Yavrulayan Tencere - 19.04.2012

Nasreddin Hoca’nın ‘tencere doğurdu’ hikayesini bilmeyeniniz yoktur. Bireysel Emeklilik Sistemi’nde de (BES) hep tencere doğuruyordu ama biz bundan gerektiği şekilde faydalanamıyorduk. “Olur mu öyle şey?” demeyin, devletin vergi avantajını birçok BES üyesi bilmiyordu bile. Bu ve bunun gibi aksaklıkların önüne geçmek için BES’e bazı düzenlemeler...

Nasreddin Hoca’nın ‘tencere doğurdu’ hikayesini bilmeyeniniz yoktur. Bireysel Emeklilik Sistemi’nde de (BES) hep tencere doğuruyordu ama biz bundan gerektiği şekilde faydalanamıyorduk. “Olur mu öyle şey?” demeyin, devletin vergi avantajını birçok BES üyesi bilmiyordu bile. Bu ve bunun gibi aksaklıkların önüne geçmek için BES’e bazı düzenlemeler getirildi. Bana göre bunlardan en önemlisi ‘devlet katkı payı’ yani tencerenin yavrusu. Buna göre; birincisi, ister ev kadını olsun ister öğrenci artık herkes katkı payı alacak. İkincisi, bu katkı payı bize şimdi geri dönmeyecek, ayrı ir hesapta paramıza eklenecek.

‘Katkı Payı’nı Almak İçin
Eskiden:
Mutlaka vergi mükellefi olman gerekiyordu.
Şimdi: Devlet katkı payını almak için vergi mükellefi olma zorunluluğu kalmayacak.

100 lira Yatırdın
Eskiden:
Ödeme makbuzunu alıyor, çalıştığın kurumun insan kaynaklarına veriyordun.
Şimdi: İnsan kaynaklarına makbuz vermeye gerek kalmadı. Çalışma dilimine göre alacağını tutan devlet senin adına katkı payı hesabına yatıracak.

Örnek: Yüzde 25'’lik vergi dilimindesin diyeim... (Aslında vergi dilimleri yüzde 20, yüzde 27, yüzde 35.)
Eskiden: İnsan kaynakları, makbuzun karşılığında maaş hesabına 25 lira aktarıyordu.
Şimdi: 25 lira devlet tarafından katkı payı hesabına yatırılacak.

56 Yaşını Doldurun
Eskiden: Toplam birikiminden yüzde 3.75 stopaj kesintisi yapılıyordu.
Şimdi: Birikiminden değil, yatırdığın paranın getirisinden stopaj getirisi yapılacak (yüzdesi belli değil.)Devlet katkı payı hesabındaki paradan ise hiç kesinti yapılmıyor.

Örnek: BES hesabında 10 bin lira var.
Eskiden: 10 bin liradan 375 lira stopaj kesiliyordu.
Şimdi: 10 bin liranın getirisi hesaplanacak, bu getiriden belirli oranda stopaj kesintisi yapılacak. Katkı payında biriken tutar ise kesintisiz olarak ödenecek.

Erken Çıkmak İstersen
Eskiden:
10 yıl dolmadan önce paranı çekmek istersen toplam paradan (yani yatırdığın para ve getirisinden) yüzde 15 stopaj alınıyordu. 10 yılı geçirdikten sonra ayrıldığında (56 yaşına gelmeden önce) toplam paradan, yani yatırdığın para ve getirisinden yüzde 10 stopaj ödüyordun.
Şimdi: İlk 3 yıl devlet katkı payına dokunamıyorsun (tasarrufa teşvik için önemli bir adım). 3 yılı doldurup paranı çekmek istersen, yatırdığın parana dokunulmuyor (geliri üzerinden stopaj var), ancak devlet tarafından yatırılan katkı payından yüzde 15’ini hak ediyorsun, 6 yılını doldurup paranı çekmek istersen, yatırdığın parana dokunulmuyor (getiri üzerinden stopaj var), anca devlet tarafından yatırılan katkı payının yüzde 35’ini hak ediyorsun, 10 yılın sonunda emekli olmadan paranı çekmek istersen, parana yine dokunulmuyor (getiri üzerinden stopaj var), ancak devlet katkı payının yüzde 60’lık kısmını hak ediyorsun. Devlet katkı payının tamamını almak istiyorsan, hem sistemde 10 yıl bulunmalı hem de 56 yaşını doldurmalısın.

Üst Limit Değişmedi
Eskiden:
Vergi avantajı, yıllık brüt ücreti aşamıyordu. (Burada da vergi dilimine göre vergi avantajı vardı: maksimum vergi avantajı yüzde 35’lik dilimde olanlar için 3876,70; yüzde 27’lik dilimde olanlar için 2959,74 TL; yüzde 20’lik dilimde olanlar için ise 2192,40 TL idi. Limit korunuyor ve devlet katkısı yüzde 25 olarak belirleniyor.
Şimdi: Devletin ödediği yüzde 25’lik katkı payı, yıllık brüt asgari ücretin dörtte biri ile sınırlı. Yani bugünkü rakamlarla bakacak olursak devlet katkı payı 2740,50 lirayı geçemez. (İkinci altı ay asgari brüt ücret artıyor.)

Örnek: Ayda 100 lira yatırıyorsun diyelim. Senede 1200 lira eder ki bu da 300 liralık bir devlet katkı payını getirir. Sınırlar dahilindesin. Ancak ayda 1000 lira yatırırsan, senede 12 bin lira eder bu da 3000 liralık bir devlet katkı payına eşdeğerdir. Ama dörtte bir üst limit nedeniyle, 3000 lira katkı payı alamazsın, devlet katkısı 2740,50 lirada kalır.

Paramı Yönetebiliyorum
Bu haftaki konuğum Şanlıurfa’dan Müslüm Yüksel.
“Özlem hanım ile okulumuza geldiği bir seminerde tanışmıştık. Seminer sonrası para ile  ilgili farkındalığım arttı, paramı yönetmeyi öğrendim ve kendimi teknik manada da yetiştirdim. Şu an buradaki Habitat Derneği projesi olan ‘Paramı Yönetebiliyorum’un eğitmenliğini yapıyorum. İnsanlara bütçe yapmaları konusunda eğitimler veriyorum. Kendimi değiştirmem ve bu noktaya gelebilmem için verdiğiniz bilgiler, uyandırdığınız farkındalık ve merak etme duygusu için teşekkür ederim.”

Taksit Yapmak Yerine Biriktir
Soru:
Özlem hanım spora başlamak istiyorum. Spor salonuna gittim konuştum, senelik 2000 lira, 6 taksit yaparız dediler. Aylık gelirim 2700 lira, 1500 lira kadar giderim var. Ne dersiniz? Selim

Cevap: Sevgili Selim, kendine yatırım, sağlığa yatırım benim önem verdiğim bir konu. Hedefin için, yapmak istediğin harcama için taksit yapmak yerine biriktirmeni öneririm. Birikimin var mı yok mu belirtmemişsin ama Allah korusun işini kaybetsen taksitlerini nasıl ödeyeceksin? Spor salonuna üye olan kişilerin bir kısmı düzenli devam etmiyor... Sen düzenli gidebilecek misin? Senelik üyelik yaptırmadan önce bir iki ay kendini denemeni de öneririm. Tüm bunları dikkate alarak son kararı sen vereceksin.

Harcamanı Planlamak İçin Bütçe Yap
Soru:
Özlem abla, ayda 2500 lira gelirim var ama harcama planlamasını bilmediğimden midir nedir, bir türlü para biriktiremiyorum. Bana yol Göster. Sevda

Cevap: Sevgili Sevda, güzel bir gelirin var, harcama planlaması yapılması gerektiğinin farkındasın, birikim yapmak da istiyorsun. Bunlar şahane! Harcama planlaması yapmak için önce bütçeni yapman lazım. Hemen eline bir kağıt kalem al, otur, harcamalarını gruplandır (gruplandırmanı yaparken birikim için de bir pay koymayı unutma). Her grubun yanına şu anki harcama miktarlarını yaz. Böylece harcamaların arasında sorunlu alanla yüzleşirsin. Sonra, gelecek ay için limitlerini belirle, bunu yaparken de hedeflerini göz önüne getir. Hatta resimlerini cüzdanına, aynana as ki her an hatırlayasın. Önemli bir nokta daha: Mutlaka her harcamanı yaz. Bilmediğin şeyleri kontrol edemezsin.

Sıra geldi birikime... Her ay gelirinin yüzde 10-20 gibi bir miktarını birikime ayırmanı öneririm. Devletimizin yeni açıkladığı sistemle bireysel emeklilik çok da avantajlı bir hale geldi. Sana bireysel emeklilik sistemine girmeni öneririm. Gelişmeleri bana mutlaka bildir.

Yorumlar
Kalan Karakter 800

Moneye 7/24 Her An Seninle!

Yaptığın harcama istek miydi yoksa ihtiyaç mıydı? Peki kendine koyduğun “ev” ya da “araba” hedefinde yolun neresindesin? Bu ay ne kadar para harcadın? Sor, Moneye sana söylesin.

Google Play App Store