

BDDK, Ağustos 2018'de Türk Lirası'nda yaşanan hızlı değer kaybının ve oynaklığın önüne geçmek için bankaların swap işlemlerine kısıtlama getirmiş, sınır özkaynağın yüzde 50’sine indirilmişti. Sınır,
Eylül 2018'de yüzde 25'e,
9 Şubat 2020'de yüzde 10’a indirilmişti.

 

Yorumlar
Kalan Karakter 800